काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) की सांसद डा. तोसिमा कार्कीले औषधिको आपूर्ति प्रणालीलाई व्यवस्थित बनाउन रियल टाइम अनुगमनसहितको प्रभावकारी प्रणाली विकास गर्नुपर्ने बताएकी छन्।

नेपाल औषधि थोक व्यवसायी संघको १०औँ वार्षिक साधारणसभालाई सम्बोधन गर्दै कार्कीले उत्पादकदेखि बिरामीसम्म औषधि समयमै, गुणस्तरीय र सुलभ मूल्यमा पुग्ने गरी आपूर्ति प्रणाली विकास गर्नुपर्ने बताइन्।

उनले भनिन्, ‘अब म्यानुफ्याक्चरदेखि उत्पादक र उपभोक्तासम्म एवम बिरामीसम्म कसरी पु¥याउने त ? उत्पादन, भण्डारण, बजारीकरणको कुरा आउँछ। बजारीकरण गर्दा सप्लाई चेनको कुरा आउला अनि कोल्ड चेन मेन्टेनेन्सको पनि कुरा आउँछ। त्यस्तै रेगुलेसन र असेस्मेन्टको कुरा पनि छ। एकचोटि मात्र असेस् गरेर हुँदैन। त्यो औषधि बिरामीको हातमा पुग्दासम्म गुणस्तर छ कि छैन, रिपिटेड्ली, रेगुलर रि–असेस् गरिराख्नुपर्ने हुन्छ। जनतालाई, आम नागरिकलाई बुझाउन जरुरी छ।’

उनले औषधिको आपूर्ति शृंखलामा उत्पादन, भण्डारण, बजारीकरण, कोल्ड चेन, नियमन र नियमित गुणस्तर परीक्षणलगायतका पक्षलाई प्रभावकारी बनाउन आवश्यक रहेको बताइन्। औषधि बिरामीको हातमा पुग्दासम्म गुणस्तर कायम छ कि छैन भन्ने विषयमा नियमित पुनःमूल्यांकन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

कार्कीले औषधि थोक व्यवसायीको भूमिका उत्पादकबाट खुद्रा बिक्रेतासम्म औषधि पुर्याउनेमा मात्र सीमित हुन नहुने बताइन्। बजारमा कुन औषधिको माग बढी छ, कुन औषधिको अभाव छ र कहाँ कुन औषधि मौज्दातमा छ भन्ने जानकारी उत्पादक तथा राज्यका सम्बन्धित निकायसम्म पुर्याउने भूमिका पनि थोक व्यवसायीले निर्वाह गर्नुपर्ने उनले बताइन्।

कार्कीले एकातिर फार्मेसी तथा अस्पतालमा औषधि लामो समयसम्म मौज्दात रहने र म्याद सकिन लाग्ने अवस्था रहेको तथा अर्कोतर्फ आवश्यक औषधि नपाएर बिरामीले विभिन्न ठाउँमा भौँतारिनुपर्ने अवस्था रहेको बताइन्।

यस्तो समस्या समाधानका लागि औषधिको माग र मौज्दातबारे समन्वय गर्ने प्रभावकारी प्रणाली आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।

उनले औषधि आपूर्तिमा ‘डिमान्ड बेस्ड सप्लाई’ प्रणाली लागू गर्नुपर्नेमा जोड दिइन्। खुद्रा बिक्रेताले आवश्यकताभन्दा बढी औषधि लिनुपर्ने अवस्था हुँदा अनावश्यक मौज्दात बढ्ने र म्याद सकिने जोखिम हुने भन्दै मागका आधारमा आपूर्ति गर्नुपर्ने उनले बताइन्।