दशैं कसको?- राष्ट्रको!
विविधताभित्र एकता, आस्थाभित्र मानवता
मालश्रीको धुन र सम्झनाको गाउँ
घटस्थापनाको प्रभातसँगै मालश्रीको धुन गुञ्जिन्छ,
गाउँबस्तीका कुना-कन्दरामा उत्सवको उमङ्ग उर्लिन्छ।
कमेरो पोतिएका भित्तामा नयाँ उज्यालो मुस्कुराउँछ,
सयपत्री र मखमलीको रङ्गले आँगन झकिझकाउ बन्छ।
ढकमक्क फुलेका फूलमा प्रकृतिको शृङ्गार खुल्छ,
आमाका ममतामय हातमा घरभरि आत्मीयता फुल्छ।
लिङ्गे पिङको मच्चाइसँगै बाल्यकाल ब्युँझिएर आउँछ,
रोटे पिङको घुमाइसँगै बिर्सिएको रहर मुस्कुराउँछ।
कोही टाढिएका आफन्त भेट्दा हर्षाश्रु झारिरहेका हुन्छन्,
कोही वर्षौँदेखिको प्रतीक्षामा पुनर्मिलनका क्षण गनिरहेका हुन्छन्।
कसैका ओठमा शुभकामना, कसैका आँखामा आशा बल्छ,
कसैको रिक्त आँगनमा सम्झनाको बतास चल्छ।
दशैँ पात्रोको पानामा कोरिएको चाड मात्र कहाँ हो र?
यो त पुस्तौँदेखि बग्दै आएको स्मृतिको अविरल नदी हो।
आमाको काखको न्यानोपन, बाबुको पसिनाको सम्मान,
पुर्खाका कथामा बाँचेको इतिहास र सन्ततिको पहिचान।
यो परदेशिएको सन्तानको घर फर्किने अधुरो अभिलाषा हो,
छोरीको निधारमा सजिने आशीर्वादको ममतामय भाषा हो।
यो परिवार, संस्कृति र पुस्ताबीचको आत्मीय सेतु हो,
हाम्रो साझा स्मृतिमा अङ्कुराएको राष्ट्रिय चेतनाको मूल हो।
शक्तिको आराधना र आस्थाको उज्यालो
नवरात्रिका नौ दिनमा शक्तिको आराधना गरिन्छ,
सत्यको विजय र असत्यको पराजय स्मरण गरिन्छ।
मन्दिरका घण्टीमा श्रद्धाका स्वर तरङ्गित हुन्छन्,
दीपशिखाको उज्यालोमा आस्थाका रङ्ग प्रतिबिम्बित हुन्छन्।
दुर्गा भवानीका चरणमा भक्तजन शीश झुकाउँछन्,
मनका व्यथा र जीवनका सङ्कल्प श्रद्धापूर्वक चढाउँछन्।
कोही सुख-समृद्धि माग्छन्, कोही शान्तिको कामना गर्छन्,
कोही परिवारको कुशलता, कोही जगत्कल्याणको प्रार्थना गर्छन्।
तर आस्थाको गहिराइ शब्दले मात्र नापिँदैन,
मानवताको मूल्य कुनै कर्मकाण्डमा मात्र भेटिँदैन।
कसैका लागि पूजा आत्मशुद्धि र साधनाको मार्ग हो,
कसैका लागि दुःखीको सेवा नै जीवनको सर्वोच्च धर्म हो।
धर्मले सदाचार, सत्य र करुणाको बाटो देखाओस्,
आस्थाले घृणा होइन, प्रेम र सद्भावको बीउ रोपोस्।
पूजामा जोडिएका हातले पीडितका आँसु पुछ्न सकून्,
प्रार्थनामा खुलेका ओठले समस्त प्राणीको कल्याण गाऊन्।
जहाँ करुणा फुल्छ, त्यहाँ मानवताको सुवास फैलिन्छ,
जहाँ सहिष्णुता जाग्छ, त्यहाँ शान्तिको दीप बल्छ।
धर्मको सार मानवहृदयलाई मानवतासँग जोड्नु हो,
आस्थाको सौन्दर्य परस्पर सम्मानमा फुल्नु हो।
दशैं कसको? – एउटा गम्भीर प्रश्न
तर उत्सवको उज्यालोमै एउटा प्रश्न उठ्छ,
सामूहिक चेतनाको ढोका ढकढक्याउँदै एउटा जिज्ञासा उठ्छ।
दशैँ कसको? यसको सांस्कृतिक विरासत कसको?
कसैको एकल अधिकार कि साझा जीवनको उत्सव?
के कुनै जातिको साँघुरो घेराभित्र संस्कृति कैद हुन्छ?
के कुनै समुदायको निजी बिर्ताले राष्ट्रको उत्सव बाँधिन्छ?
साझा इतिहासलाई विभाजनका रेखाले छेक्न मिल्छ र?
मन जोड्ने पर्वलाई घृणाको अस्त्र बनाउन मिल्छ र?
दशैँ कुनै जातिको निजी सम्पत्ति होइन,
कुनै समुदायको एकल बिर्ता होइन।
यसको धार्मिक परम्परा र ऐतिहासिक महिमा आफ्नै ठाउँमा छ,
यसको सामाजिक प्रभाव र सांस्कृतिक प्रतिध्वनि साझा जीवनमा छ।
नेपाल कुनै एक धर्मको मात्र आँगन होइन,
कुनै एक जाति वा भाषाको मात्र पहिचान होइन।
यो अनेक आस्था, भाषा र संस्कृतिको साझा घर हो,
विविधताका रङ्गले रचिएको राष्ट्रियताको सुन्दर स्वर हो।
कसैको श्रद्धा मन्दिरमा, कसैको साधना गुम्बामा,
कसैको प्रार्थना मस्जिदमा, कसैको विश्वास चर्चमा।
कसैले उत्सव मनाउँछ, कसैले मौनतामा दिन बिताउँछ,
कसैले परम्परा अँगाल्छ, कसैले आफ्नै बाटो रोज्छ।
आस्थाका यी भिन्नताले सम्बन्ध किन टुट्नुपर्छ?
विश्वासका विविध रङ्गले घृणाको बीउ किन रोप्नुपर्छ?
आफ्नो आस्थाप्रति अनुराग राख्नु स्वाभाविक अधिकार हो,
अरूको आस्थाको सम्मान गर्नु सभ्य समाजको संस्कार हो।
टीका नलगाउँदैमा नेपालीपन मर्दैन
निधारमा टीका, शिरमा जमरा-दशैंका सुन्दर प्रतीक हुन्,
पुर्खाबाट प्राप्त संस्कृतिका जीवित रङ्ग र परिचय हुन्।
आशीर्वादका शब्दभित्र माया र विश्वास गाँसिएका हुन्छन्,
ज्येष्ठजनका अनुभवभित्र जीवनका पाठ सुरक्षित हुन्छन्।
तर टीका नलगाउँदैमा देशप्रेम घट्दैन,
फरक आस्था अँगाल्दैमा नेपालीपन मेटिँदैन।
कसैले आफ्नै मान्यताअनुसार पर्व नमनाए पनि,
मातृभूमिप्रतिको उसको माया कम हुँदैन त्यसै पनि।
नेपालीपन निधारको रङ्गमा मात्र सीमित छैन,
यो कुनै एक रीत वा परम्पराको घेराभित्र बन्दी छैन।
यो इमानदार कर्ममा, कर्तव्यको निर्वाहमा देखिन्छ,
विपत्तिमा परेका नागरिकलाई थाम्ने हातमा भेटिन्छ।
सीमाको रक्षामा अडिएको साहस यसको गौरव हो,
किसानको पसिना र श्रमिकको श्रम यसको वैभव हो।
शिक्षकको ज्ञानमा राष्ट्रको भविष्य उज्यालिन्छ,
युवाको सिर्जनामा समृद्धिको सपना पलाउँछ।
भाषा फरक होऊन्, पहिरन र परम्परा फरक होऊन्,
पूजाविधि र जीवनदृष्टिका बाटाहरू अनेक होऊन्।
न्याय, स्वतन्त्रता, समानता र सम्मानको चाहना साझा छ,
शान्ति, सुरक्षा र समृद्धिको अभिलाषा सबैको साझा छ।
एउटै रङ्ग वा एउटै रीतले राष्ट्र बन्दैन,
कसैको अस्तित्व मेटाएर साँचो एकता जन्मँदैन।
हामीलाई जोड्ने सूत्र समान नागरिकता र साझा जिम्मेवारी हो,
विविध पहिचानको सम्मान नै राष्ट्रिय एकताको आधार हो।
संस्कृति जोगाऔं, मानवता नबिर्सौं
आफ्नो संस्कृति जोगाउनु आत्मसम्मानको आधार हो,
पुर्खाका ज्ञान र मूल्य बुझ्नु ऐतिहासिक दायित्व हो।
मालश्रीका धुनमा पुराना स्मृतिहरू गुञजिरहून्,
लोकगीत, लोकनृत्य र लोककथाका परम्परा फुलिरहून्।
गाउँका चौतारीमा पुराना भाका प्रतिध्वनित होऊन्,
पुर्खाले रोपेका संस्कृतिका बीउ नयाँ पुस्तामा फुलून्।
भाषा, भेषभूषा र मौलिक कलाको गरिमा बढिरहोस्,
आफ्नो पहिचानप्रतिको अनुराग अझ प्रगाढ बनिरहोस्।
तर संस्कृति जोगाउने नाममा घृणाको बीउ नरोपौँ,
आफ्नो परम्पराको महिमा गाउँदा अरूको सम्मान नखोसौँ।
आफ्नो दीप बाल्न छिमेकीको दीप निभाउनु पर्दैन,
आफ्नो पहिचान जोगाउन अरूको अस्तित्व मेटाउनु पर्दैन।
फूलबारीको सौन्दर्य एउटै फूलले मात्र बढ्दैन,
विविध रङ्ग र सुवासबिना यसको पूर्णता खुल्दैन।
एउटै स्वरले भरिएको गीत कति नीरस हुन्थ्यो होला,
एउटै रङ्गले रङ्गिएको संसार कति अधुरो हुन्थ्यो होला!
तसर्थ भिन्नतालाई कमजोरी होइन, सम्पत्ति मानौँ,
विविधतालाई विभाजन होइन, सहअस्तित्वको शक्ति ठानौँ।
आफ्नो संस्कृतिलाई माया गरौँ, अरूको संस्कृतिलाई बुझौँ,
असहमतिका बीच पनि संवाद र सम्मानका पुल बनाऔँ।
हिमाल, पहाड र तराईको एउटै धड्कन
हिमालको उचाइमा नेपालको स्वाभिमान मुस्कुराउँछ,
पहाडका हरिया डाँडामा श्रमको गीत गुञ्जिरहन्छ।
तराईका उर्वर फाँटमा समृद्धिको बीउ उम्रिन्छ,
नदी, वन र उपत्यकामा प्रकृतिको वैभव झल्किन्छ।
बोली अनेक, तर माटोको सुवास साझा छ,
चालचलन फरक, तर भविष्यको सपना साझा छ।
कसैको घरमा सेलरोटी, कसैको घरमा अर्को परिकार,
सबैका आँगनमा फुलोस् सुख र समृद्धिको बहार।
मातृभाषा फरक होस्, शुभेच्छाको भाव उस्तै रहोस्,
शब्द फरक भए पनि आत्मीयताको सम्बन्ध गहिरो बनोस्।
नक्साका रेखाले भूगोलको सीमा छुट्याउन सक्छन्,
मानवताका सम्बन्धले हृदयका दूरी मेटाउन सक्छन्।
हामी विविध पृष्ठभूमिबाट आएका नेपाली हौँ,
समान अधिकार र साझा कर्तव्य बोकेका नागरिक हौँ।
कसैको पीडाले अर्कोको हृदय नछुने देश कस्तो?
कसैको अधिकार खोसिँदा मौन रहने परिवेश कस्तो?
कसैको आस्थामाथि अपमान हुँदा न्याय नबोल्ने समाज कस्तो?
कसैको अस्तित्व अस्वीकार गर्ने राष्ट्रिय एकता कस्तो?
एकता भनेको सबैलाई एउटै स्वरूपमा ढाल्नु होइन,
भिन्न पहिचान मेटाएर समानताको सपना बुन्नु होइन।
एकता त विविधताबीच सम्मानको सम्बन्ध हो,
सबैलाई समान अधिकार दिने न्यायपूर्ण प्रतिबद्धता हो।
हिमाल, पहाड, तराई-सबैको साझा आवाज बनोस्,
हरेक नेपालीको आत्मसम्मान राष्ट्रको गौरव बनोस्।
राजनीतिक स्वार्थभन्दा माथि उठौं
कहिलेसम्म पहिचानका नाममा विभाजित भइरहने?
कहिलेसम्म फरक विचारलाई शत्रु ठानेर बाँचिरहने?
नागरिकबीच दूरी बढ्दा कसको स्वार्थ पूरा हुन्छ?
समाजमा घृणा फैलिँदा कसको भविष्य सुरक्षित रहन्छ?
सत्ताको स्वार्थमा जनभावना हतियार नबनाऔँ,
जातीय र धार्मिक संवेदनालाई द्वन्द्वको इन्धन नबनाऔँ।
इतिहास बुझौँ, विवेकको दीप निरन्तर बालौँ,
अफवाहभन्दा सत्य र उत्तेजनाभन्दा संवाद रोजौँ।
परम्पराको विवेचना गर्न सकिन्छ,
विचारलाई तर्कको कसौटीमा जाँच्न सकिन्छ।
तर मतभिन्नता हुँदैमा शत्रुता जन्मनुपर्दैन,
असहमति राख्दैमा कसैको सम्मान खोसिनुपर्दैन।
लोकतन्त्रको सौन्दर्य फरक मतको सहअस्तित्वमा छ,
राष्ट्रको बल नागरिकको समान सहभागितामा छ।
न्यायले सबैलाई समेटोस्, कानुन निष्पक्ष बनोस्,
राज्यका हरेक तहमा प्रत्येक नागरिकको सम्मान सुरक्षित रहोस्।
हामीलाई उत्तेजनाभन्दा विवेकको आवश्यकता छ,
आरोपभन्दा संवाद, प्रतिशोधभन्दा सहकार्यको आवश्यकता छ।
आफ्नो विचार दृढतापूर्वक राखौँ, अरूको आवाज पनि सुनौँ,
विभाजनको आगो होइन, समझदारीको उज्यालो चुनौँ।
मन्दिर, गुम्बा, मस्जिद र चर्चको सन्देश
मन्दिरका घण्टीमा श्रद्धाका स्वर जाग्छन्,
गुम्बाका प्रार्थनामा शान्तिका तरङ्ग बग्छन्।
मस्जिदको इबादतमा समर्पणको अर्थ भेटिन्छ,
चर्चको प्रार्थनामा प्रेम र सेवाको सन्देश झल्किन्छ।
आस्थाका रूप अनेक, साधनाका बाटा अनेक,
जीवनको अर्थ खोज्ने मानवीय प्रयत्न अनेक।
तर दुःखमा सान्त्वना र संकटमा सहारा सबैलाई चाहिन्छ,
आत्मीयताको न्यानोपन र सम्मान सबैलाई चाहिन्छ।
बालकको आँसु पुछ्न उसको धर्म सोधिँदैन,
भोकले व्याकुल मानिसलाई जातको परिचय चाहिँदैन।
रक्तदान गर्ने हातले पहिचानको प्रमाण खोज्दैन,
विपत्तिमा उद्धार गर्ने हृदयले आस्थाको सीमा कोर्दैन।
मानवता जागेपछि विभाजनका पर्खाल कमजोर हुन्छन्,
करुणाले भरिएका हृदयमा घृणाका अँध्यारा हराउँछन्।
धर्मका नाममा द्वेष होइन, सद्भावको भाषा बोलौँ,
आफ्नो आस्थामा दृढ रहँदै अरूको स्वतन्त्रता स्वीकारौँ।
कसैले आराधनामा शान्ति, कसैले सेवामा अर्थ पाओस्,
कसैले ध्यानमा सन्तुलन, कसैले कर्ममा सन्तोष पाओस्।
जब व्यवहारमा प्रेम, न्याय र करुणाले स्थान पाउँछन्,
तब विविध आस्थाबीच सहअस्तित्वका फूल फुल्छन्।
परदेशको सम्झना र घर फर्किने सपना
सात समुद्रपारि बसेको नेपालीको मनमा पनि दशैँ आउँछ,
व्यस्त जीवनको भीडभित्र गाउँको सम्झनाले मुटु छुन्छ।
आमाको स्वर फोनबाट आउँछ-“बाबु, यसपालि घर आउँछौ?”
छोराको मन भरिएर भन्छ-“आमा, अवसर मिले अवश्य आउँछु।”
त्यो आवाजभित्र कति अधुरा रहर लुकेका हुन्छन्,
त्यो मौनताभित्र कति बाध्यता थुनिएका हुन्छन्।
परदेशको झिलिमिलीमा पनि गाउँको आँगन सम्झिन्छ,
मालश्रीको धुन र सयपत्रीको सुवास मनभित्रै गुञ्जिन्छ।
कोही ऋण तिर्न पसिना बगाउँछ, कोही भविष्य बनाउन,
कोही परिवारको खुसीका लागि आफ्नै रहर दबाउन।
कसैले बिदा नपाएर घर फर्किने दिन गनिरहेको हुन्छ,
कसैले विमानस्थलको भीडमा आफन्तको अनुहार खोजिरहेको हुन्छ।
दशैँमा खाली रहेको एउटा आसनले कथा सुनाउँछ,
नआएको आफन्तको सम्झनाले हृदयको कुनो दुखाउँछ।
तर आशाको सानो दीप निभ्न दिनु हुँदैन,
पुनर्मिलनको सपना निराशाको अँध्यारोमा हराउन दिनु हुँदैन।
देश यस्तो बनोस्, जहाँ श्रमको सम्मान होस्,
युवाको प्रतिभाले आफ्नै भूमिमा अवसर पाओस्।
रोजगारी, शिक्षा र उपचारका लागि बाध्यताले टाढिनु नपरोस्,
आफन्तसँग चाड मनाउने रहर सधैँ अधुरो रहनु नपरोस्।
परदेशमा पसिना बगाउने हरेक नेपालीको योगदान सम्मानित होस्,
उसको श्रम, त्याग र सपनाले राष्ट्रको उन्नति निर्माण गरोस्।
दशैँको आत्मीयता भूगोलको सीमाभित्र कैद नरहोस्,
विश्वभरिका नेपालीको हृदयमा मातृभूमिको माया जीवित रहोस्।
मरेर लैजाने के छ र?
जीवनभर मानिस सम्पत्ति र प्रतिष्ठा सङ्ग्रह गर्छ,
नाम, पद र वैभवमै आफ्नो संसार खोज्छ।
कहिले अहंकारको शिखरबाट अरूलाई तुच्छ ठान्छ,
कहिले जात र धर्मको घेराभित्र आफ्नै श्रेष्ठता मान्छ।
तर अन्तिम मोडमा प्रत्येक यात्राले विश्राम लिन्छ,
शरीरको घमण्ड र सम्पत्तिको चमक समयसँगै बिलाउँछ।
रित्तो हात आएको मानिस रित्तै हात फर्केर जान्छ,
उसले बाँडेको प्रेम र सत्कर्ममा मात्र स्मृति बाँच्छ।
मृत्युले जातको श्रेष्ठता सोध्दैन,
समयले धार्मिक पहिचानको उचाइ नाप्दैन।
कति धन थुपारियो-जीवनको सार त्यति मात्र होइन,
कति पीडा बाँडियो र कति आँसु पुछियो-यो प्रश्न पनि सानो होइन।
अरूको मन दुखाएर कमाएको सम्मान कति टिक्ला?
घृणाको जगमा उभिएको सम्बन्ध कति दिन टिकिरहला?
अहङ्कारको महल समयको हुरीमा कति अडिएला?
प्रेमविहीन जीवनले अन्ततः के अर्थ देला?
तसर्थ बाँचुन्जेल हृदयमा करुणाको बास बसालौँ,
सम्भव भएसम्म दुःखीका लागि सहाराको हात बढाऔँ।
गल्ती भए स्वीकारौँ, अन्यायविरुद्ध आवाज उठाऔँ,
आफ्नो जीवनलाई अरूको जीवनसँग अर्थपूर्ण रूपमा जोडौँ।
दशैँले विजयको वास्तविक अर्थ बुझाओस्,
सत्य, न्याय र सदाचारप्रतिको विश्वास दृढ बनाओस्।
आफ्नै अहङ्कार, ईर्ष्या र द्वेषलाई जित्न सिकाओस्,
मानवताका बाटामा अघि बढ्ने साहस जगाओस्।
दशैं तिम्रो, दशैँ मेरो-देश सबैको
दशैं तिम्रो, दशैं मेरो-यो देश हामी सबैको,
हिमाल, पहाड, तराई-साझा सपना सबैको।
कसैको निधारमा टीका, कसैको हृदयमा मौन प्रार्थना,
सबैको जीवनमा फुलोस् सुख, शान्ति र सद्भावना।
जसले श्रद्धापूर्वक मनाउँछ, उसको उत्सव सम्मानित होस्,
जसले मनाउँदैन, उसको स्वतन्त्र निर्णय सुरक्षित होस्।
कसैले परम्परा जोगाओस्, कसैले नयाँ मार्ग रोजोस्,
एकअर्काको अधिकार स्वीकार्दै सबैले आत्मसम्मान खोजून्।
न कसैलाई जबर्जस्ती आस्था स्वीकार्न बाध्य पारियोस्,
न कसैलाई आफ्नै पहिचानका कारण तिरस्कृत गरियोस्।
न संस्कृतिका नाममा कसैको अधिकार कुण्ठित होस्,
न परिवर्तनका नाममा इतिहासको गरिमा अपमानित होस्।
संरक्षण र परिवर्तनबीच विवेकको सन्तुलन रहोस्,
परम्परा र स्वतन्त्रताबीच संवादको ढोका खुला रहोस्।
विगतबाट सिकेर वर्तमानलाई न्यायपूर्ण बनाउन सकौँ,
भावी पुस्तालाई सहिष्णुता र सद्भावको विरासत दिन सकौँ।
देशभक्ति नारामा मात्र सीमित नरहोस्,
राष्ट्रिय एकता भाषणमा मात्र कैद नरहोस्।
समानता र न्याय व्यवहारमा अनुभूत हुनुपर्छ,
हरेक नागरिकको जीवनमा सम्मान र सुरक्षाको प्रत्याभूति हुनुपर्छ।
नयाँ पुस्तालाई एउटा सन्देश
हे नयाँ पुस्ता! तिमी कस्तो नेपाल निर्माण गर्नेछौ?
घृणाका पर्खाल उठाउने कि विश्वासका पुल बनाउनेछौ?
जातका नाममा मन छुट्याउने कि मानवताको नाता जोड्नेछौ?
आस्थाका भिन्नतामा अल्झिने कि साझा भविष्य रोज्नेछौ?
इतिहास पढ, तर विवेकको आँखा खुला राख,
आफ्नो संस्कृति माया गर, अरूको अस्तित्वको पनि सम्मान गर।
प्रश्न गर्न सिक, तर अपमानलाई विचारको माध्यम नबनाऊ,
असहमति राख, तर संवादका ढोका कहिल्यै बन्द नगर।
तिम्रो हातमा प्रविधि छ, आँखामा भविष्यको सपना,
तिम्रो काँधमा छ समाज रूपान्तरण गर्ने सम्भावना।
सामाजिक सञ्जालमा घृणा होइन, सत्यको प्रकाश फैलाऊ,
विभाजनका सन्देश होइन, सद्भावका विचार फैलाऊ।
कुनै समुदायलाई दोष दिनुअघि तथ्य र सन्दर्भ बुझ,
कुनै परम्परालाई मूल्याङ्कन गर्नुअघि त्यसको इतिहास बुझ।
कसैको आस्थाकै आधारमा उसको चरित्र नतोक,
मानिसलाई कर्म, व्यवहार र मानवीयताबाट चिन्न सिक।
भविष्यको नेपाल त्यतिबेला सुन्दर बन्नेछ,
जब हरेक नागरिकको आत्मसम्मान सुरक्षित रहनेछ।
जब कुनै बालकले पहिचान लुकाउनुपर्ने छैन,
जब कुनै परिवारले आस्थाका कारण अपमान सहनुपर्ने छैन।
जब भाषा र संस्कृतिका कारण विभेद भोग्नुपर्ने छैन,
जब समान अधिकारका लागि बारम्बार गुहार्नुपर्ने छैन,
त्यही दिन राष्ट्रिय एकता व्यवहारमा सार्थक हुनेछ,
त्यही दिन साझा नेपालको भविष्य उज्ज्वल हुनेछ।
अन्तिम आह्वान-आऊ, मनका दूरी मेटाऔं
आऊ, यस दशैँमा शुभकामनाका फूल सबैलाई चढाऔँ,
मनभित्र जमेको तिक्तता र कटुताका गाँठा फुकाऔँ।
टाढिएका सम्बन्धमा आत्मीयताको पुल निर्माण गरौँ,
गलतफहमीका अँध्यारा कुनामा विश्वासका दीप बालौँ।
आमाको आशीर्वादमा सन्तानको भविष्य मुस्कुराओस्,
बुबाको अनुभवमा त्याग र जिम्मेवारीको अर्थ खुलोस्।
दाजुभाइ, दिदीबहिनीबीच आत्मीयता प्रगाढ बनोस्,
छिमेकीसँगको सम्बन्धमा सद्भाव र सहकार्य फुलोस्।
कसैको घरमा अन्नको अभाव छ भने सहयोगको हात Bढाऔँ,
कसैको मनमा पीडा छ भने धैर्यपूर्वक उसका कुरा सुनौँ।
कसैका आँखामा आँसु छ भने सान्त्वनाको स्पर्श दिऔँ,
आफ्नो उत्सवको खुसीसँगै अरूको वेदना पनि बुझौँ।
दशैँलाई भोज र मनोरञ्जनमा मात्र सीमित नराखौँ,
यसका सांस्कृतिक र मानवीय सन्देश जीवनमा उतारौँ।
विजयको उत्सवलाई सदाचार र सेवाको सङ्कल्पसँग जोडौँ,
न्यायपूर्ण र समतामूलक समाज निर्माण गर्ने प्रण गरौँ।
मालश्रीको धुन गुञ्जिरहोस्, गाउँबस्तीमा उल्लास छाओस्,
सयपत्रीको सुवाससँगै सद्भावको सुगन्ध फैलियोस्।
लिङ्गे पिङमा बालबालिकाको निष्कलंक हाँसो गुञ्जियोस्,
नेपाली मनमा परस्पर विश्वासको उज्यालो बलिरहोस्।
हिमालको उचाइमा स्वाभिमान अडिग रहोस्,
पहाडका हरियालीमा समृद्धिको बिहानी उदाओस्।
तराईका फाँटमा श्रम र उन्नतिका बाली लहलहाऊन्,
देशका प्रत्येक कुनामा शान्ति र प्रगतिका किरण फैलिऊन्।
निष्कर्ष-दशैं कसको? राष्ट्रको!
दशैँ कसको? – राष्ट्रको, साझा संस्कृतिको, साझा भावनाको!
नेपाल कसको?- हामी सबैको, साझा माटो र पहिचानको!
एकता के हो?- विविधताको सम्मान र सहअस्तित्वको!
देशप्रेम के हो? – न्याय, कर्तव्य र मानवताको संरक्षणको!
दशैँ कुनै जातिविरुद्धको प्रश्न होइन,
कुनै धर्मलाई निषेध गर्ने घोषणा होइन।
यो त संस्कृति बुझ्ने र सम्बन्ध जोड्ने अवसर बनोस्,
भिन्नताबीच सहिष्णुता र आत्मीयता खोज्ने उत्सव बनोस्।
आफ्नो संस्कृतिको संरक्षण गरौँ, अरूको आस्थाको सम्मान गरौँ,
आफ्नो पहिचानमा गर्व गर्दै साझा राष्ट्रियताको रक्षा गरौँ।
विविधताका रङ्गलाई एउटै राष्ट्रिय मालामा गाँसौँ,
प्रेम, समानता र न्यायका आधारमा समृद्धिको सपना साकार पारौँ।
किनकि देश माटोको टुक्रा मात्र होइन,
नक्सामा कोरिएको सीमारेखा मात्र होइन।
देश पुर्खाको इतिहास, वर्तमानको सङ्घर्ष र भविष्यको आशा हो,
देश नागरिकको विश्वास, त्याग, श्रम र साझा अभिलाषा हो।
देश आमाको ममता, किसानको पसिना र श्रमिकको परिश्रम हो,
देश विविध समुदायको अस्तित्व र आत्मसम्मानको आधार हो।
देश असहमतिका बीच पनि सँगै बाँच्ने प्रतिबद्धता हो,
देश प्रत्येक नागरिकलाई समान ठान्ने न्यायपूर्ण सभ्यता हो।
तसर्थ आऊ, घृणाको होइन, सद्भावको इतिहास लेखौँ,
विभाजनको होइन, सहकार्यको नयाँ अध्याय कोरौँ।
आस्थाका मार्ग फरक होऊन्, मानवताको दीप उज्यालो रहोस्,
नेपालको साझा आँगनमा शान्ति, प्रेम र समृद्धि फुलोस्।
दशैँ तिम्रो, दशैँ मेरो-देश सबैको साझा,
विविधताभित्र एकता नै नेपालको गौरवगाथा।
मालश्रीको धुनसँगै सद्भावको सन्देश फैलिरहोस्,
हाम्रो प्यारो नेपाल शान्त, समुन्नत र समावेशी बनिरहोस्।
जय होस् नेपाली संस्कृति र साझा राष्ट्रिय पहिचानको!
जय होस् धार्मिक सहिष्णुता र राष्ट्रिय एकताको!
जय होस् मानवता, सद्भाव र सहअस्तित्वको!
जय होस् हाम्रो प्यारो मातृभूमि नेपालको!
No ads found for this position
Facebook Comment