कुलमान घिसिङ नेपालको ऊर्जा क्षेत्रमा ऐतिहासिक परिवर्तन ल्याउने व्यक्तित्वका रूपमा चिनिन्छन्। उनले नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको नेतृत्व गर्दै देशलाई दशकौँसम्म सताएको लोडसेडिङ अन्त्य गरे, जसले उनलाई “पावर म्यान” को रूपमा राष्ट्रिय स्तरमा लोकप्रिय बनायो।

तर हालको राजनीतिक घटनाक्रमले उनको छवि एकदमै फरक दिशामा मोडिएको छ-उनी अहिले एक्लिएका, दुविधामा परेका, र नयाँ राजनीतिक यात्राको कठिन मोडमा उभिएका देखिन्छन्। मेरो अध्ययन अनुसार, यो अवस्थाको मूल कारण तीन तहमा फैलिएको छ: सरकारभित्रको अविश्वास, पार्टीगत अस्थिरता, र नयाँ राजनीतिक पहिचान निर्माणको चुनौती।

पहिलो कारण, उनी मन्त्री पदबाट राजीनामा दिन बाध्य भए। अन्तरिम प्रधानमन्त्रीले नै उनको राजनीतिक झुकावबारे प्रश्न उठाएपछि उनीमाथि ठूलो दबाब सिर्जना भयो।

समाचारअनुसार, उनी “interim neutral government” का शक्तिशाली मन्त्रीमध्ये एक थिए, तर उनी आफ्नो राजनीतिक पार्टी सञ्चालन गरिरहेको आरोप बढेपछि प्रधानमन्त्रीले नै राजीनामा दिन संकेत गरिन् The Hindu। यसले उनलाई सरकारभित्र नै एक्लो बनायो, किनकि तटस्थ सरकारमा बसेर पार्टीगत गतिविधि गर्नु अस्वीकार्य मानियो।

दोस्रो कारण, उनी राजनीतिक रूपमा प्रवेश गर्ने क्रममा पार्टीगत अस्थिरतामा फसे। उनले आफ्नो Ujyaalo Nepal Party लाई Rastriya Swatantra Party (RSP) सँग एकता गराउने प्रयास गरे र RSP का वरिष्ठ उपाध्यक्ष बन्ने सहमति पनि भयो The Week। तर एकता प्रक्रियामा धेरै विषयमा सहमति नजुट्दा, दुवै पक्षबीच असन्तुष्टि बढ्यो। अन्ततः, यो एकता १२ दिनमै भंग भयो The Kathmandu Post। यस्तो अस्थिरताले कुलमानलाई न त पुरानो संरचनामा, न त नयाँ पार्टीमा पूर्ण रूपमा अडिन दियो। यसले उनको राजनीतिक यात्रा झन् अनिश्चित र एक्लो देखियो।

तेस्रो कारण, उनी अब पूर्ण रूपमा राजनीतिमा प्रवेश गरिसकेका छन्। मन्त्री पदबाट राजीनामा दिएपछि उनले खुलेर भने, “अब मेरो बाटो राजनीति हो।” तर राजनीति प्राविधिक नेतृत्वभन्दा धेरै जटिल, प्रतिस्पर्धात्मक, र गुटगत हुन्छ।

उनीसँग जनसमर्थन छ, तर राजनीतिक संगठन, गठबन्धन, र दीर्घकालीन रणनीति निर्माण गर्न समय लाग्छ। अहिले उनी न प्रशासनिक भूमिकामा छन्, न स्थिर पार्टी संरचनामा-यही संक्रमणकालले उनीलाई “एक्लिएको” छवि दिएको हो।

मेरो अध्ययनमा, कुलमान घिसिङको वर्तमान अवस्था केवल कमजोरी होइन, संभावनाको मोड पनि हो। उनी सुधारवादी छवि, जनविश्वास, र वैकल्पिक राजनीतिप्रतिको आकर्षणका कारण भविष्यमा महत्वपूर्ण शक्ति बन्न सक्छन्। तर अहिलेको चुनौती भनेको-विश्वास पुनःस्थापना, स्थिर राजनीतिक घराना निर्माण, र स्पष्ट वैचारिक पहिचान बनाउनु हो।

अन्ततः  कुलमान घिसिङ अहिले एक्लिएका देखिए पनि, यो अवस्था अस्थायी संक्रमण हो। उनी सफल भए भने, यो एक्लोपन भविष्यको ठूलो राजनीतिक उचाइको आधार बन्न सक्छ। कुलमान घिसिङले विगतमा देखाएको इमानदारी, पारदर्शिता, र काम गर्ने शैलीले उनलाई देशभरि ठूलो सम्मान दिलाएको छ।

लोडसेडिङ अन्त्यदेखि लिएर ऊर्जा क्षेत्रमा ल्याएका सुधारहरूले उनीप्रति जनताको विश्वास अझै बलियो बनाएको छ। यही कारण धेरै मानिसहरूले उनको राजनीतिक यात्रामा पनि शुभकामना दिएका छन्-किनकि उनी जस्ता व्यक्तिले राजनीति स्वच्छ बनाउन सक्छन् भन्ने आशा छ।

तर, त्यो बाटो सजिलो छैन। राजनीति प्राविधिक नेतृत्वभन्दा धेरै जटिल, प्रतिस्पर्धात्मक, र गुटगत हुन्छ। यहाँ लोकप्रियता मात्र पर्याप्त हुँदैन—संगठन, रणनीति, गठबन्धन, र निरन्तर दबाबसँग जुध्नुपर्ने हुन्छ।

उनी अहिले प्रशासनिक भूमिकाबाट बाहिरिएका छन्, पुराना सहकर्मीहरूबाट टाढिएका छन्, र नयाँ राजनीतिक संरचनामा आफूलाई स्थापित गर्न खोजिरहेका छन्। यस्तो अवस्थामा एक्लिएको अनुभूति हुनु स्वाभाविक हो।

यति हुँदाहुँदै पनि, उनको इमानदार छवि र जनसमर्थनले उनलाई भविष्यमा बलियो राजनीतिक शक्ति बन्ने सम्भावना खुला राखेको छ। तर त्यो यात्रामा चुनौती, आलोचना, र अवरोधहरू धेरै हुनेछन्-यही कारण यो बाटो सजिलो छैन।