ललितपुर। ललितपुरको ऐतिहासिक पाटन दरबार क्षेत्रस्थित मूलचोकमा सांस्कृतिक तथा तान्त्रिक परम्परा बोकेको ऐतिहासिक गँः प्याखँ अर्थात् अष्टमातृका नाच साथ प्रस्तुत गरिएको छ। नेवारी समुदायको गहिरो तान्त्रिक र धार्मिक पृष्ठभूमिसँग जोडिएको यस नाचमा विभिन्न देवीदेवताका १३ जना देवगणहरूको विशेष सहभागिता रहेको थियो।

पाटनको प्राचीन सांस्कृतिक धरोहरका रूपमा परिचित यस नाचमा सरिक हुने प्रत्येक देवगणको आआफ्नै छुट्टै एवं विशिष्ट तान्त्रिक मुद्रा र भावभङ्गी रहने गर्छ। परम्परागत बाजागाजा र विधिपूर्वक मूलचोकमा प्रदर्शित यस जीवन्त नाचले पाटनको समृद्ध सांस्कृतिक गरिमालाई थप उजागर गरेको छ।

प्राचीनकालदेखि नै चल्दै आएको यस नाचले तान्त्रिक साधना, धार्मिक आस्था र नेवारी लोकसंस्कृतिलाई जगेर्ना गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ।

मूलचोकमा अष्टमातृका नाचको दर्शन गर्न तथा यसको ऐतिहासिक शैली अवलोकन गर्न स्थानीय कलाप्रेमी, बौद्धिक व्यक्तित्वहरू तथा स्वदेशी एवम् परदेशी पर्यटकहरूको उल्लेखनीय उपस्थिति रहेको थियो।

यस प्रकारका तान्त्रिक नाचहरूले पुर्खाले सुम्पინका ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक विरासतलाई नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्न ठूलो सहयोग पुर्‍याउँदै आएका छन्।

 तस्बिरः घनश्याम श्रेष्ठ /रासस