काठमडौं। राम्रो निद्रा राम्रो स्वास्थ्यको लागि आवश्यक हुन्छ। निद्रा केवल आराम गर्ने समय मात्र होइन, शरीरको मर्मत र निको पार्ने समय पनि हो। त्यसैले, राम्रोसँग सुत्नु महत्त्वपूर्ण छ।

यद्यपि, कहिलेकाहीं हामी अनजानमा केही सामान्य गल्तीहरू गर्छौं जसले निद्रामा बाधा पुर्‍याउँछ तर स्वास्थ्यलाई पनि खतरामा पार्छ। प्रसिद्ध आयुर्वेदिक पोषणविद् श्वेता शाहले यस्ता पाँच गल्तीहरू सूचीबद्ध गरेकी छन्। उनी भन्छिन् कि सुत्दा यी पाँच गल्तीहरूबाट बच्नु महत्त्वपूर्ण छ।

नम्बर १ः पेटको बलमा सुत्नेः
धेरै मानिसहरूको पेटको बलमा सुत्ने बानी हुन्छ, तर यो एक अस्वस्थ अभ्यास मानिन्छ। पोषणविद्ले पेटको बलमा सुत्दा वायुमार्गमा दबाब पर्छ, जसले सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ र शरीरलाई पर्याप्त अक्सिजन प्राप्त गर्नबाट रोक्छ भनी बताउँछन्। त्यसकारण, पेटको बलमा सुत्नबाट बच्नुहोस्। बायाँ बलमा सुत्नु उत्तम मानिन्छ। यसले श्वासप्रश्वास प्रणाली र मुटुमा कम तनाव दिन्छ, जसले गर्दा राम्रो निद्रा लाग्छ।

नम्बर २–बारम्बार निद्राको चक्की सेवन गर्ने
जब निद्राको समस्या उत्पन्न हुन्छ, धेरै मानिसहरूले आफैं औषधि लिन थाल्छन्। यो पनि धेरै गलत हो। श्वेता शाह बताउँछिन् कि यस्ता औषधिहरूले सास फेर्न असर गर्न सक्छन्, र अनुचित प्रयोगले अन्य गम्भीर साइड इफेक्टहरू निम्त्याउन सक्छ। त्यसैले, कहिल्यै पनि आफैं निद्राको चक्की नलिनुहोस्स आवश्यक परेमा डाक्टरसँग परामर्श लिनुहोस्।

नम्बर ३– भारी र ढिलो खाना
राति अबेर खाना खाने र भारी खाना खानेले पनि निद्रालाई असर गर्छ। यसले शरीरलाई खाना पचाउन कडा परिश्रम गर्छ, जसले तपाईंको निद्रालाई पनि असर गर्छ। खराब पाचनले खराब निद्रा निद्रा निम्त्याउँछ। त्यसैले, सुत्नुभन्दा २(३ घण्टा अगाडि हल्का खाना खाने प्रयास गर्नुहोस् र बेलुकाको खाना समाप्त गर्नुहोस्।

नम्बर ४ – टाउको नजिक मोबाइल फोन राखेर सुत्ने
आजकल, मानिसहरू आफ्नो मोबाइल फोन प्रयोग गर्दा निदाउँछन् र त्यसपछि आफ्नो फोन आफ्नो तकियाको छेउमा राख्छन्। यो बानी पनि अत्यन्त हानिकारक हुन सक्छ। श्वेता शाह बताउँछिन् कि आफ्नो फोन आफ्नो टाउको नजिक राखेर सुत्दा निद्रामा बाधा पुग्न सक्छ र विकिरण र नीलो प्रकाशको कारण तनाव बढ्न सक्छ। यसबाहेक, आइरहने फोनको नोटिफिकेसन र कलहरूले पनि गहिरो निद्रामा बाधा पुर्‍याउन सक्छ। त्यसैले, सधैं आफ्नो मोबाइल फोन टाढा राख्नुहोस् र सम्भव भएमा साइलेन्ट मोडमा राख्नुहोस्।

नम्बर ५– टिभी खोलेर सुत्ने

धेरै मानिसहरू राति टिभी हेर्दै सुत्छन्। प्रायः टिभी खोलेरै छोडिन्छ। यो बानीले निद्रामा पनि नकारात्मक असर पार्न सक्छ। स्क्रिनको प्रकाश र आवाजले दिमागलाई पूर्ण रूपमा आराम गर्नबाट रोक्छ। यसले मुटुको धड्कन, श्वासप्रश्वास र निद्राको गुणस्तरमा असर पार्न सक्छ। त्यसैले, सुत्नुअघि सधैं टिभी बन्द गर्नुहोस्, र कोठा शान्त र पूर्ण रूपमा अँध्यारो राख्नुहोस्।

एक आयुर्वेदिक पोषणविद् भन्छन् कि निद्रा हाम्रो स्वास्थ्यको लागि धेरै मूल्यवान छ। यदि हामीले यी साना बानीहरू सुधार गर्यौं भने, हामी राम्रो निदाउनेछौं, हाम्रो शरीर स्वस्थ हुनेछ, र हाम्रो ऊर्जा पनि बढ्नेछ। त्यसैले, यी गल्तीहरू सच्याउनुहोस् र आजैदेखि स्वस्थ निद्रा बानीहरू अपनाउनुहोस्।