काठमाडौं । अफगानिस्तानमा कब्जा गरेको करिब एक वर्षपछि तालिबान र आईएसआईएस खोरासान फेरि आमनेसामने भएका छन् । वास्तवमा काबुलमा भएको बम विस्फोटमा तालिबान संगठनका रहिमुल्लाह हक्कानीको मृत्यु भएको थियो । यस हत्याको जिम्मेवारी आइएसआइएस खोरासानले लिएको छ ।

रहिमुल्लाह हक्कानीलाई आत्मघाती हमलाको गडफादर भनिन्थ्यो। विस्फोट हुँदा हक्कानी काबुलको एउटा मदरसामा थिए । तालिवानले रहिमुल्लाह हक्कानीको मृत्यु भएको पुष्टि गरेको छ । रहिमुल्लाह हक्कानीलाई तालिबानका आन्तरिक मन्त्री शिराजुद्दीन हक्कानीको गुरु मानिन्थ्यो।

रहिमुल्लाह हक्कानीको मृत्युपछि अफगानिस्तानमा तालिवान र आईएसआईएस खोरासानबीचको द्वन्द्व चर्किने अनुमान गरिएको छ । रहिमुल्लाह तालिबानका कडा समर्थक थिए। उनी लामो समयदेखि पाकिस्तानमा बसेका थिए । उनले तालिबानलाई आईएसआईएस विरुद्ध लड्न प्रेरित गर्थे। रहिमुल्लाले भर्खरै छोरीहरूलाई विद्यालय पठाउने पक्षमा थिए।

रहिमुल्लाह हक्कानीमाथि विगतमा पनि आक्रमण भएको थियो । यसअघि सन् २०२० मा पाकिस्तानको पेशावरमा उनीमाथि आक्रमण भएको थियो । उनी यो आक्रमणबाट बच्न सफल भए । तर, ७ जनाको मृत्यु भएको थियो । यस हमलाको जिम्मेवारी पनि आइएसआइएसले लिएको छ ।

तालिबानले यो हमला एकजना व्यक्तिले गराएको बताएको छ जसले दुर्घटनामा आफ्नो खुट्टा गुमाएका थिए। आक्रमणको समयमा उनले नक्कली खुट्टा लगाएका थिए। उनको पहिचानको लागि अनुसन्धान सुरु भएको छ ।

आइएसआइएस खोरासान चर्चामा आएको यो पहिलो पटक होइन । यसअघि गत वर्ष अफगानिस्तान तालिबानले कब्जा गरेको र त्यहाँबाट अमेरिकालगायत सबै देशका नागरिक बाहिर निस्किरहेका बेला काबुल विमानस्थल नजिकै विस्फोट भएको थियो । जसमा १३ अमेरिकी कमाण्डोसहित १०३ जना मारिएका थिए । यस आक्रमणको पछाडि पनि आइएसआइएस खोरासानको हात रहेको थियो ।

आइएसआइएस खोरसान आइएसआइएसको एक हिस्सा हो, जसलाई अफगानिस्तान-पाकिस्तानका आतंककारीहरूले चलाउँछन्। यसको मुख्यालय अफगानिस्तानको नान्गाहार राज्यमा छ, जुन पाकिस्तानको धेरै नजिक छ। तालिबान कमाण्डर मुल्लाह ओमरको मृत्युपछि धेरै डरलाग्दो तालिबान आतंककारी आईएसआईएस खोरासानमा सामेल भए। यस हिसाबले यसलाई तालिबानबाट व्युत्पन्न समूह भन्न सकिन्छ ।

आइएसआइएस खोरासानको उद्देश्य खोरासान राज्य स्थापना गर्नु हो। खोरासान फारसी शब्द हो, जसको अर्थ सूर्य उदाउने ठाउँ हो। तेस्रो-चौथो शताब्दीमा अरबबाट आएका मानिसहरू हालको इरानमा पुगे र उनीहरू बसेको ठाउँको नाम खोरासान थियो। यसको दायरा बढ्दै गयो र ठूलो शक्तिको रूपमा उभियो ।

पछि बग्दादीको नजर खोरासानमा पर्यो र उनले आतंकको खोरासान नक्सा तयार गरे। भारतको गुजरात, राजस्थान, पञ्जाब, हरियाणा र जम्मू कश्मीर पनि इस्लामिक स्टेट अफ खोरासानको नक्सामा आउँछन्। साथै, यसमा चीन, पाकिस्तान, इरान, तुर्कमेनिस्तान, उज्वेकिस्तान, काजाकिस्तान, किर्गिस्तानको आधा भाग पनि समावेश छ।

तालिबान र आइएसआइएस-के एकअर्काका शत्रु हुन्। अफगानिस्तानमा तालिबानको प्रभाव यससँगै आइएसआइएस-के अफगानिस्तानबाट फैलिएर बग्दादीको खोरासान राज्यको सपना पूरा गर्न चाहन्छ। आइएसआइएस-के तालिबान जस्तो कुनै पनि राजनीतिक एजेन्डामा विश्वास गर्दैन। तालिबानले जे गरिरहेको छ, त्यो पर्याप्त छैन, त्यसैले उनीहरू तालिबानभन्दा पनि बढी कट्टर र डरलाग्दो छन् भन्ने उनीहरूको विश्वास छ।

खोरासानले अफगानिस्तानमा आफ्नो नियन्त्रणमा रहेको क्षेत्रमा शरिया कानून कडाइका साथ लागू गरेको छ। जसले कानूनको पालना गर्न इन्कार गर्छ, वा उसको नजरमा यसलाई उल्लङ्घन गर्छ, तब आइएसआइएस-केले उसलाई धेरै क्रूर सजाय दिन्छ। यही कुराले आइएसआइएस-केलाई तालिबान भन्दा खतरनाक आतंकवादी संगठन बनाउँछ। उनीहरूको उद्देश्य सारा संसारमा इस्लामको शासन स्थापना गर्नु हो।