न्यान्सी पेलोसीको भ्रमणबाट ताइवानले बल चीनको कोर्टमा फ्याँक्यो, के जिनपिङ अलमलमा पर्छन्? – Dcnepal

न्यान्सी पेलोसीको भ्रमणबाट ताइवानले बल चीनको कोर्टमा फ्याँक्यो, के जिनपिङ अलमलमा पर्छन्?

स्टीफन म्याकडोनाल्ड, बीबीसी, बेइजिङ । जब दुई पक्षबीच तनाव बढ्छ, सबैभन्दा ठूलो खतरा यो हो कि यसलाई पछाडि तान्न सजिलो छैन। अमेरिकी सदनकी सभामुख न्यान्सी पेलोसीले ताइवानको भ्रमण गरेकी छिन् र पछिल्लो २५ वर्षमा अमेरिकाको यति ठूलो नेता ताइवान पुगेको यो पहिलो पटक हो ।

तर यो भ्रमण पछि, एउटा ठूलो प्रश्न उठ्छ – पेलोसी पछि, के अरूले आगामी दिनहरूमा यस्तो भ्रमण गर्न चाहँदैनन्? अहिले चीनले ताइवान नजिकै ठूलो सैन्य अभ्यास गरिसकेको छ, त्यसोभए यस्तो भ्रमण किन नगर्ने ?

प्रत्येक चोटि चिनियाँ लडाकु विमानहरू ताइवानको नजिक वा यति ठूलो संख्यामा पास हुँदा, यो नयाँ “सामान्य” को रूपमा स्थापित हुन्छ, अर्थात् यो नियमित कुरा हो जस्तो देखिन्छ।

यस्तो अवस्थामा अर्को पटक जब चिनियाँ सेनाका लडाकु विमानहरू ताइवानको छेउबाट गएनन् उनीहरूबाट के सन्देश जान्छ ? न्यान्सी पेलोसीको ताइवान भ्रमणपछि चीनको असन्तुष्टि देखिन्छ, तर उसको दुविधा पनि लुकेको छैन। ताइवानका सम्बन्धमा चीनसँग उपलब्ध विकल्प र त्यसको नतिजा देशका लागि चुनौती बनेको छ ।

चीनले ताइवानका लागि वार्ता र मेलमिलापको नीति अवलम्बन गरेको धेरै समय भएको छैन। यस टापुमा चीनका युवाहरू आउने गर्दथे र ताइवानबाट चीनभर व्यापार हुन्थ्यो। तर, चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको अडान झनै आक्रामक बनेको छ र ताइवानमाथि थप दबाब बढेको छ ।

ताइवानका सम्बन्धमा सैन्य विकल्पतर्फ झुकाव राख्ने चीनका मानिसहरूले न्यान्सी पेलोसीको भ्रमणलाई कतै राम्रो अवसरका रूपमा लिइरहेका छन् । उनीहरूले सोचेको हुनुपर्छ कि यसले चीनलाई घेरा हाल्ने र अन्ततः युद्धको माध्यमबाट ताइवान कब्जा गर्ने राम्रो कारण दिएको छ।

यद्यपि क्षेत्रीय स्थायित्वका लागि सायद सबैभन्दा ठूलो चुनौती ताइवानबारे सबै पक्षको अडान हास्यास्पद छ। यस्तो देखिन्छ कि यो ब्लफिङ को एक ठूलो खेल हो, जसलाई जारी राख्न झन्झन् गाह्रो हुँदै गइरहेको छ।

चीनले सधैं ताइवानलाई आफूबाट अलग भएको प्रान्तको रूपमा हेरेको छ। चीनले भविष्यमा ताइवान चीनको हिस्सा बन्ने विश्वास गर्दै आएको छ। जबकि ताइवानको ठूलो जनसंख्या आफुलाई छुट्टै देशको रुपमा हेर्न चाहन्छ । र, यी दुईबीच तनावको कारण बनेको छ ।

यस अवस्थामा क्षेत्रीय स्थायित्व कायम गर्ने प्रयास गरिन्छ, तर सबैभन्दा ठूलो चुनौती ताइवानको बारेमा सबैको आधिकारिक अडान हास्यास्पद छ। देशको बोली र कर्ममा फरक छ, सबैले बहाना गरिरहेका छन् । जसका कारण उनीहरूले आफ्नो आधिकारिक स्थिति पनि कायम राख्न सकेका छैनन् ।

चीनले ताइवान आफ्नो हिस्सा हो भनी देखाउँछ, तैपनि ताइवानको आफ्नै कर प्रणाली छ, त्यहाँ सरकार भोटले चुनिन्छ, उसले आफ्नै राहदानी जारी गर्छ र उसको आफ्नै सेना छ।

योसँगै अमेरिकाले ताइवानलाई स्वतन्त्र राष्ट्र नमानेको देखाएको छ । तैपनि, अमेरिकाले ताइवानलाई आफ्नो अत्याधुनिक हतियार बेच्छ र एक शीर्ष अमेरिकी नेता त्यहाँ भ्रमण गर्छन्।

यो स्पष्ट छ कि ताइवान र चीन बीच यथास्थिति कायम राख्न यी दांभिक आधिकारिक स्थितिहरू लिइएको हो र तिनीहरू कुनै पनि समयमा पतन हुन सक्छन्।

यो एक प्रकारको फिल्मी पर्दा हो जसले सबै देखेर पनि बेवास्ता गर्ने विकल्प दिन्छ। खतरनाक कुरा यो हो कि चीनमा यस्ता व्यक्तिहरू छन् जो यो पर्दालाई तल ल्याउन चाहन्छन् ताकि सबै आमनेसामने उभिन सकून्।

दशकौंदेखि, चिनियाँ राज्य मिडियाले उही कुरा दोहोर्याउँदै आएको छ, ताइवानलाई चीनको हिस्साको रूपमा वर्णन गर्दै। तर, यसले युद्धको विचारलाई प्रवर्द्धन गर्दैन। तर, अहिले त्यस्तो अवस्था छैन ।

जनताको विश्वास छ कि राष्ट्रपति सी जिनपिङले आफ्नो कार्यकालमा ताइवानमाथि चीनको पूर्ण नियन्त्रण चाहन्छन् ताकि उनलाई देशको एकीकरणको लागि सधैं स्मरणीय बनाइयोस्।

जस्तो उनले हङकङलाई नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिसकेका छन्, जुन चीनका लागि चुनौती बनिरहेको छ।

सी जिनपिङले केही महिनापछि तेस्रो कार्यकालमा राष्ट्रपति पदमा प्रवेश गर्नेछन्। चीनको संविधान परिवर्तनपछि उनी चाहेको समयसम्म यो पदमा रहन सक्छन् । यसले सी जिनपिङमाथिको दबाब कम गर्नेछ किनभने उनले ताइवानमाथि आक्रमण गर्न हतार गर्नुपर्दैन।

तर, हरेक दिन हामी द्वन्द्वको एक कदम नजिक र शान्तिबाट टाढा जाँदैछौं। चीनमा युद्धबाट समाधानको वकालत गर्नेहरूलाई पहिलो विश्वयुद्धअघिको जस्तो सोच छैन, यसले कति विनाश निम्त्याउन सक्छ।

रुसो-युक्रेन युद्धको समाचारमा सेन्सरहरू भए पनि, त्यहाँ देखिएको विनाशले चीनका जनतालाई पक्कै पनि आफ्नो देश यस्तो रक्तपातपूर्ण द्वन्द्वमा फस्ने कि नपर्ने भनेर सोच्न बाध्य पार्छ।

तर राष्ट्रवाद एउटा शक्तिशाली हतियार हो र यसले सजिलै मनोवृत्ति परिवर्तन गर्न सक्छ।

यदि चीनले ताइवानमाथि आक्रमण गर्छ भने, उसले आफ्नो सेनालाई टापुमा अवतरण गर्नुपर्नेछ र आफ्नो स्वतन्त्रताको लागि लडिरहेको शत्रुको सामना गर्नुपर्नेछ। आक्रमणकारी सेनाको राष्ट्रवादी विचारभन्दा स्वतन्त्रताको उद्देश्य महत्वपूर्ण मानिन्छ ।

यस्तो लडाइँ लामो समयसम्म चल्न सक्छ र यसले चीनको अर्थतन्त्रलाई ध्वस्त पार्न सक्छ। चिनियाँ सेनाले जित्यो भने पनि चीनप्रति असन्तुष्टि भएका करोडौं मानिसहरूले भरिएको जमिनको टुक्रा उनीहरूले कब्जा गर्नेछन्।

यो नराम्रो हुन सक्छ र चीनका बौद्धिक मानिसहरूलाई यो थाहा छ।

Facebook Comment


सम्बन्धित खवर

ताजा भिडियो