काठमाडौं । अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग इन्धन (डिजेल) आयात गर्ने अनपेक्षित सम्झौता गरेर आफ्नो परराष्ट्र तथा आर्थिक नीतिमा एक ठुलो बदलाव ल्याएका छन्। तीन हप्ताअघि मात्रै रूसी तेल तथा ग्यासमाथि थप प्रतिबन्ध र भन्सार महसुल लगाउने कानुनमा हस्ताक्षर गरेका ट्रम्पले अहिले अमेरिकी र विश्व बजारमा मूल्य नियन्त्रण गर्न रूसबाट लाखौँ टन डिजेल आयात गर्ने सहमति भएको घोषणा गरेका छन्।

इरानसँगको जारी सङ्घर्षका कारण विश्वभर ऊर्जाको मूल्य ह्वात्तै बढेको छ। अमेरिकामा डिजेलको मूल्य प्रतिग्यालन ६.५० डलरभन्दा माथि पुगेर कीर्तिमान कायम गरेपछि इन्धनको मूल्य वृद्धि र आकासिँदो महँगीले सर्वसाधारण तथा मतदाताहरूमाझ ट्रम्प प्रशासनको लोकप्रियता खस्काएको छ।

डिजेलको मूल्य वृद्धिको सबैभन्दा ठुलो मार अमेरिकाका कृषि प्रधान राज्यहरू—आयोवा, कान्सास, टेक्सास र ओहायोमा परेको छ, जहाँ कृषि औजार, ट्र्याक्टर र ढुवानीका लागि डिजेल अत्यावश्यक मानिन्छ। यी राज्यहरूमा रिपब्लिकन पार्टीको पकड खस्कने डरले कंग्रेस (संसद) मा बहुमत कायम राख्न ट्रम्पमाथि तीव्र राजनीतिक दबाब परेको छ।

ट्रम्पले यसअघि युरोपेली सहयोगीहरूलाई आफ्नो भण्डारबाट तेल निकाल्न दबाब दिएका थिए, सङ्घीय इन्धन कर स्थगन गरेका थिए र मध्यावधि निर्वाचन नसकिउन्जेल इरानमाथिको आक्रमण रोक्ने अनौठो घोषणासमेत गरेका थिए। पुटिनसँगको सम्झौतालाई यही राजनीतिक सङ्कट टार्ने अन्तिम र सबैभन्दा साहसी प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।

युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले यस सम्झौतालाई पुटिनका लागि ठुलो ‘उपहार’ को संज्ञा दिएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेख्दै, ‘रूसलाई इन्धन बेच्न दिनु भनेको युद्ध लम्ब्याउनु र आतङ्कलाई लगानी गर्नु हो’ भन्दै ट्रम्पको कदमको तीव्र भर्त्सना गरेका छन्।

युरोपेली मित्रराष्ट्रहरू र अमेरिकी डेमोक्र्याट नेताहरूले ट्रम्पले रूसी युद्ध संयन्त्रलाई वित्तीय सहयोग पुर्‍याएको भन्दै कडा आलोचना गरेका छन्।

ट्रम्पले रूसबाट तत्काल ३ लाख टन र पछि लाखौँ टन डिजेल आपूर्ति हुने दाबी गरे तापनि अमेरिकामा दैनिक ३६ लाख ब्यारेल डिजेल खपत हुने हुँदा यो आपूर्तिले बजारको ठुलो माग धान्न कठिन देखिन्छ।

युक्रेनले रूसी तेल प्रशोधन केन्द्रहरूमा गराएको शृङ्खलाबद्ध ड्रोन आक्रमणका कारण रूस आफैँमा डिजेल उत्पादन क्षमता प्रभावित भएको छ। यस्तो अवस्थामा रूसले कति छिटो आपूर्ति पुर्‍याउन सक्छ भन्नेमा ऊर्जा विश्लेषकहरू सशङ्कित छन्।

नोभेम्बर ३ को निर्वाचनका लागि अग्रिम मतदान सुरु भइसकेको अवस्थामा, ट्रम्पको यो कदमले उपभोक्ताहरूलाई तत्काल कत्तिको राहत दिलाउँछ र रिपब्लिकन पार्टीलाई चुनावी परिणाममा कत्तिको फाइदा पुग्छ भन्ने कुरा अझै अन्योलमै छ।