पेरिस। युरोपेली अन्तरिक्ष निकायले एक महिना अघि उपग्रहसँग सम्पर्क गुमाएपछि आफ्नो प्रोबा-३ मिशनको हिस्सा रहेको अन्तरिक्ष यानसँग पुनः सञ्चार स्थापित गरेको बिहीबार घोषणा गरेको छ।

सन् २०२४ मा दुई वर्षे मिसनमा प्रक्षेपण गरिएको प्रोबा-३ ले पृथ्वीबाट ६० हजार किलोमिटर भन्दा माथि सूर्यग्रहण अनुकरण गर्न सटीक गठनमा उड्ने दुई अन्तरिक्ष यानहरू प्रयोग गर्दछ।

वैज्ञानिकहरुले कोरोना भनिने सूर्यको बाहिरी वातावरणको दुर्लभ झलक पाउनका लागि यो मिसनलाई प्रयोग गरेका हुन्। एउटा स्याटेलाइटमा १.४ मिटर (पाँच फिट) को शील्ड छ, जसले सूर्यको प्रकाशलाई रोक्न चन्द्रमाको भूमिका खेल्छ, जबकि अर्कोले छायाँबाट कोरोनालाई अवलोकन गर्दछ।

तर फेब्रुअरी १४ मा कोरोनाग्राफ उपकरण भएको दोस्रो अन्तरिक्ष यानमा समस्या आयो र यान हरायो। समस्यापछि अन्तरिक्ष यानले आफ्नो अभिमुखीकरण गुमायो, जसका कारण यसको सौर्य प्यानल सूर्यबाट टाढा भयो र ब्याट्रीहरू चार्ज हुन सकेनन्।

त्यसपछि अन्तरिक्ष यान ‘सर्भाइभल मोड’मा प्रवेश गर्यो र चुपचाप अन्तरिक्षमा तैरिरहेको छ। बिहीबार राति “केही चमत्कार भयो किनकि हामी अन्तरिक्ष यानसँग पुनः जोडियौँ,” इएसएका निर्देशक जोसेफ एस्चबाकरले बिहीबार भने।

उहाँले इएसए परिषद्को बैठकपछि आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा भने, “अर्को अन्तरिक्ष यानले आफ्नो हराएको जुम्ल्याहालाई ‘अवलोकन गर्दै पछ्याइरहेको थियो।

“केही सूर्यको प्रकाश वास्तवमा सौर्य प्यानलमा ठोकिइरहेको पाउँदा हराएको अन्तरिक्ष यान ‘अनियन्त्रित गतिमा खसिरहेको’ थियो,” स्पेनका इएसए टोलीलाई उद्धृत गर्दै एशबाकरले वर्णन गरे।

उनीहरूले यो सानो मात्राको शक्ति प्रयोग गरेर सम्बन्ध पुनः स्थापित गर्ने मौका लिए र अहिले यो पुनः मिसनसँग जोडिएको छ।

अन्तरिक्ष यानको सौर्य प्यानलले अहिले सूर्यको प्रकाशबाट यसलाई आफ्नो ब्याट्री चार्ज गरिरहेको छ। इएसए विशेषज्ञहरूले उपकरणहरू फेरि स्विच गर्नेछन् र कति क्षति भएको छ भनेर पत्ता लगाउन परीक्षणहरू गर्नेछन्।

“कोरोनाग्राफबाट फिर्ता भएको भेटिनु अचम्मको समाचार र ठूलो राहत हो!” प्रोबा–३ मिशनका प्रबन्धक डेमियन गालानोले एक विज्ञप्तिमा भन्नुभएको छ। नाङ्गो आँखा र टेलिस्कोपबाट अदृश्य सूर्यको कोरोना, जुन कैयौँ लाख किलोमिटर बाक्लो छ र अहिले पनि यसबारे थोरै ज्ञान मिलेको छ। यो सामान्यतया सूर्यबाट आउने चम्किलो प्रकाशले लुकेको हुन्छ।

इएसएका अनुसार पृथ्वीमा पूर्ण सूर्य ग्रहण केही मिनेटको लागि मात्र रहन्छ र एक शताब्दीमा लगभग ६० पटक मात्र लाग्छ। प्रोबा-३ दुई वर्षमा हप्तामा १० देखि १२ घण्टा यसको अवलोकन गर्न सफल भएको छ।