काठमाडौं । चीन र ताइवानबीच सीमानामा तनाव जारी छ। चिनियाँ आक्रमणबाट बच्न ताइवानले आफ्नो देशभित्र लडाकू विमानका लागि सुरुङ निर्माण गरेको छ। यी सुरुङहरूले धेरै एयरबेसहरूलाई एकसाथ जोड्छन्। ताइवानको वायुसेनाले आफ्ना लडाकु विमानहरूलाई यी बलियो बङ्करहरूमा सुरक्षित राख्छ। यी भित्र लडाकू जेट मर्मत गरिन्छ। यहाँ बम, रकेट र मिसाइल तैनाथ गरिएको छ।

ताइवानी सेनाका लडाकु विमानहरू यी बंकरहरू भित्रबाट बाहिर निस्कन्छन् र उड्छन्। त्यसपछि उनीहरु भित्र पस्छन् । ताइवान वायु सेनालाई रिपब्लिक अफ चाइना एयर फोर्स पनि भनिन्छ। ताइवानको वायुसेनाले पहिलो पटक आफ्ना लडाकु विमानहरू राखिएको गुफाको तस्बिर मिडियामा सार्वजनिक गरेको छ। यी धेरै दुर्लभ तस्बिरहरू हुन्। यो ठाउँको तस्बिर यसअघि कहिल्यै सार्वजनिक भएको थिएन।

यी तस्विरहरूमा देख्न सकिन्छ कि ताइवानी वायुसेनाका इन्जिनियरहरूले आफ्नो अपग्रेड गरिएको एफ-१६ भी भाइपर लडाकु विमानहरूमा हार्पुन एन्टी-शिप मिसाइलहरू तैनाथ गरिरहेका छन्। ताइवानको वायुसेनाले २८ जुलाई २०२२ मा बिहान आफ्नो फेसबुक पोस्टमा यी भूमिगत ह्याङ्गरका केही तस्बिरहरू जारी गरेको थियो। उसले हान कुआङको वार्षिक सैन्य अभ्यासका लागि आफ्ना लडाकु विमानहरू मर्मत र तयारी गरिरहेको लेखिएको थियो।

यी तस्बिरहरू ताइवान वायु सेनाको पाँचौं रणनीतिक कम्पोजिट विंगका हुन्। जसले आफ्नो विमानबाट यस सैन्य अभ्यासमा प्रदर्शन गर्नेछन्। योसँगै लडाकु विमान तोकिएको समयमा मर्मत गरेर हतियार पनि राखिनेछ । यद्यपी ताइवानी वायुसेनाले यी कुन प्रकारका लडाकु विमान हुन् भन्ने बताएको छैन। तर तस्बिरहरूबाट यो स्पष्ट हुन्छ कि यी अपग्रेडेड एफ-१६ भी भाइपर फाइटर जेट हुन्। तिनीहरूमा हार्पुन एन्टी-शिप मिसाइलहरू जडान गरिएको छ।

ताइवान हार्पुन मिसाइलको मुख्य प्रयोगकर्ता देश हो। यस बाहेक, एआइएम-१२० सी उन्नत मध्यम दायरा एयर-टू-एयर मिसाइलहरू पनि चित्रहरूमा देख्न सकिन्छ। एआइएम-९एल/एम साइडविन्डर्स मिसाइलहरू पनि केही लडाकु विमानहरूको पखेटामुनि तैनाथ गरिएको छ। यी क्षेप्यास्त्रहरूमा खैरो र पहेंलो पट्टीहरूले यी मिसाइलहरू सक्रिय वा जीवित छन् भनेर संकेत गर्दछ। नीलो बारहरूले यी मिसाइलहरूमा हतियारहरू लोड गरिएको संकेत गर्दछ।

जहाँबाट यी तस्बिरहरू खिचिएका हुन्, ती हुआलियन नामक प्रान्तको चियाशान एयर फोर्स बेस नजिकै रहेको पहाड मुनिका छन्। यस पहाड मुनि यी भूमिगत ह्याङ्गरहरू निर्माण गरिएका छन्। ताइवानी सेना आफ्नो कारवाही गोप्य राख्नको लागि परिचित छ। उसको हतियार, विमान आदिको स्थान थाहा छैन। ताइवानको वायुसेनाले आफ्नो गोप्य स्थानको तस्विर सार्वजनिक गरेको यो पहिलो पटक हो। ताइवानले किन यी तस्विरहरू अनलाइन राख्यो भन्ने अहिलेसम्म थाहा छैन। तर सायद उसले चीनको आक्रमणको उचित जवाफ दिने तयारी पूरा भएको बताउन चाहन्छ ।