काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अर्बपति एलोन मस्कको कम्पनी स्पेसएक्सलाई गोल्डेन डोम परियोजनाबाट हटाउन सक्छन्। गोल्डेन डोम एक मिसाइल रक्षा प्रणाली हो जसको उद्देश्य अमेरिकालाई विदेशी हवाई आक्रमणबाट जोगाउनु हो।

रोयटर्सको रिपोर्ट अनुसार ट्रम्प प्रशासनले यो महत्त्वपूर्ण १७५ अर्ब डलरको परियोजनाको लागि नयाँ विकल्पहरू खोजी गर्न थालेको छ। यस पटक स्पेसएक्सको सट्टा अर्का अर्बपति जेफ बेजोसको कम्पनी अमेजनको प्रोजेक्ट कुइपरले मौका पाउन सक्छ। यस बाहेक धेरै अन्य ठूला रक्षा कम्पनीहरू पनि दौडमा छन्।

यो परिवर्तनको पछाडि ट्रम्प र मस्कबीच विगत दुई महिनादेखि चलिरहेको विवाद रहेको मानिन्छ। रिपोर्टका अनुसार स्पेसएक्सले पनि यस परियोजनामा रुचि देखाएको छैन।

अमेरिकाले इजरायलको आइरन डोम मिसाइल प्रतिरक्षा प्रणालीको ढाँचामा आफ्नै प्रतिरक्षा प्रणाली गोल्डेन डोम निर्माण गर्ने निर्णय गरेको छ। ट्रम्पले आफ्नो दोस्रो कार्यकाल सुरु भएको एक हप्ता पछि गोल्डेन डोम परियोजनाको घोषणा गरेका थिए ।

मिडिया रिपोर्टका अनुसार गोल्डेन मिसाइल डिफेन्स सिस्टमका लागि १२०० भन्दा बढी उपग्रह प्रक्षेपण गर्ने योजना बनाइएको छ। यसको सहयोगमा अमेरिकाले अन्तरिक्षमा शत्रुका मिसाइलहरू पत्ता लगाउने र नष्ट गर्ने तयारी गरिरहेको छ।

यी मध्ये ४०० देखि १००० उपग्रहहरू शत्रुको क्षेप्यास्त्र पहिचान र ट्र्याकिङको लागि तैनाथ गरिनेछन्। साथै, लगभग २०० इन्टरसेप्टर उपग्रहहरू अन्तरिक्षमा नै ती क्षेप्यास्त्रहरूलाई खसाल्न तयार पारिनेछन्।

यो प्रतिरक्षा प्रणालीले संसारको कुनै पनि भागबाट प्रहार गरिएका क्षेप्यास्त्रहरूलाई रोक्न सक्षम हुनेछ। ट्रम्पले दाबी गरेअनुसार गोल्डेन डोमले अन्तरिक्षबाट हुने आक्रमणहरूलाई पनि रोक्न सक्षम हुनेछ।

गोल्डेन डोम परियोजनाको लागत लगभग १७५ अर्ब डलर हुनेछ। ट्रम्पले सुरुमा २५ अर्ब डलर खर्च गर्न स्वीकृति दिएका छन्। जुलाई १७ मा सिनेटबाट अनुमोदन पाएपछि अन्तरिक्ष बलका जनरल माइकल गुएटलिनलाई यो परियोजनाको कमान्ड दिइएको छ। उनलाई ट्रम्पका सबैभन्दा विश्वासिला सैन्य अधिकारीहरू मध्ये एक मानिन्छ।

उनीहरूले ३० दिनमा टोली गठन गर्नुपर्नेछ, ६० दिनमा डिजाइन गर्नुपर्नेछ र १२० दिनमा सम्पूर्ण योजना तयार गर्नुपर्नेछ।

स्पेसएक्सले अहिलेसम्म ९ हजार भन्दा बढी स्टारलिङ्क उपग्रहहरू प्रक्षेपण गरिसकेको छ। कम्पनीसँग सरकारी खरिद प्रक्रियामा लामो अनुभव छ। यस कारणले गर्दा कम्पनी अझै पनि गोल्डेन स्टेटका केही प्रमुख भागहरू, विशेष गरी प्रक्षेपण सम्झौताहरूको लागि अग्रणी छ।

अमेजनको प्रोजेक्ट कुइपरले अहिलेसम्म ७८ वटा उपग्रह मात्र प्रक्षेपण गरेको छ, तर पेन्टागनले कम्पनीलाई यो परियोजनामा सामेल हुन आमन्त्रित गरेको छ। यो अब सरकारले यस रक्षा प्रणालीमा परम्परागत रक्षा कम्पनीहरूसँगै प्राविधिक फर्महरूलाई पनि समावेश गर्न चाहन्छ भन्ने संकेत हो।

अमेजनका संस्थापक जेफ बेजोसले जनवरीमा भनेका थिए – कुइपर एक व्यावसायिक परियोजना भए पनि यसको सैन्य उपयोगितालाई नकार्न सकिँदैन।