बर्लिन।  जर्मन चान्सलर फ्रिडरिच मर्त्जको क्रिस्चियन डेमोक्रेटिक युनियन (सीडीयू) पार्टीले प्रान्तीय निर्वाचनमा गम्भीर पराजयको सामना गरिरहेको प्रारम्भिक नतिजा (एग्जिट पोल) ले देखाएको छ। तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको उग्र-दक्षिणपन्थी ‘अल्टरनेटिभ फर जर्मनी’ (एएफडी) र वामपन्थी दलहरूको चेपुवामा सीडीयू परेको छ।

जर्मनीको सार्वजनिक प्रसारकको एग्जिट पोल अनुसार उत्तर-पूर्वी राज्य मेकलेनबर्ग-वोर्पोमर्नमा एएफडीले ३८ प्रतिशत मतसहित जित हासिल गर्ने अनुमान गरिएको छ। स्याक्सोनी-अनहाल्टमा हालसम्मकै उत्कृष्ट नतिजा ल्याएको ठीक दुई सातापछि एएफडीले यो सफलता हात पारेको हो।

मर्त्जको सीडीयू पार्टी संसद्‌मा प्रवेशका लागि आवश्यक ५ प्रतिशतको थ्रेसहोल्डभन्दा पनि तल झरेको छ, जसले उनको संकटग्रस्त नेतृत्वमाथि थप दबाब सिर्जना गरेको छ।

एग्जिट पोल सार्वजनिक भएपछि दिएको भाषणमा मर्त्जले मेकलेनबर्ग-वोर्पोमर्नको नतिजालाई “विपत्ति” को संज्ञा दिए।

“हामी मेकलेनबर्ग-वोर्पोमर्नको नतिजालाई ढाकछोप गर्न सक्दैनौँ,” मर्त्जले भने, “यो एउटा विपत्ति हो। सीडीयूले कडा मिहिनेत गरेको थियो, तर अन्ततः सोसल डेमोक्रेटिक पार्टी (एसपीडी) र एएफडीबिचको ध्रुवीकरणमा सीडीयू पिसिन पुग्यो।”

जर्मनीको आर्थिक समस्या र गहिरिँदो विभाजनलाई सम्बोधन गर्न सुधारको आवश्यकता रहेको बताउँदै चान्सलर मर्त्ज आफ्नो अडानमा दृढ देखिए। “पुराना राम्रा दिनहरूमा फर्कनु यसको समाधान हुन सक्दैन,” उनले भने।

आइतबार नै भएको अर्को निर्वाचनमा, बर्लिनमा वामपन्थी ‘डी लिङ्के’  पार्टी २६ प्रतिशत मतसहित अगाडि छ भने त्यसपछि सीडीयू र ग्रिन्स  रहेका छन्।

दुवै क्षेत्रको नतिजा सार्वजनिक हुँदा बर्लिनस्थित सीडीयूको चुनावी सभामा निराशा छाएको थियो।

अर्कोतर्फ, ‘डी लिङ्के’ को सभामा भने समर्थकहरू खुसीयाली मनाइरहेका थिए। रोयटर्सको भिडियो फुटेजमा समर्थकहरूले नाराबाजी गर्दै मुख्य उम्मेदवार एलिफ एराल्पको स्वागत गरेको देखिन्छ।

“हाम्रो सहरमा घृणामाथि प्रेम र न्यायको जित भएको छ,” एराल्पले समर्थकहरूलाई सम्बोधन गर्दै भनिन्, “आज हामीले एकसाथ उभिएर संसारभर यो सन्देश दिएका छौँ।”

आइतबारको प्रक्षेपणअघि प्रान्तीय निर्वाचनमा सीडीयूको हालसम्मकै खराब नतिजा ७५ वर्षअघि १९५१ मा ब्रेमेनमा आएको थियो, जहाँ उसले ९ प्रतिशत मत पाएको थियो। प्रान्तीय चुनावमा पार्टी एकल अङ्कमा सीमित भएको त्यो नै एकमात्र अवसर थियो।

उग्र-दक्षिणपन्थी एएफडीकी सह-नेता एलिस वाइडेलले एग्जिट पोलको नतिजापछि खुसी व्यक्त गर्दै सीएनएनसँग भनिन् कि उनको पार्टी “स्पष्ट रूपमा जर्मनीको नयाँ जनप्रिय पार्टी” बनेको छ।

“हामीले सीडीयूलाई पछाडि पारेका छौँ र जनता नीतिको परिवर्तन चाहन्छन्,” वाइडेलले भनिन्। उनले मर्त्जलाई “गम्भीर रूपमा क्षति पुगेका” नेता भन्दै थपिन्: “मलाई विश्वास छ सीडीयूले फ्रिडरिच मर्त्ज जस्ता कमजोर चान्सलरका साथ अगाडि बढ्न सक्दैन।”

बर्लिनमा एएफडी १३.५ प्रतिशत मतसहित चौथो स्थानमा आउने अनुमान गरिएको छ। अन्य क्षेत्रको दाँजोमा यो नतिजा ठूलो नदेखिए पनि, आधुनिक र अन्तर्राष्ट्रिय सहर बर्लिनमा समेत उग्र-दक्षिणपन्थीले पकड जमाउँदै गएको यो स्पष्ट सङ्केत हो। सन् २०२३ को बर्लिन प्रान्तीय चुनावमा एएफडीले ९.१ प्रतिशत मत पाएको थियो।

स्याक्सोनी-अनहाल्ट राज्यमा एएफडीले ४४ प्रतिशत मत ल्याएर ऐतिहासिक जित हासिल गर्दै सीडीयूलाई ठूलो धक्का दिएको ठीक दुई सातापछि यो चुनाव भएको हो, जुन मर्त्जका लागि निकै महत्त्वपूर्ण मानिएको थियो।

त्यस नतिजाले जर्मनीको राजनीतिक वृत्तमा तरङ्ग पैदा गरेको थियो र चान्सलरका रूपमा मर्त्जको भविष्यलाई लिएर अड्कलबाजीहरू तीव्र बनाएको थियो।

स्याक्सोनी-अनहाल्ट जस्तै पूर्व-कम्युनिस्ट राज्य मेकलेनबर्ग-वोर्पोमर्नमा पनि एएफडीले आर्थिक असमानताप्रतिको आक्रोश र मर्त्जप्रतिको असन्तुष्टिलाई भजाउने प्रयास गर्‍यो। एएफडीले कागजातविहीन आप्रवासीहरूको सामूहिक देश निकाला, युक्रेनलाई दिइने सैन्य सहायताको अन्त्य र रुससँग घनिष्ठ सम्बन्धको एजेन्डा अघि सारेको थियो। एएफडीका मुख्य उम्मेदवारले यसअघि सीएनएनसँग कुरा गर्दै आफ्नो पार्टीको दृष्टिकोण ट्रम्प प्रशासनको “अमेरिका फर्स्ट” एजेन्डासँग तुलनायोग्य रहेको बताएका थिए।

यो निर्वाचन सन् २०१७ देखि सो राज्यमा शासन गर्दै आएकी मध्य-वामपन्थी सोसल डेमोक्रेटिक पार्टी (एसपीडी) की मानुएला श्वसिगका लागि पनि लोकप्रियताको परीक्षा थियो। मेकलेनबर्ग-वोर्पोमर्नको पहिलो महिला मुख्यमन्त्री बनेकी उनले एएफडीको सफलता रोक्न कडा प्रचार गरेकी थिइन्। उनले आफ्नो अन्तिम चुनावी सभामा उग्र-दक्षिणपन्थी पार्टीलाई सङ्केत गर्दै “कालो बादल” को चेतावनी दिएकी थिइन्। उनले रोजगारी, शिक्षा र सामाजिक सद्भावमा जोड दिएकी थिइन्।

एग्जिट पोलले एसपीडीलाई ३६.५ प्रतिशत मतसहित एएफडीभन्दा ठीक पछाडि देखाएको छ।

बढ्दो वृद्धावस्था र घट्दो जन्मदरका कारण यो राज्यले दक्ष कामदारको गम्भीर अभाव झेलिरहेको छ। रोयटर्सका अनुसार आप्रवासी पृष्ठभूमि भएका करिब ५०,००० मानिसहरू मेकलेनबर्ग-वोर्पोमर्नमा काम गर्छन्, जसले त्यहाँको अर्थतन्त्रमा मुख्य भूमिका खेलेका छन्। तर, उनीहरूले उग्र-दक्षिणपन्थीको आप्रवासीविरोधी भावनाको सामना गर्नुपरिरहेको छ।

बर्लिनको राजनीतिक चित्र भने निकै फरक थियो। राजधानीको प्रान्तीय संसद् निर्वाचन ‘डी लिङ्के’ र सीडीयूबिच कडा प्रतिस्पर्धा हुने अनुमान गरिएको थियो।

विगत एक दशकमा लगातार बढेको घरभाडा र आगामी वर्षहरूमा आवासको ठूलो अभाव हुने प्रक्षेपणका बिच चुनावी अभियानका क्रममा घरभाडाको पहुँचयोग्यता प्रमुख मुद्दा बनेको थियो।