काठमाडौं । विश्व फुटबलका समर्थकहरू अहिले एउटा ऐतिहासिक प्रतिस्पर्धाको प्रतीक्षामा छन् ।

एकातिर विश्व फुटबलका महान् खेलाडीका रूपमा स्थापित अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनल मेस्सी छन् भने अर्कोतिर स्पेनका युवा सनसनी लामिन यामाल ।

फुटबलप्रेमीका लागि यो खेल दुई राष्ट्रबीचको प्रतिस्पर्धा मात्र होइन, दुई पुस्ता, दुई फुटबल दर्शन र दुई फरक शैलीबीचको टक्कर पनि हो ।

मेस्सी आफ्नो करियरको उत्तरार्धमा छन् । उनले लगभग सबै प्रमुख उपाधि जितिसकेका छन् । अर्कोतर्फ, यामालले आफ्नो करियरको सुरुआती चरणमै विश्व फुटबललाई चकित पारिरहेका छन्।

त्यसैले यो खेललाई धेरैले वर्तमानका महान् खेलाडी र भविष्यका सम्भावित महान् खेलाडीबीचको प्रतिस्पर्धाका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

अर्जेन्टिना : विश्व फुटबलको सफल राष्ट्र

अर्जेन्टिना विश्व फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा सफल टोलीमध्ये एक हो । टोलीले तीन पटक फिफा विश्वकप जितिसकेको छ । डिएगो म्याराडोनादेखि लियोनल मेस्सीसम्म अर्जेन्टिनाले विश्व फुटबललाई अनेकौँ महान् खेलाडी दिएको छ ।

पछिल्ला केही वर्षमा अर्जेन्टिना झन् बलियो बनेको छ । प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनीको नेतृत्वमा टोलीले उत्कृष्ट सन्तुलन कायम गरेको छ । २०२२ को विश्वकप जितेपछि टोलीले २०२४ को कोपा अमेरिका पनि जित्दै आफूलाई विश्व फुटबलको सबैभन्दा स्थिर टोलीमध्ये एकका रूपमा स्थापित ग¥यो ।

स्कालोनीले अनुभव र युवाको उत्कृष्ट संयोजन गरेका छन् । कप्तान मेस्सीसँगै एन्जो फर्नान्डेज, एलेक्सिस म्याक एलिस्टर, जुलियन अल्भारेज, क्रिस्टियन रोमेरो, नाहुएल मोलिना लगायतका खेलाडी टोलीका मुख्य आधार बनेका छन्।

मेस्सी : केवल कप्तान होइनन्, खेलको निर्देशक

लियोनल मेस्सी अर्जेन्टिनाका लागि गोलकर्ता मात्र होइनन्, उनी टोलीको सम्पूर्ण खेल सञ्चालन गर्ने केन्द्र हुन्। मैदानमा उनी कहाँ छन् भन्ने आधारमा टोलीको आक्रमणको स्वरूप परिवर्तन हुन्छ ।

उनको सबैभन्दा ठूलो विशेषता भनेको खेलको गति नियन्त्रण गर्ने क्षमता हो। अन्य खेलाडीले नदेख्ने पासको विकल्प मेस्सीले देख्न सक्छन् । निर्णायक क्षणमा अवसर सिर्जना गर्ने, विपक्षीको डिफेन्सलाई भत्काउने तथा खेलको दिशा परिवर्तन गर्ने क्षमता उनको सबैभन्दा ठूलो बल हो ।

मेस्सीको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष नेतृत्व हो। उनी धेरै बोल्ने कप्तान होइनन् तर प्रदर्शनमार्फत टोलीलाई प्रेरित गर्छन्। यही कारण युवा खेलाडीहरू पनि उनीसँग खेल्दा थप आत्मविश्वासी देखिन्छन् ।

स्पेन : नयाँ पुस्ताको पुनर्जागरण

सन् २००८ देखि २०१२ सम्म विश्व फुटबलमा एकछत्र राज गरेको स्पेन केही वर्ष ओरालो लागे पनि अहिले फेरि विश्व फुटबलको शीर्ष टोलीका रूपमा फर्किन सफल भएको छ ।

प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्टेले युवा खेलाडीलाई केन्द्रमा राख्दै स्पेनलाई नयाँ उचाइमा पु¥याएका छन्। टोलीको खेल शैली अझै पनि बल पोसेसनमा आधारित छ तर यसपटक त्यसमा गति र प्रत्यक्ष आक्रमण पनि थपिएको छ ।

स्पेनको मिडफिल्ड अहिले विश्वकै उत्कृष्टमध्ये एक मानिन्छ । रोड्री, पेड्री, गाभी, डानी ओल्मो लगायतका खेलाडीले खेलको नियन्त्रण लिन्छन् भने विङबाट लामिन यामाल र निको विलियम्सले विपक्षीलाई निरन्तर दबाबमा राख्ने गरेका छन् ।

लामिन यामाल : भविष्यका सुपरस्टार

यामाल अहिले विश्व फुटबलकै सबैभन्दा चर्चित युवा खेलाडी हुन्। कम उमेरमै उनले स्पेनको राष्ट्रिय टोलीमा आफ्नो प्रभाव स्थापित गरिसकेका छन्।

उनको खेल शैली अत्यन्त आकर्षक छ । द्रुत गति, उत्कृष्ट ड्रिब्लिङ, आत्मविश्वास, सटीक पास र निर्णायक क्षणमा सही निर्णय गर्ने क्षमता नै उनको प्रमुख विशेषता हो ।

यामालले मैदानमा देखाउने आत्मविश्वास उमेरभन्दा निकै परिपक्व देखिन्छ । एक–विरुद्ध–एक स्थितिमा विपक्षी डिफेन्डरलाई पार गर्ने क्षमता उनका सबैभन्दा बलिया पक्षमध्ये एक हो ।

मेस्सी र यामाल : एउटै तस्वीर, दुई फरक समय

अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनल मेस्सी र स्पेनका युवा स्टार लामिन यामालबीचको सम्बन्ध केवल विश्वकप फाइनलमा प्रतिस्पर्धा गर्ने दुई खेलाडीको मात्र होइन । उनीहरूलाई जोड्ने एउटा १८ वर्ष पुरानो तस्बिर अहिले विश्व फुटबलकै सबैभन्दा चर्चित विषय बनेको छ ।

सन् २००८ मा बार्सिलोनामा आयोजना गरिएको एउटा च्यारिटी फोटोसुटका क्रममा उक्त तस्बिर खिचिएको हो ।

त्यो बेला कसैले पनि कल्पना गरेको थिएन कि भविष्यमा यही बालक विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो मञ्चमा मेस्सीकै प्रतिद्वन्द्वीका रूपमा उभिनेछ ।

सन् २०२६ फिफा विश्वकप फाइनलअघि उक्त तस्बिर पुनः सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बनेपछि विश्वभरका फुटबल समर्थकले त्यसलाई फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा अद्भुत संयोगका रूपमा चर्चा गरेका छन् ।

स्पेनिस खेल च्यानल डी–स्पोट्र्ससँगको कुराकानीमा मेस्सीले पनि उक्त तस्बिरबारे प्रतिक्रिया दिँदै यसलाई अविश्वसनीय संयोग भएको बताएका छन् ।

उनले भने, ‘साँच्चिकै यो तस्बिर अस्तित्वमा हुनु नै अविश्वसनीय कुरा हो। हामीले यो तस्बिर खिच्दा ऊ केवल एउटा बच्चा थियो र अहिले हामी दुवै विश्वकप फाइनलमा प्रतिस्पर्धा गर्दैछौं। यो सबै कुरा नै अविश्वसनीय छ ।’

कसरी खिचिएको थियो त्यो ऐतिहासिक तस्बिर?

करिब १८ वर्षअघि बार्सिलोनाका उदाउँदा स्टार रहेका मेस्सीले क्याटलान पत्रिका डियारियो स्पोर्टले आयोजना गरेको च्यारिटी क्यालेन्डर फोटोसुटमा सहभागिता जनाएका थिए। उक्त कार्यक्रमको उद्देश्य सामाजिक सेवाका लागि रकम संकलन गर्नु थियो।

बार्सिलोनाको ऐतिहासिक क्याम्प नोउ रंगशालामा आयोजित फोटोसुटका लागि विभिन्न परिवारका शिशुहरूलाई आमन्त्रण गरिएको थियो। त्यसमध्ये एक थिए केही महिनाका लामिन यामाल।

उनी आफ्नी आमा शिला एबेनासँग कार्यक्रममा पुगेका थिए। फोटोसुटका क्रममा मेस्सीले यामाललाई ,नुहाइदिने र मायापूर्वक समातिरहेको दृश्य क्यामेरामा कैद गरिएको थियो ।

त्यो तस्बिर यामाल विश्व फुटबलमा उदाएपछि र विशेषगरी २०२६ विश्वकप फाइनलअघि त्यो तस्वीर पुनः सार्वजनिक भएपछि विश्वभर चर्चा सुरु भयो ।

अर्जेन्टिनाको बलियो पक्ष

अर्जेन्टिनाको सबैभन्दा ठूलो शक्ति अनुभव हो। टोलीका अधिकांश खेलाडीले विश्वकप, कोपा अमेरिका र अन्य ठूला प्रतियोगिताको दबाब झेलिसकेका छन्।

टोलीको डिफेन्स संगठित छ। मिडफिल्ड बलियो छ । आक्रमणमा मेस्सी र अल्भारेजको समझदारी उत्कृष्ट देखिन्छ ।

सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा अर्जेन्टिना कठिन परिस्थितिमा पनि खेल फर्काउन सक्षम टोलीका रूपमा परिचित छ ।

स्पेनको बलियो पक्ष

स्पेनको सबैभन्दा ठूलो विशेषता बल पोसेसन हो। उनीहरूले लामो समयसम्म बल आफ्नो नियन्त्रणमा राख्छन् ।

मिडफिल्डबाट खेल निर्माण गर्ने क्षमता विश्वस्तरकै उत्कृष्ट मानिन्छ। विङबाट हुने तीव्र आक्रमण तथा उच्च प्रेसिङका कारण विपक्षी टोलीमाथि निरन्तर दबाब सिर्जना हुन्छ। स्पेनको टोलीमा अधिकांश खेलाडी युवा भएकाले उनीहरूको गति र ऊर्जा निकै उच्च छ ।

तुलना

स्पेनले सेमिफाइनलमा फ्रान्सलाई २–० ले पराजित गर्दै फाइनल यात्रा तय गरेको हो भने अर्जेन्टिनाले इंग्ल्यान्डलाई २–१ ले हराउँदै उपाधि भिडन्तमा स्थान बनाएको हो । अर्जेन्टिनाको जितमा खेलको अन्तिम समयमा निर्णायक गोल भएको थियो । मेस्सी फाइनलअघि प्रतियोगिताको गोल्डेन बुट दौडमा शीर्ष स्थानमा छन् । इंग्ल्यान्डविरुद्धको सेमिफाइनलमा दुई असिस्ट गरेपछि उनले फ्रान्सका कप्तान किलियन एमबाप्पेलाई समेत पछि पारेका छन् ।

अर्जेन्टिनाले सामान्यतया सन्तुलित शैली अपनाउँछ। आवश्यकता अनुसार बल नियन्त्रण पनि गर्छ र काउन्टर अट्याक पनि। स्पेन भने सुरुदेखि नै विपक्षीमाथि दबाब सिर्जना गर्ने रणनीतिमा विश्वास गर्छ। बल पोसेसन, छोटो पास र निरन्तर आक्रमण उनीहरूको पहिचान हो ।

यदि खेल खुला भयो भने स्पेनलाई फाइदा पुग्न सक्छ। तर खेल रणनीतिक र संयमित बन्यो भने अर्जेन्टिनाको अनुभव निर्णायक बन्न सक्छ । स्पेनको आक्रमण तीव्र छ। यामाल र निको विलियम्सले विङबाट गति दिन्छन् ।

अर्जेन्टिनाको डिफेन्स अनुभवयुक्त छ । क्रिस्टियन रोमेरो जस्ता खेलाडीले दबाबमा पनि संयम कायम राख्ने क्षमता राख्छन्।

उता अर्जेन्टिनाको आक्रमणलाई रोक्न स्पेनका डिफेन्डरले मेस्सीलाई खाली ठाउँ दिनु हुँदैन ।

यो खेलले केवल उपाधि विजेता मात्र तय गर्ने छैन । यदि अर्जेन्टिना सफल भयो भने मेस्सीको महानताको अध्याय अझ मजबुत हुनेछ ।

यदि स्पेन सफल भयो भने यामालको नेतृत्वमा नयाँ युगको सुरुआत भएको सन्देश विश्व फुटबलले पाउनेछ।

अर्जेन्टिना र स्पेन दुवै विश्व फुटबलका उत्कृष्ट टोली हुन् । अर्जेन्टिनासँग अनुभव, मानसिक दृढता र मेस्सीको नेतृत्व छ । स्पेनसँग युवा ऊर्जा, उत्कृष्ट बल पोसेसन, तीव्र आक्रमण र सामूहिक खेलको शक्ति छ ।

मेस्सी र यामालबीचको प्रतिस्पर्धा दुई खेलाडीबीचको मात्र होइन, दुई पुस्ताबीचको संवाद हो । एकातिर आफ्नो विरासतलाई थप उचाइमा पु¥याउन खोजिरहेका महान् खेलाडी छन् भने अर्कोतिर नयाँ इतिहास लेख्ने तयारीमा रहेको युवा प्रतिभा ।

यस कारण यो खेल विश्व फुटबल इतिहासमा केवल अर्को फाइनलका रूपमा होइन, अनुभव र भविष्यबीचको प्रतीकात्मक प्रतिस्पर्धाका रूपमा पनि स्मरणीय रहने निश्चित छ ।

स्पेन र अर्जेन्टिनाबीचको २०२६ फिफा विश्वकप फाइनल नेपाली समयअनुसार सोमबार बिहान १२ः४५ बजे ,स्थानीय समय दिउँसो ३ः०० बजे अमेरिकाको न्युयोर्क–न्युजर्सी स्टेडियममा हुँदैछ । यो खेलले ४८ टोली सहभागी भएको इतिहासकै पहिलो विश्वकपको नयाँ च्याम्पियन तय गर्नेछ ।