के गर्दैछ बेपत्ता पारिएका व्यक्तिको छानविन अायाेग ?

२७ पौष २०७४

banner

काठमाडौं। सशस्त्र द्वन्द्वकालका वेपत्ता पारिएका व्यक्तिको छानविन गर्न गठित आयोगले तीन बर्षको समयमा गरेका काम सार्वजनिक गर्न पीडितले माग गरेका छन्। 

सरकारले वेपत्ता छानविन आयोगको म्याद १ बर्ष थप्ने तयारी गरिरहेका बेला पीडितले आयोगको अहिले सम्मको प्रगति विवरण सार्वजनिक गर्न माग गरेका हुन्। सशस्त्र द्वन्द्वकालमा वेपत्ता पारिएका व्यक्तिका आफन्तले तीन बर्षको समयमा पनि वेपत्ता छानविन आयोगले आफूहरुलाई न्याय दिन नसकेको भन्दै भत्ता खाने काम मात्रै नगर्न पदाधिकारीलाई सचेत गराएका छन्।

 मृत्यु भइसकेको भन्दै आयोगले सत्य निरुपण आयोगलाई पठाएका ४ सय १४ निवेदनका बारेमा स्पष्ट पार्न पनि पीडितले माग गरेका छन्। तात्कालीन समयमा द्वन्द्वरत पक्ष र सरकार पक्ष दुवैले मिलेमतोमा आफूहरुलाई न्याय दिन नखोजेको आरोप उनीहरुले लगाएका छन्। 

पीडितले न्याय दिनका लागि आयोग आफै अलमलमा परेको र संक्रमणकालीन न्याय दिनुको सट्टा फौजदारी न्यायको पक्षमा लागेको आरोप लगाएका छन्। २०६३ मंसिर ५ गते भएको शान्ति सम्झौतामा सम्झौताका मितिले ६० दिन भित्र वेपत्ताको स्थिति सार्वजनिक गर्छौ भनि हस्ताक्षर गरेर यत्तिका बर्षसम्म अलमलमा राख्ने काम गरिएको भन्दै पीडितले गुनासो  गरेका छन्। 

आयोगले भने केही व्यवस्थापकीय कामका कारण ढिलाई भएको र यस अवधिमा प्रारम्भिक कारवाही, उजुरी उपरको छानविनको काम गरिरहेको जनाएको छ। 

आयोगका अध्यक्ष लोकेन्द्र मल्लिकले पीडितलाई न्याय दिने सवालमा अलमलमा परेको भन्ने भनाइमा सत्य नभएको भन्दै समय थप भएमा कार्यभार सम्पन्न गरिने बताए।

आयोगले ३ हजार ९३ उजुरी मध्ये जम्मा २ सय ६ वटा उजुरी माथि मात्रै विस्तृत अनुसन्धान गरिरहेको छ। कर्मचारी अभावमा कार्यटोली बनाउन नसकिएको भन्दै २ हजार २ सय ५८ निवेदन माथिको कारवाही सुरु नै गरेको छैन। बाँकी २ सय ७१ तत्काल कारवाही गर्नु नपर्ने भनी तामेलीमा,१ सय १४ उजुरी दोहोरिएकाले गाभेको र ४ सय १४ मृत्यु भइसकेको प्रमाणित भएकाले सत्य निरुपण आयोगमा कारवाहीका लागि पठाईएको आयोगले जनाएको छ। 

विस्तृत शान्ति सम्झौता र नेपालको अन्तरिम संविधानको मर्म र भावनालाई आत्मसात गरी सशस्त्र द्वन्द्वको क्रममा व्यक्ति बेपत्ता पार्ने कार्यमा संलग्न व्यक्तिहरुको बारेमा छानविन गरी पीडितलाई परिपूर्णको व्यबस्था र संलग्न व्यक्तिलाई कानूनी कारवाहीको लागि सिफारिस गर्ने उद्देश्यले बेपत्ता पारिएका व्यक्तिको छानविन र सत्य निरुपण तथा मेलमिलाप आयोग गठन गरिएको थियो।

२०७१ माघ २८ गते गठन भएको अध्यक्ष सहित ५ सदस्यीय वेपत्ता आयोगलाई काम गर्नका लागि २ बर्षको समय दिइएको थियो। सो अवधिमा काम नसकेपछि २०७३ माघ २८ गते सरकारले १ बर्षका लागि आयोगको म्याद थप गरेको थियो। थप गरिएको समय समेत गरेर ३ बर्षमा पनि काम सम्पन्न नगरेपछि सरकारले अध्यादेश मार्फत आयोगको म्याद १ बर्ष थप्न लागेको हो।

Leave a reply

HTML Tags are not supported

Post My Comment »