काठमाडौं । इरानमा विगत दुई हप्तादेखि सरकार विरोधी प्रदर्शनहरू जारी छन् । यही बीचमा इरानको सत्तालाई चेतावनी दिइसकेका अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सैन्य हस्तक्षेपबारे विचार गर्दैछन् । उनले सुरक्षा अधिकारीहरीसँग ब्रिफिङ लिएका छन् । अमेरिकी अधिकारीहरूले इरान विरुद्ध सम्भावित सैन्य हमलाका विकल्पहरूबारे राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई जानकारी गराएका छन्।

न्यूयोर्क टाइम्सको रिपोर्ट अनुसार यदि इरानी सरकारले प्रदर्शनकारीहरू विरुद्ध कारबाही गर्छ भने ट्रम्पले सैन्य कारबाही गर्ने बारेमा गम्भीरतापूर्वक विचार गरिरहेका छन्। अधिकारीहरूले भने – राष्ट्रपतिले अझै अन्तिम निर्णय लिएका छैनन्। ट्रम्पले शनिबार सामाजिक सञ्जालमा लेखे, “इरान पहिले कहिल्यै नभएको स्वतन्त्रताको लागि तत्पर छ। संयुक्त राज्य अमेरिका मद्दत गर्न तयार छ।”

अर्कोतर्फ, टाइम पत्रिकाले तेहरानका एक डाक्टरलाई उद्धृत गर्दै दाबी गरेअनुसार राजधानीका छ वटा अस्पतालहरूमा कम्तिमा २१७ प्रदर्शनकारीहरूको मृत्यु भएको रेकर्ड गरिएको छ जसमध्ये धेरैजसोको गोली लागेर मृत्यु भएको छ। समाचार एजेन्सी एपीका अनुसार अहिलेसम्म २६०० भन्दा बढी मानिसहरूलाई पक्राउ गरिएको छ।

इरानमाथि अमेरिकी आक्रमणको सम्भावनालाई लिएर इजरायल उच्च सतर्कतामा छ। इजरायली स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै रोयटर्सले रिपोर्ट गरेअनुसार इजरायली सुरक्षा एजेन्सीहरूले परिस्थितिलाई ध्यानमा राख्दै आफ्नो सतर्कता बढाइरहेका छन्।

जुन महिनामा इजरायल र इरानबीच १२ दिनको युद्ध भएको थियो जसमा अमेरिकाले इजरायलसँगको समन्वयमा हवाई हमला गरेको थियो। शनिबार इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहू र अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले फोन वार्ता गरेका थिए।

उक्त फोनवार्तामा इरानमा अमेरिकी हस्तक्षेपको सम्भावनाबारे छलफल भएको बताइएको छ। एक अमेरिकी अधिकारीले फोनवार्ताको पुष्टि गरे तर छलफल गरिएका विषयहरू भने खुलासा गरेनन्।

इरानमा विगत दुई हप्तादेखि सरकार विरोधी प्रदर्शनहरू जारी छन् र सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनीले प्रदर्शनकारीहरू विरुद्ध कडा अडान लिएका छन्।

इरानका महान्यायाधिवक्ता मोहम्मद मोवाहेदी आजादले विरोध प्रदर्शनमा संलग्नहरूलाई ‘अल्लाहका शत्रु’ मानिने चेतावनी दिएका छन्, जसको कारण मृत्युदण्ड हुन सक्छ।

बेलायती राजधानी लन्डनमा रहेको इरानी दूतावास बाहिर पनि विरोध प्रदर्शन भएको थियो। एक प्रदर्शनकारीले इस्लामिक गणतन्त्र इरानको झण्डा हटाए र १९७९ को इस्लामिक क्रान्ति अघि प्रयोग गरिएको झण्डा फहराइदिए। सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको भिडियोमा एक प्रदर्शनकारीले सिंह र सूर्यको प्रतीक भएको झण्डा फहराएको देखिन्छ।

यो झण्डा शाहको शासनकालमा इरानमा प्रयोग गरिएको थियो। प्रदर्शनको क्रममा “इरानको लागि प्रजातन्त्र” र “स्वतन्त्र इरान” जस्ता नाराहरू लगाइएका थिए।

लन्डन प्रहरीले झण्डा हटाइएको घटनापछि थप अशान्ति हुन नदिन र इरानी दूतावासको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न सुरक्षा बढाइएको बताएको छ। प्रहरीले घटनामा संलग्न तीन जनालाई पक्राउ गरिएको बताएको छ भने अर्का एक संदिग्धको खोजी भइरहेको जनाएको छ।

इरानका निर्वासित युवराज रेजा पहलवीले एक भिडियो सन्देश जारी गर्दै देशव्यापी रूपमा भइरहेको विरोध प्रदर्शनका बीच मानिसहरूलाई सडकमा रहन आग्रह गरेका छन्। उनले मानिसहरूलाई साथीभाइ र परिवारसँग समूहमा मुख्य सडकहरूमा निस्कन तर जीवनलाई जोखिममा पार्ने परिस्थितिहरू हुन सक्ने गल्लीहरूमा नजान आग्रह गरे। उनले लगातार तेस्रो रात भएको विरोध प्रदर्शनले सर्वोच्च नेता खामेनीको दमनकारी शासनलाई कमजोर बनाएको दाबी गरे।

पहलवीले इस्लामिक गणतन्त्रले प्रदर्शनकारीहरूलाई सम्बोधन गर्न पर्याप्त सुरक्षा बल फेला पार्न नसकेको रिपोर्ट प्राप्त गरेको बताए। उनले धेरै सुरक्षाकर्मीहरूले आफ्नो कार्यस्थल छोडेको र जनता विरुद्ध कारबाही गर्ने आदेश अस्वीकार गरेको बताए। पहलवीले आफ्नो सन्देशमा भनेका छन् – अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले प्रदर्शनकारीहरूलाई सहयोग गर्न आफ्नो तयारी घोषणा गरेका छन्।

रेजा पहलवीले शनिबार आफ्नो देश फर्कने र जारी विरोध प्रदर्शनमा सामेल हुने घोषणा गरे। लगभग ५० वर्षदेखि संयुक्त राज्य अमेरिकामा निर्वासनमा बस्दै आएका ६५ वर्षीय वृद्धले शनिबार बिहान आफू आफ्नो देश फर्कने तयारीमा रहेको बताए।

सामाजिक सञ्जालमा एक पोस्टमा रेजा पहलवीले लेखेका छन्, “म पनि मेरो देश फर्कने तयारीमा छु ताकि हाम्रो राष्ट्रिय क्रान्तिको विजयको समयमा तपाईंहरू, इरानका महान जनतासँगै उभिन सकूँ। मलाई विश्वास छ कि त्यो दिन अब धेरै नजिक छ।”