एन्ड्रयू हार्डिङ, पूर्वी युक्रेनबाट । पूर्वी युक्रेनको अग्रभागमा लडिरहेका सैनिकहरूले पश्चिमी देशहरूका आधुनिक हतियारहरूले रुसी बम आक्रमणलाई रोकेको बताएका छन्। तर के यो केवल एक अस्थायी विराम वा आँधीबेहरी अघि शान्तिको संकेत हो ? विगत केही हप्तादेखि रुसको बमबारीमा परेको सुनसान सहर बख्मतको आकाशमा धुवाँको मुस्लो देखिएको छ।

दुई युक्रेनी लडाकु विमान कम उचाइमा उडिरहेका छन्। यसैबीच, ८६ वर्षीया अन्ना इवानोभा लट्ठीको सहारामा आफ्नो बगैंचामा छिन्। उनी भन्छिन्, “हामीसँग कुनै जीवन छैन। हामी कतै सुरक्षित छैनौं। इमानदारीपूर्वक म मरिसकेकी थिएँ।” दस मिनेट पछि, पश्चिममा सूर्यमुखी खेतहरूमा पाँच वा सायद अझ धेरै भयानक विस्फोटहरू सुनिन्छन्।

उत्तरमा ध्वस्त स्लोभ्यान्स्क क्षेत्रदेखि पूर्वी युक्रेनको घुमाउरो डोनबास क्षेत्रको युद्धको मोर्चासम्म वा दक्षिणमा डोनेट्स्कको परित्याग गरिएका कृषि गाउँहरूसम्म, सबै क्षेत्रमा कसरी रुसले बमबारी गरेको थियो र यो अहिले पनि जारी छ। तर डोनेट्स्कको बाहिरी इलाकामा गहुँको खेत नजिकैको युक्रेनी तोपखानाका कमाण्डर दिमित्रो दृढ उभिए।

“उनीहरूले पहिले जस्तो आक्रमण गर्दैनन्,” नजिकै पार्क गरिएको ठूलो गाडीमा झुकेर दिमित्रो भन्छन्। रुसी सेनाले प्रहार गरेको गोलाको संख्या आधामा घटेको छ। हुनसक्छ अझै कम, दुई तिहाइजति।”

यो गाडी एक स्वचालित तोप हो। फ्रान्समा बनेको यो सिजर तोपको विशाल ट्यूब रुसतर्फ लक्षित छ। यो युक्रेनको शस्त्रागारमा बढ्दो पश्चिमी हतियारहरू मध्ये एक हो। यो अब डोनबास को सडकमा घुमिरहेको देख्न सकिन्छ। दिमित्रो र यहाँ धेरै अरू विश्वास गर्छन् कि यी हतियारहरूले रूस विरुद्धको युद्धको रूख बदल्न मद्दत गरिरहेका छन्।

कानलाई बहिरो पार्ने विस्फोटको साथ, सीजरले पहिलो तीन गोलाहरू निकाले। दिमित्रोले भने कि यी गोलाहरू रुसी इन्फन्ट्रीका केही भाग र २७ किलोमिटर टाढा रहेको केही तोपखानामा प्रहार गरिएको थियो। मुस्कुराउँदै दिमित्रो भन्छन्, “हाम्रो लक्ष्य एकदम सही छ। हामी रुसीहरूलाई धेरै टाढासम्म प्रहार गर्न सक्छौँ।”

एक मिनेट भित्र, तोपखाना टोलीले थप दुई शटहरू प्रहार गर्यो र रुसले तोपखाना र प्रतिआक्रमणलाई ट्र्याक गर्न अघि गाडीले गति लियो। युक्रेनमा हिजोआज इन्टरनेटमा यस्ता धेरै ड्रोन फुटेज र अन्य भिडियो शेयर भइरहेका छन्, जसमा रुसी इलाकामा श्रृङ्खलाबद्ध भयानक विस्फोटहरू देखिएका छन्। यो स्पष्ट छ कि युक्रेनका जनतासँगै, सैनिकहरूले पनि उनीहरूलाई हेरिरहेका छन्।

अहिलेसम्म यो गोला बारूद र हतियारको विशाल भण्डारलाई युद्धको अगाडिबाट टाढा राखिएको बताइएको थियो तर यो भण्डारलाई अमेरिकी हाइमार मिसाइल प्रणाली र पोल्याण्डको क्रब होविट्जर जस्ता आधुनिक हतियारमा समावेश गरिएको छ।

स्लोभ्यान्स्कको रक्षा गर्ने स्वयंसेवी इकाईको कमान्ड गर्ने ५२ वर्षीय युरी बेरेजाले भने, “त्यो शान्तता सुन्नुहोस्।” शहरको पूर्वी भागमा एक घण्टाभन्दा बढी समयसम्म विस्फोटको आवाज सुनिएको थिएन।

बेरेजा भन्छन्, “यो सब तपाइँको बन्दुकको कारण हो, तिनीहरूको सटिकताको कारण। पहिले हाम्रो एउटा हतियारमा ५० वटा रुसी तोपको ट्युबहरू थिए। अहिले यो अवस्था फेरिएको छ। हामीसँग पाँचवटाको सट्टा तिनीहरूसँग एउटा तोप छ। तिनीहरूको उपलब्धिले अब फरक पर्दैन। तपाईं यसलाई बराबर भन्न सक्नुहुन्छ।”

तर बेरेजा पनि दिमित्रोजस्तै, रुससँग कडा लड्न युक्रेनलाई थप पश्चिमी हतियारहरू चाहिन्छ भन्ने विश्वास गर्छन्।

बेरेजा भन्छन्, “उनीहरूले हामीलाई हराउन सक्दैनन् र यो अवस्थामा हामी पनि तिनीहरूलाई हराउन सक्षम छैनौं। हामीलाई थप रक्षा उपकरणहरू चाहिन्छ। विशेष गरी बख्तरबंद गाडीहरू, ट्याङ्कहरू, उड्डयनसँग सम्बन्धित उपकरणहरू। यी चीजहरू बिना, धेरै मानिसहरूको मृत्यु भयो। जसरी रुसले युद्धको नेतृत्व गरिरहेको छ। उनीहरूलाई जीवनको वास्ता छैन।”

दिमित्रो भन्छन्, “हामीलाई वास्तवमा पश्चिमी देशहरूले पठाएको भन्दा तीन गुणा बढी हतियार चाहिन्छ, त्यो पनि चाँडै।” हतियारको अभावले मात्र युक्रेनलाई कब्जा गरिएका क्षेत्रहरू फिर्ता लिने उत्साह डगमगाएको होइन । रुसको कम बमबारीको बावजुद, यसका सेनाहरू बख्मातको रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण क्षेत्रहरू नजिक सर्दै छन्। जसका कारण युक्रेनी सेना कम संख्यामा सैनिक र तालिम जस्ता विषयमा चिन्तित छन् ।

एक पूर्व बेलायती प्याराट्रूपर युक्रेनी सैनिकहरूलाई प्रशिक्षण दिइरहेका छन्। उनीहरूले तालिम दिने सिपाहीहरू सबै स्वयंसेवक हुन्। उनले केही साता मात्रै सैन्य तालिम लिएका छन् । उनीहरूका कमाण्डरहरूले बेलायतका प्रशिक्षकहरूसँग पाँच दिने विशेष तालिमको व्यवस्था गरेका छन्।

तालिम लिइरहेका एक युनिटका २२ वर्षीय कमाण्डर पेशाले वकिल हुन् । हामीले उनको नाम लिउँ भन्ने तिनीहरू चाहँदैनन्। उनले बीबीसीलाई भने, “हो, म डराएको छु। मैले पहिले कहिल्यै युद्ध देखेको छैन।” “मलाई के चिन्ता छ कि यी मानिसहरूले आधारभूत प्रशिक्षण पनि पाएका छैनन्,” रोब नामका एक अमेरिकी प्रशिक्षकले भने।

हालको लागि, पश्चिमी देशहरूले युक्रेन युद्धमा आफ्ना साकिन वा सेना ठेकेदारहरू पठाउनबाट बचिरहेका छन्। तर यहाँ केही निजी संस्थाहरू छन् जसले युक्रेनी सेनालाई मद्दत गरिरहेका छन्। अमेरिकी सेनाका मरीन कर्नेल एन्डी मिलबर्न भन्छन्, “यो समुद्रको थोपा जस्तै हो। तर यसले फरक पार्छ। यो धेरै सानो भए पनि।”

कर्णेल (सेवानिवृत्त) मिलबर्नले आफ्नो संगठनको अमेरिकी सरकारसँग कुनै सम्पर्क वा सम्झौता नभएको बताए। तर मिलबर्नले पश्चिमी देशहरूको मनोवृत्ति कायरको रूपमा वर्णन गर्दछन् । “यो अनौठो कुरा हो। यी मानिसहरूले यति धेरै सिपाहीहरू गुमाएका छन् कि उनीहरूसँग अब प्रशिक्षक पनि छैनन्। पश्चिमी देशहरूले यसका लागि तुरुन्तै योजना बनाउनुपर्छ।”