काठमाडौं । युरोपका सातवटा देशहरूमा रहेका दर्जनौँ सुपरमार्केटहरू एउटा ठूलो साइबर हमलाको शिकार भएका छन्। यस साइबर आक्रमणका कारण सुपरमार्केटहरूमा रहेका फ्रिज र फ्रिजर प्रविधि प्रभावित भएका छन्।

बेल्जियम र लक्जमबर्गमा सञ्चालित ‘डेलहाइज’ सुपरमार्केटका करिब ४० वटा पसलहरू यस हमलाबाट प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएका छन्। यसका अलावा स्विडेन, आयरल्याण्ड, नेदरल्याण्ड्स, एस्टोनिया र फिनल्याण्डका केही सुपरमार्केटहरूलाई पनि निशाना बनाइएको छ।

प्रभावित फ्रिजहरूको निर्माण गर्ने बेल्जियमको कम्पनी ‘साबकोबेल’ ले दिएको जानकारी अनुसार, साइबर हमलाकारीहरूले फ्रिजको इभापोरेटरलाई ‘डिफ्रोस्ट मोड’ मा राखिदिएका थिए, जसका कारण तिनको तापक्रम लगातार बढ्न थालेको थियो।

गत महिना फ्रान्सका सयौँ सुपरमार्केटहरूमा भएको साइबर आक्रमणकै शैलीमा यो हमला पनि गरिएको अनुमान गरिएको छ। फ्रान्समा भएको हमलाका कारण लाखौँ युरो बराबरका खाद्य सामग्रीहरू बिग्रिएर फाल्नुपरेको स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका थिए।

डेलहाइजको फ्रिज प्रणाली सञ्चालन गर्ने कम्पनी साबकोबेलका सीईओ स्टेफान मोएलेन्सले सोमबार ‘बेल्गा न्युज एजेन्सी’ लाई अन्तर्वार्ता दिँदै यो एक नियोजित साइबर हमला भएको पुष्टि गरेका छन्। उनले प्रभावित फ्रिजहरूलाई नेटवर्कबाट अलग गर्नका लागि कम्पनीको टोली रातभर र बिहानैदेखि निरन्तर खटिरहेको बताए।

उनका अनुसार, अक्टोबरको सुरुमा फ्रान्समा हमला भएलगत्तै कम्पनीले आफ्ना ग्राहकका फ्रिजहरूलाई यस्ता खतराबाट बचाउन काम गरिरहेको थियो। यद्यपि, यी फ्रिजहरूलाई केवल सफ्टवेयर अपडेट गरेर मात्र सुरक्षित बनाउन नसकिने र केही भौतिक परिवर्तनहरूसमेत गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको उनले खुलाए।

युरोपका अधिकांश आधुनिक सुपरमार्केटहरूमा प्रयोग हुने फ्रिजहरू इन्टरनेटसँग जोडिएका हुन्छन्। यसले गर्दा तिनको मर्मतसम्भार र प्राविधिक समस्याहरूको समाधान टाढैबाट गर्न सजिलो हुन्छ।

मोएलेन्सका अनुसार, ‘यसको सबैभन्दा सरल उपाय भनेको फ्रिजलाई पूर्ण रूपमा सुरक्षित इन्टरनेट कनेक्सनमार्फत नियन्त्रण गर्नु हो। फ्रान्सको हमलापछि हाम्रा धेरैजसो ग्राहकहरूले यही सुरक्षा प्रणाली अपनाइसकेका थिए।’