काठमाडाैं। शनिबार साँझ पाटनका गल्लीहरूमा युवाहरूको एक समूह घरबारविहीन कुकुरहरूलाई खुवाउँदै गरेको देखियो। उनीहरुले सालको पातबाट बनेको परम्परागत दुना टपरी प्रयोग गरी खाना खुवाइरहेका थिए।

साँस्कृतिक सम्पदालाई करुणाका कार्यहरूसँग मिसाउने उद्देश्यले, समान विचारधारा भएका युवाहरूको समूह “मोही” द्वारा “ग्रीन शनिबार” कार्यक्रम आयोजना गरिएको थियो।

बिर्सिँदै गएको दिगो परम्परागत र संस्कृतिक अभ्यासलाई पुनरुत्थान गर्दै युवाहरुलाई त्यी अभ्यास सँग जोड्दै सामाजिक र वातावरणीय उत्थान गर्ने मोहीको उद्देश्य रहेकाे बताइएकाे छ।

कार्यक्रमका आयोजक सृजन थापाले भने, “हामीले यी टपरी थालीहरू आफ्नै हातले बनाएका छौं। केही सदस्यहरूले आज यी हाम्रा सांस्कृतिक प्राकृतिक प्लेटहरू बनाउन पनि सिके।”

साेही कार्यक्रमकी सदीक्षा केसीले भनिन्, ‘दुना टपरी बनाउन सिकेको यो पहिलो पटक हो । समुदायको लागि केही अर्थपूर्ण काम गर्दा हाम्रो सांस्कृतिक सम्पदासँग जोडिने यो एउटा राम्रो तरिका थियो।”

टपरी बनाउनुका साथै युवाहरूले परम्परागत जाँतोमा दाना पिसेर कुकुरका लागि खाना तयार पारेका थिए। रेजीना बस्नेतले भनिन्, “हामीले हातले खाना पकाउने ढिलो प्रक्रिया महसुस गर्न चाहन्थ्यौं। जाँतोको प्रयोगले हामीलाई हाम्रा पुर्खाहरूले कसरी काम गरे भन्ने अनुभव गर्न र धैर्यता र सजग श्रमको मूल्य बुझ्न मद्दत गर्यो।”

“ग्रीन शनिबार” कार्यक्रम परम्परा, वातावरणीय जिम्मेवारी, र करुणा संयोजन गर्न डिजाइन गरिएको थियो। यी तत्वहरूलाई एकीकृत गरेर,माेहीले आधुनिक समयमा परम्परागत अभ्यासहरूको सान्दर्भिकता र समुदाय र वातावरण दुवैको लागि तिनीहरूको फाइदाहरू हाइलाइट गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

“नेपाली संस्कृतिमा धेरै दिगो अभ्यासहरू छन् जुन हराउँदै गएका छन्,” दीपक विष्टले भने। “दुना टपरी र जाँतो प्रयोग गरेर, हामी यी परम्परागत अभ्यासहरू, मूल रूपमा हाम्रा पुर्खाहरूले गरेका अभ्यासहरू सबैभन्दा मूल्यवान र वातावरणमैत्री छन् भनेर देखाउन चाहन्छौं।”