काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानसँगको भेटमा पत्रकार जमाल खशोग्गीको हत्याको मुद्दा उठाएको बताएका छन् । जमाल खशोग्गीको हत्यामा अमेरिकाले उठाएको प्रश्न साउदी राजपरिवारका लागि असहज भएको छ ।

आफ्नो चुनावी अभियानका क्रममा मानवअधिकार कमजोर भएका कारण साउदी अरेबियालाई एक्लो बनाउने वाचा गरेका जो बाइडेन अहिले सम्बन्ध सुदृढ गर्न साउदी अरेबिया पुगेका छन् । युवराजसँग जो बाइडेनको भेट करिब तीन घण्टा चलेको थियो, जसमा धेरै विषयमा छलफल भएको थियो।

उनले सन् २०१८ मा पत्रकार जमाल खशोग्गीको हत्या आफू र अमेरिकाका लागि निकै महत्वपूर्ण भएको बताए तर दुई देश अन्य विषयमा पनि सहमतिमा पुगेको बताए ।

जमाल खशोग्गीको टर्कीस्थित साउदी अरबको महावाणिज्य दूतावासमा हत्या भएको थियो । उनलाई साउदी युवराजको ठूलो आलोचक मानिन्थ्यो । यस्तो अवस्थामा जो बाइडेनको साउदी अरब भ्रमणको निकै आलोचना भएको छ ।

युवराज मोहम्मद बिन सलमानलाई अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूले हत्या गरेको आरोप लगाएका थिए। उनले सँधै आरोप अस्वीकार गर्दै आएका छन् र यसको लागि केही साउदी एजेन्टहरूलाई दोष दिएका छन्।

शुक्रबार युवराजसँगको भेटपछिको पत्रकार सम्मेलनमा जो बाइडेनले भने: “यो भेटमा मैले खशोग्गीको हत्याको मुद्दालाई प्रमुख रूपमा उठाएको छु र त्यसका बारेमा मैले पहिले र अहिले के सोचेको छु भनेर स्पष्ट पारेको छु।’

जो बाइडेनले भने, “मैले यो एकदमै स्पष्टसँग भनेको छु। मानवअधिकारमा अमेरिकी राष्ट्रपतिको मौनताले हामी को हौं र म को हुँ भन्ने कुरालाई अस्वीकार गर्छ। म सधैं मेरो मूल्यमान्यताको पक्षमा उभिनेछु।”

एसोसिएटेड प्रेस समाचार एजेन्सीका अनुसार जो बाइडेनले युवराजले खशोग्गीको मृत्युका लागि आफू व्यक्तिगत रूपमा जिम्मेवार नभएको दाबी गरेका छन्।

अल अरेबिया न्यूज वेबसाइटका अनुसार जो बाइडेनसँगको भेटमा युवराजले साउदी नागरिक जमाल खशोग्गीलाई जे भयो त्यो ‘खेदजनक’ भएको बताए ।

साउदी अरेबियाले खशोग्गी प्रकरणमा अनुसन्धानदेखि मुद्दाको सुनुवाइ र सजायको कार्यान्वयनसम्मका सबै कानुनी प्रक्रियाहरू पालना गरेको युवराजले बताए।

यसका साथसाथै उनको देशले भविष्यमा यस्ता गल्ती हुन नदिन यस्ता नियम र कानुन बनाएको बताए ।

भेटका क्रममा युवराजले यस्ता घटना विश्वमा जुनसुकै ठाउँमा हुनसक्ने बताए । उनले भने कि सन् २०१८ मा खशोग्गीको हत्या हुँदा त्यस वर्ष धेरै ठाउँमा पत्रकार मारिएका थिए ।

अल अरेबियाका अनुसार युवराजले बैठकमा इराकका अबु घराइब र अन्यको उदाहरण उद्धृत गर्दै अमेरिकाले पनि गल्ती गरेको बताएको एक अधिकारीले बताए ।

बाइडेनसँगको भेटमा युवराजले अमेरिकी पत्रकार शिरिन अबु अक्लेहको हत्याको पनि उल्लेख गरे र यस सम्बन्धमा अमेरिका र अन्य देशहरूले के गरे भनेर सोधे।

अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेन र युवराज मोहम्मद बिन सलमानलाई पत्रकारहरूले जमाल खशोग्गीको हत्याबारे प्रत्यक्ष प्रश्न गरेका थिए।

जब पत्रकारले जमाल खशोग्गीको परिवारसँग माफी माग्नुहुन्छ भनी सोध्दा दुवै नेता मौन रहे। जवाफमा केवल धन्यवाद, धन्यवादको आवाज सुनियो।

भेट हुनुअघि अमेरिकी राष्ट्रपति कारबाट बाहिर निस्कँदा युवराज उनलाई स्वागत गर्न आए र हात मिलाउनुको सट्टा दुवैले मुट्ठीले एक अर्कालाई छोए ।

तर खशोग्गीकी मंगेतर हतिजे गेन्गिजले राष्ट्रपतिको भ्रमणको आलोचना गरेकी छन् । उनले दुवै नेतालाई शुभकामना दिँदै एउटा तस्विर ट्विट गर्दै लेखेकी छन्, ‘मेरो मंगेतरले यो देखेको होलान् र सोधेका होलान् कि यो जवाफदेहिता हो, जुन तपाईले मेरो हत्यापछि वाचा गर्नुभएको थियो । एमबीएस (साउदी क्राउन प्रिन्स मोहम्मद बिन सलमान) को अर्को शिकारको रगत तपाईको हातमा छ।’

यसैबीच, वाशिंगटन पोस्टका प्रकाशक र सीईओ फ्रेड रायनले भनेका छन् कि राष्ट्रपति जो बाइडेन र मोहम्मद बिन सलमान बीचको मुट्ठी-मुट्ठी ठोक्याउने अभिवादन हात मिलाउनु भन्दा पनि खराब थियो। यो लाजमर्दो थियो। यसले न्यानोपन देखाउँछ र मोहम्मद बिन सलमानलाई लामो समयदेखि खोजिरहेको समस्याबाट बचाउँछ।

जमाल खशोग्गी वासिङ्टन पोस्टका स्तम्भकार थिए। खशोग्गीको हत्याको अतिरिक्त, राष्ट्रपति जो बाइडेनले भने कि उनले र उनको समकक्षले ऊर्जाको बारेमा छलफल गरेका थिए र प्रमुख तेल उत्पादक साउदी अरेबियाले आगामी हप्ताहरूमा बजार स्थिर गर्न कदम चाल्ने अपेक्षा गरे।

जो बाइडेनको कार्यको बचाउ गर्दै अमेरिकी डेमोक्र्याटिक सांसद ब्राड शेरम्यानले बीबीसीलाई भने कि साउदी अरेबियाले बजारमा तेलको आपूर्ति बढाउँदा यसले मानिसको ज्यान बचाउनेछ।

उनले भने, ‘तेलको मूल्य बढ्नुको अर्थ गरिब देशमा मानिस मर्नु हो । यसले खाद्यान्न र मलको मूल्य बढाउँछ, जसको अर्थ लाखौं मानिसहरू भोकमरीले मात्र होइन तर कुपोषणको कारण हुने रोगहरूबाट पनि मर्छन्।’