काठमाडौं। आजकल, जब हामी कुनै पसलमा प्रवेश गर्छौं, हाम्रो पहिलो ध्यान चिनीरहित, कम क्यालोरी भएको वा गिल्ट–फ्री लेबल गरिएका वस्तुहरूमा जान्छ। हामी मान्छौं कि यदि चिनी छैन भने, यो स्वतः स्वास्थ्यको लागि राम्रो हुन्छ।

डायबिटीजको डरले वा तौल कायम राख्न, मानिसहरूले नियमित चिनीलाई चिनीरहित मिठाई, बिस्कुट, च्युइङगम, प्रोटिन बार र डाइट ड्रिंक्सले बदल्न थालेका छन्।

तर प्रश्न यो छ? के चिनीरहित साँच्चै सुरक्षित छ, वा के हामी अनजानमा हाम्रो शरीरलाई, विशेष गरी हाम्रो कलेजोलाई हानि पुर्‍याइरहेका छौं? त्यसोभए, डायबिटीजबाट बच्न बारम्बार चिनीरहित पेय पदार्थ सेवन गर्दा तपाईंको कलेजोलाई कसरी क्षति पुर्‍याउन सक्छ भनेर पत्ता लगाऔं।

डायबिटीज र चिनीरहित पेय पदार्थहरूको बढ्दो प्रवृत्ति

आजको जीवनशैलीमा मधुमेह द्रुत गतिमा फैलिरहेको छ। अमेरिकी सीडीसीको २०२४ को तथ्याङ्क अनुसार, लगभग ३८.४ मिलियन मानिसहरू मधुमेहबाट पीडित छन्, र आश्चर्यजनक रूपमा, लगभग ८.७ मिलियन मानिसहरू आफ्नो मधुमेहको बारेमा अनभिज्ञ छन्। मानिसहरू विश्वास गर्छन् कि यदि उनीहरूले चिनी त्यागे र चिनी-रहित उत्पादनहरू अपनाए भने, तिनीहरू सुरक्षित हुनेछन्। त्यसैले, परिष्कृत चिनीको सट्टा एस्पार्टम, सुक्रालोज र चिनी अल्कोहल जस्ता मिठाईहरू प्रयोग गरिँदैछ। सोर्बिटोल यी मध्ये एक हो।

सोर्बिटोल के हो?

सोर्बिटोल कम क्यालोरी र चिनी-रहित उत्पादनहरूमा प्रयोग हुने एक प्रकारको चिनी अल्कोहल हो। यो सामान्यतया चिनी-(रहित च्युइङगम, प्रोटिन बार, कम क्यालोरी खाजा, खोकीको सिरप, केही औषधिहरू, र केही फलफूलहरू (जस्तै स्याउ र नाशपाती) मा पाइन्छ। अहिलेसम्म, सोर्बिटोललाई चिनीको राम्रो र सुरक्षित विकल्प मानिएको छ। तर अब प्रश्नहरू उठिरहेका छन्।

यसले कलेजोलाई कसरी क्षति पुर्‍याउँछ?:

संयुक्त राज्य अमेरिकाको सेन्ट लुइसस्थित वाशिंगटन विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरूले हालै प्रतिष्ठित जर्नल साइन्स सिग्नलिङमा प्रकाशित एउटा महत्त्वपूर्ण अध्ययन गरेका थिए। अनुसन्धानको नेतृत्व डा.ग्यारी पेटीले गरेका थिए। उनको टोलीले पहिले नै प्रदर्शन गरिसकेको छ कि फ्रुक्टोज (एक प्रकारको चिनी) ले कलेजोलाई क्षति पुर्‍याउन सक्छ, जसले फ्याटी कलेजो र क्यान्सर कोषहरूमा पनि योगदान पुर्‍याउँछ। यस नयाँ अध्ययनमा, वैज्ञानिकहरूले पत्ता लगाए कि सोर्बिटोल फ्रुक्टोजबाट एक कदम मात्र टाढा छ र फ्रुक्टोज जस्तै क्षति पुर्‍याउन सक्छ।

सोर्बिटोलले शरीरमा के गर्छ?:

अनुसन्धानले सुझाव दिन्छ कि जब हामी खाना खान्छौं, हाम्रो शरीरमा ग्लुकोज (चिनी) बढ्छ। यो ग्लुकोज आन्द्रामा सोर्बिटोलमा परिणत हुन सक्छ। त्यसपछि सोर्बिटोल आन्द्राबाट कलेजोमा जान्छ, जहाँ यो फ्रुक्टोजमा परिणत हुन्छ, र यहीँबाट समस्या सुरु हुन्छ। फ्रुक्टोजलाई फ्याटी लिभर रोगको प्रमुख कारण मानिन्छ, जसले विश्वभरका लगभग ३० प्रतिशत वयस्कहरूलाई असर गर्छ।