काठमाडौं । दक्षिणी इजरायलका अराद र डिमोना शहरहरूमा शनिबार साँझ इरानी ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र आक्रमण हुँदा १६० भन्दा बढी व्यक्ति घाइते भएका छन्, जसमध्ये केहीको अवस्था गम्भीर छ।

इजरायली आपतकालीन सेवाका अधिकारीहरूका अनुसार आक्रमणपछि अरादमा ८४ जना र डिमोनामा ७८ जनाको उपचार भइरहेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सी (आइएइए) ले डिमोनाबाट करिब १३ किलोमिटर टाढा रहेको आणविक अनुसन्धान केन्द्रमा क्षति भएको पुष्टि नभएको जनाएको छ।

इरानको सरकारी टेलिभिजनले नातान्ज आणविक प्लान्टमा भएको आक्रमणको जवाफस्वरूप यी मिसाइल प्रहार गरिएको दाबी गरेको छ। आइतबार तेल अभिभमा भएको अर्को आक्रमणमा कम्तीमा सात जना घाइते भएको आपतकालीन सेवाले जनाएको छ।

इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूले अरादको आक्रमण स्थलको निरीक्षण गर्दै भने, “यदि तपाईंलाई इरानले सम्पूर्ण विश्वलाई खतरामा पार्न सक्छ भन्ने प्रमाण चाहिन्छ भने, उसले पछिल्लो ४८ घण्टामा त्यो उपलब्ध गराएको छ। पछिल्लो ४८ घण्टामा इरानले नागरिक क्षेत्रहरूमा आक्रमण गरेको छ।”

इजरायलले आफूसँग आणविक हतियार भएको कुरा न त पुष्टि गर्छ न त अस्वीकार गर्छ। तर स्टकहोम इन्टरनेशनल पिस रिसर्च इन्स्टिच्युट (सिप्री) का अनुसार इजरायलसँग करिब ९० वटा आणविक हतियार रहेको अनुमान छ, जसले यसलाई मध्यपूर्वको एक मात्र आणविक शक्ति बनाएको छ।

इजरायली वायुसेनाले फेब्रुअरी २८ मा सुरु भएको युद्धपछि इरानले इजरायलमा करिब ४०० मिसाइल प्रहार गरेको बताएको छ। वायुसेनाका अनुसार तीमध्ये ९२ प्रतिशत मिसाइल बाटोमै नष्ट भएका थिए। तर अराद र डिमोनामा प्रहार भएका दुई ब्यालिस्टिक मिसाइल रोक्न असफल हुँदा ठूलो क्षति भएको छ।

स्थानीय बासिन्दाहरूले विस्फोटलाई डरलाग्दो बताए। क्षेप्यास्त्रले भवनहरूमा गहिरो खाडल बनाएको छ। एक प्यारामेडिक नरम जैदले बीबीसी न्यूजलाई बताएअनुसार उनले क्षतिग्रस्त भवनभित्र बालबालिकासहित धेरै घाइते देखेका थिए।

“एउटी १० वर्षीया बालिकाको टाउकोमा फुटेको सिसाले चोट लागेको थियो र उनको अनुहारबाट रगत बगिरहेको थियो। उनले एम्बुलेन्समा चढ्न अस्वीकार गरिन् किनभने उनका आमाबाबु अझै भवनभित्रै थिए। हामीले उनका आमाबाबुलाई ध्वस्त अपार्टमेन्ट ब्लकबाट बाहिर निकालिएपछि मात्र तीनै जनालाई अस्पताल पठायौं,” उनले भने।

आक्रमणको प्रभावले दुई आवासीय भवनहरू गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन्। नेगेभ मरुभूमिमा रहेको अति-अर्थोडक्स शहरमा मानिसहरूको भीड क्षति हेर्दै उभिएको थियो।

डिमोना शहर पनि मिसाइल आक्रमणको चपेटामा परेको थियो। घाइतेहरूमा एक १० वर्षीय बालक पनि छन्, जसको अवस्था गम्भीर रहेको चिकित्सकहरूले बताएका छन्।

इजरायली अग्नि सेवाले भनेको छ, “डिमोना र अराद दुवैमा इन्टरसेप्टर मिसाइल प्रहार गरिएको थियो, तर तिनीहरूले रोक्न असफल भए। फलस्वरूप, सयौं किलोग्राम तौल भएका हतियार बोकेका दुई ब्यालिस्टिक मिसाइल शहरहरूमा खसे।”

यसले इजरायल भित्र युद्धको मानवीय मूल्य र इरानको क्षमताको गम्भीरता स्मरण गराएको छ। यी क्षेप्यास्त्रहरू इजरायलको हवाई रक्षा प्रणाली पार गरेर कसरी प्रवेश गर्न सफल भए भन्नेबारे अनुसन्धान सुरु गरिएको छ। तर गत गर्मीको १२-दिने युद्धमा जस्तै, इजरायलीहरूलाई थाहा छ कि यो प्रणाली त्रुटिरहित छैन।

शिमोन पेरेस नेगेभ आणविक अनुसन्धान केन्द्रलाई प्रायः ‘डिमोना रिएक्टर’ भनेर चिनिन्छ। लामो समयदेखि विश्वास गरिँदै आएको छ कि इजरायलको अघोषित आणविक हतियार भण्डार यहीँ अवस्थित छ।

आधिकारिक रूपमा केन्द्र अनुसन्धानमा मात्र केन्द्रित रहेको भनिए पनि करिब छ दशकदेखि यो खुला रहस्य छ कि इजरायलले यहाँ परमाणु बम विकास गरेको थियो। त्यसपछिका हरेक सरकारले यस विषयमा जानाजानी अस्पष्टता कायम राखेका छन्।

यसको अर्थ इजरायल मध्यपूर्वमा एक मात्र आणविक शक्ति हो। त्यसकारण, इजरायलले आफूलाई लक्षित गरिएको कुनै पनि संकेतलाई गम्भीरताका साथ लिन्छ।

इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिका दुवैले इरानले आणविक हतियार विकास गर्ने सम्भावनालाई समाप्त गर्नु नै युद्धको प्राथमिक लक्ष्य भएको बताएका छन्।

इरानको आणविक ऊर्जा एजेन्सीले नातान्जमा भएको आक्रमणलाई आणविक अप्रसार सन्धिको उल्लङ्घन भनेको छ। तर यसले रेडियोधर्मी पदार्थ चुहावट नभएको र वरपरका बासिन्दाहरूलाई कुनै खतरा नभएको पनि जनाएको छ।

फेब्रुअरी २८ मा सुरु भएको युद्धको सुरुवाती दिनहरूमा नातान्ज पनि अमेरिकी र इजरायली आक्रमणको लक्ष्य बनेको थियो। गत वर्ष जुनमा भएको १२-दिने युद्धमा पनि नातान्जमा आक्रमण भएको थियो।

शनिबार नातान्जबारे सोध्दा इजरायली रक्षा बलले इजरायली तथा अन्तर्राष्ट्रिय मिडियालाई यस क्षेत्रमा कुनै आक्रमणबारे जानकारी नभएको जनाएको थियो