काठमाडौँ। अहिले महङ्गी निरन्तर बढिरहेको छ। यसबीचमा जनताको सबैभन्दा ठूलो समस्या बढ्दो खर्चको बीचमा कसरी बचत गर्ने भन्ने हो। भविष्यमा आर्थिक संकटको सामना गर्न नपरोस् भन्ने सबैको चाहना हुन्छ।

आज हामी तपाईलाई एउटा यस्तो सूत्र बताउँदैछौं, जसले तपाईलाई करोडपति बनाउन सक्छ। तर, यसका लागि रणनीतिअनुसार बचत गरेर ५०:३०:२० को नियम अपनाउनुपर्छ। अचम्म नमान्नुहोस्, यो नियम वास्तवमा तपाईंको आयलाई तीन भागमा विभाजन गर्ने सम्बन्धित छ।

यस महङ्गीको समयमा पनि ५०:३०:२० को सूत्र (बचत सूत्र) अपनाएर घरपरिवार चलाउँदै बचत गर्न सकिन्छ। तपाईंले यसो गर्नु पर्छ कि यदि तपाईंसँग १०० रुपैयाँ छ भने, प्रत्येक महिना तपाईंले ५०, ३० र २० रुपैयाँ अनुसार यसको अंश छुट्याउनु पर्छ। अव मानौँ तपाईले मासिक ४० हजार कमाउनु हुन्छ।  तपाईले कमाउनु भएको ४० हजारलाई ५०:३०:२० को सूत्र अनुसार २० हजार + १२ हजार +८ हजार गरि तीन भागमा विभाजन गर्नुपर्नेछ। कमाईको तीन भाग मात्र गर्नु भनेको करोडपति बन्ने सिढी होइन। यी भागहरूमा आफ्नो खर्च विभाजित गरेपछि, तपाईंले एक भाग लगानी गर्नुपर्छ। आउनुहोस् जानौं कसरी?

सबैभन्दा ठूलो भाग रोल
यो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण खर्च कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने कुरामा आउँछ। त्यसोभए हामीलाई भन्नुहोस् कि तपाईको आम्दानीको तीन भाग मध्ये, सबैभन्दा ठूलो र पहिलो भाग अर्थात्  २० हजार रुपैयाँबाट, खाना, पेय, बस्न र शिक्षाको आवश्यकताहरू पूरा गर्नुहोस्।

बस्ने भनेको यदि तपाईं भाडामा बस्नुहुन्छ भने, तपाईंले मासिक भाडा र घर ऋणको EMI तिर्नुपर्छ। यो भागलाई अर्को बचत खातामा स्थानान्तरण गर्नुहोस् र आवश्यक खर्चहरू त्यस खातामार्फत गर्नुहोस्। जे होस्, तपाईंले आफ्नो खर्चको सूची अद्यावधिक गरिरहनु पर्छ र प्रत्येकमा खर्च तय गर्नुपर्छ।

दोस्रो भाग यसरी खर्च गर्नुहोस्
अब ३० प्रतिशत अर्थात् रु १२ हजार रुपैयाँले तपाईले आफ्नो अति आवश्यक बाहेकका आवश्यकताहरूमा बाहिर जाने, चलचित्र हेर्न, बाहिर खाने, ग्याजेट, लुगा, कार, बाइक र चिकित्सा खर्च समावेश हुन सक्छ। तपाईले आफ्नो जीवनशैलीसँग सम्बन्धित खर्च पनि यही भागबाट गर्न सक्नुहुन्छ। तर यस भागमा समावेश खर्चलाई ठूलो मात्रामा समायोजन गर्नुपर्नेछ, ताकि तपाईलाई खर्च धान्न थप पैसा चाहिँदैन र छुट्याइएको भागबाट खर्च धान्न सकिन्छ।

लगानीको लागि अन्तिम भाग राख्नुहोस्
तपाईलाई करोडपति बनाउनको लागि अन्तिम वा सबैभन्दा सानो भागको भूमिका सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण हुन्छ। २० प्रतिशतको सेयर अनुसार, तपाईंले रू. ४०,००० मध्ये ८,००० बचत गर्नुहोस्। यो रकम हरेक महिना बचत गरेर लगानी गर्नुहोस्। अब कहाँ लगानी गर्ने भन्ने कुरा आयो ? त्यसैले हाल यो बाँकी रकम सिस्टमेटिक इन्भेस्टमेन्ट प्लान (एसआईपी) र बन्डमा प्रत्येक महिना म्युचुअल फन्डमा लगानी गर्नु सबैभन्दा फाइदाजनक हुनेछ।

यस सूत्र अनुसार ४० हजार रुपैयाँ कमाउनेले वार्षिक कम्तिमा १ लाख रुपैयाँ बचत गर्न सक्छन् र यो बचतलाई सही ठाउँमा लगानी गर्दा यो बार्षिक बढ्दै जान्छ र त्यसमा आर्जित ब्याजमा चक्रवृद्धि ब्याज पनि जोडिनेछ। र मोटो रकम जम्मा हुने छ।

यदि तपाईंले यो बचतलाई दैनिक आधारमा विभाजन गर्नुभयो भने, हरेक दिन लगभग २६६ रुपैयाँ कमाइन्छ। तपाईले यो रकम एसआईपी मा २० वर्षको लागि मात्र लगानी गर्नुहुन्छ र मानौं तपाईले १८ प्रतिशत रिटर्न पाउनुहुन्छ। त्यसो भए यस अवधिमा तपाईको कुल जम्मा रु १९,२०,००० हुनेछ र यसमा तपाईले जम्मा रु १,६८,२७,८९७ फिर्ता पाउनुहुनेछ। यस अनुसार कुल मूल्यको कुरा गर्ने हो भने यो रु १, ८७,४७,८९७  जम्मा हुन्छ।

रिटायरमेन्टपछि पैसाको नो–टेन्सन 
यी वर्षहरूमा आम्दानी बढ्दै जाँदा लगानी बढाइरहनुभयो भने त्यो पनि कम हुँदै जान्छ। यो सूत्र अपनाएर, तपाईंले अवकाश कोषको रूपमा यति रकम जम्मा गर्नुहुनेछ कि जीवन छोटो हुनेछ। तर यो सपना तब मात्र साकार हुनेछ जब तपाईले इमानदारी र बलियो इच्छाशक्तिका साथ ५०:३०:२० सूत्र पालना गर्नुभएमा र कुनै बाधा परेको खण्डमा पनि अन्तिम हिस्सा अर्थात २० प्रतिशत रकमलाई चलाउनुहुने छैन।