काठमाडौं । विश्व प्रसिद्ध लेखक सलमान रुस्दीमाथि अमेरिकामा एक व्यक्तिले आक्रमण गरेका छन् । न्यूयोर्कमा एक कार्यक्रममा सहभागी हुन आएका सलमान रुस्दीलाई २४ वर्षीय युवकले चक्कु प्रहार गर्दा उनी गम्भीर घाइते भएका थिए । हातको नसा च्यातिएको छ भने कलेजोमा पनि क्षति पुगेको छ ।

शल्यक्रियापछि सलमान रुस्दीको एउटा आँखा गुम्ने खतरा पनि देखिएको छ । न्यूयोर्क प्रहरीले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै आक्रमणकारीलाई पक्राउ गरेको जानकारी दिएको छ । योसँगै सलमान रुस्दीमाथि भएको यो घातक हमलापछि इरानको पनि चर्चा भइरहेको छ ।

सलमान रुस्दीमाथि भएको घातक हमलापछि इरानमा यसरी चर्चा भइरहेको छैन । ७५ वर्षीय सलमान रुस्दीलाई उनको उपन्यास मिडनाइट्स चिल्ड्रेनका लागि बुकर पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो । बुकर पुरस्कार जितेपछि सलमान रुस्दीको अर्को उपन्यासलाई ‘द सैटानिक भर्सेस’ नाम दिइएको थियो।

सन् १९८८ मा प्रकाशित यो पुस्तकलाई लिएर विवाद भयो । इरानका सर्वोच्च धार्मिक नेता आयतोल्लाह खोमेनीले यसलाई इस्लामको अपमान भनेका छन् र सलमान रुस्दीविरुद्ध फतवा जारी गरेका छन्।

अयातोल्लाह खोमेनीले सलमान रुस्दीको हत्या गर्नेलाई पुरस्कार दिने घोषणा पनि गरेका थिए । सलमान रुस्दीको हत्या गर्ने व्यक्तिलाई ३० लाख अमेरिकी डलर पुरस्कार घोषणा गरिएको थियो । अयातोल्लाह खोमेनीको फतवाको प्रभाव १३ देशमा स्पष्ट देखिन्थ्यो । सलमान रुस्दीलाई ज्यान मार्ने धम्की आएको थियो ।

सन् १९८९ मा यो फतवापछि सलमान रुस्दीले नौ वर्षसम्म लुकेर बस्नुपरेको थियो । पछि इरानबाट सलमान रुस्दीको हत्यालाई समर्थन नगर्ने भनिएको थियो । यद्यपि, २०१२ मा, एक इरानी संगठनले सलमान रुस्दीको हत्या गर्नेलाई पुरस्कारको रकम ३० मिलियन डलरबाट बढाएर ३३ मिलियन डलर पुर्याउने घोषणा गरेको थियो ।

सलमान रुस्दीको चौथो उपन्यास ‘द सैटानिक भर्सेस’ को बिक्री र खरिद भारतलगायत धेरै देशमा प्रतिबन्धित छ। सलमान रुस्दीले यस उपन्यासमा पैगम्बर मोहम्मदको अपमान गरेको आरोप लगाउँदै ठूलो संख्यामा मानिसहरू सडकमा उत्रिए। धेरै देशहरूमा विरोध प्रदर्शन भयो र यस उपन्यासका प्रतिलिपिहरू जलाइयो। त्यसबेला भारतमा राजीव गान्धीको नेतृत्वमा सरकार थियो । राजीव गान्धी नेतृत्वको सरकारले यस उपन्यासको बिक्री र खरिदमा प्रतिबन्ध लगाएको थियो।

यो पनि भनिएको छ कि यस उपन्यासमा सलमान रुस्दीले मुस्लिम धर्मको परम्पराको बारेमा लेखेका छन्, जसका कारण पूरै विवाद भएको थियो। इरानका सर्वोच्च धार्मिक नेता आयतोल्लाह खोमेनीले सलमान रुस्दीविरुद्ध फतवा जारी गरेपछि उपन्यासलाई अन्य भाषामा अनुवाद गर्नेहरूलाई पनि निशाना बनाइएको छ । सलमान रुस्दीको यो उपन्यास जापानी भाषामा अनुवाद गर्ने हितोसी इगाराशीको हत्या भएको थियो भने इटालियनमा अनुवाद गर्ने व्यक्तिको पनि हत्या भएको थियो । यस पुस्तकका प्रकाशकलाई लक्षित गरी आक्रमण पनि भएको थियो।

अहिले सलमान रुस्दीमाथि एउटा कार्यक्रमको क्रममा प्राणघातक हमला भएपछि जनताले फेरि इरानको त्यो धम्की सम्झिरहेका छन् । तर, आक्रमण गर्ने २४ वर्षीय युवक अमेरिकाको न्यु जर्सीका बासिन्दा हुन् । प्रहरीसँगै एफबीआईले पनि घटनाको अनुसन्धान थालेको छ र आक्रमणको कारण भने खुल्न सकेको छैन ।

सलमान रुस्दीमाथि हमलापछि न्यूयोर्कका गभर्नरले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै उनी र उनको परिवारप्रति समवेदना व्यक्त गरेका छन् । बेलायतका प्रधानमन्त्री बोरिस जोन्सनले ट्वीट गर्दै सलमान रुस्दीप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दै शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गरेका छन् । बेलायतमा प्रधानमन्त्री पदका उम्मेदवार भारतीय मूलका ऋषि सुनकले सलमान रुस्दीलाई अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र कलात्मक स्वतन्त्रताका च्याम्पियन भएको भन्दै आक्रमणप्रति दुःख व्यक्त गरेका छन् ।

पेन अमेरिकाका सीईओ नोजलले सलमान रुस्दीलाई दशकौंदेखि निशाना बनाउँदै आएको तर उनी कहिल्यै झुकेका छैनन् भनेका छन् । निडर सलमानसँग हाम्रो संवेदना छ। उनले सलमान रुस्दीको शिघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गर्दै उनको आवश्यक आवाजलाई बन्द गर्न नसकिने बताए।