काठमाडौं । जापानका युवाहरूमा रक्सी पिउने बानी बूढापाकाको तुलनामा निकै कम छ । तर त्यहाँको सरकार यो अवस्था परिवर्तन होस् र युवाहरूले मदिरा सेवन बढाउन् भन्ने चाहन्छ ।

युवामा मदिरा सेवन गर्ने प्रवृत्ति घट्दै गएका कारण सरकारलाई करमा घाटा भइरहेको छ । जापानको परम्परागत मदिरा साके (चामलबाट बनेको मदिरा) को बिक्रीबाट आउने कर पनि घटेको छ ।

अब जापानको राष्ट्रिय कर एजेन्सीले कर घट्ने प्रवृत्तिलाई रोक्न राष्ट्रव्यापी प्रतियोगिता आयोजना गरेको छ। साकेको उपभोगलाई युवामाझ आकर्षक बनाउन उद्योगीलाई फाइदा पुर्याउन ‘साके भिवा’ नाम दिइएको यो अभियानको उद्देश्य रहेको छ ।

कर एजेन्सीले २० देखि ३९ वर्ष उमेर समूहका व्यक्तिले भाग लिन सक्ने प्रतियोगिता सञ्चालन गरिरहेको छ । जापानी साके, शोचु, ह्विस्की, बियर र वाइनलाई यो उमेर समूहमा लोकप्रिय बनाउन यी युवाहरूले व्यवसायिक आइडिया दिनुपर्छ ।

प्रतियोगिता सञ्चालन गरिरहेको एजेन्सीले कोभिडको समयमा मानिसमा मदिरा सेवन गर्ने बानी घटेको बताएको छ । यसबाहेक जापानको बढ्दो जनसंख्याका कारण रक्सीको बिक्री पनि घटेको छ ।

एजेन्सीले मदिराको लोकप्रियता बढाउन प्रचारात्मक अभियान, ब्रान्डिङ र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सको माध्यमबाट मानिसहरूलाई नयाँ विचारहरू ल्याउन चाहन्छ।

जापानी मिडियाका अनुसार सरकारको यो अभियानप्रति जनताको प्रतिक्रिया मिश्रित रहेको छ । कतिपयले यसले स्वास्थ्यका लागि हानिकारक बानीलाई बढावा दिएको भन्दै स्पष्ट रूपमा आलोचना गरिरहेका छन् ।

तर धेरै मानिसहरूले सबै विचारहरू अनलाइन साझेदारी गरिरहेका छन्। एक चर्चित अभिनेत्रीले आफ्नो भिडियो पोस्ट गरेकी छिन् जसमा उनी भर्चुअल क्लबमा होस्टको भूमिकामा देखिएकी छिन् ।

यस प्रतियोगितामा सहभागी हुनेहरुले सेप्टेम्बर मसान्तभित्र सरकारी निकायमा आफ्ना आइडिया पठाउनुपर्नेछ । यसपछि आएको व्यवसायिक विचारलाई विज्ञको सहयोगमा सुधार गरिनेछ । यो नोभेम्बरमा अन्तिम हुनेछ।

यो सबै अभियानको लागि वेबसाइट बनाइएको छ। उक्त वेबसाइटका अनुसार जापानमा वाइन बजार संकुचित हुँदै गएको छ र यसका लागि देशको घट्दो जन्मदर पनि बुढेसकालको जनसंख्याका लागि जिम्मेवार छ ।

जापानको पछिल्लो तथ्यांकले सन् १९९५ को तुलनामा २०२० मा धेरै कम रक्सी पिउने गरेको देखाएको छ । सन् १९९५ मा जापानमा रक्सी पिउने व्यक्तिले एक वर्षमा औसत १०० लिटर रक्सी पिए । २०२० मा यो औसत ७५ लिटर भएको छ।

यसको असर मदिराबाट हुने सरकारी आम्दानीमा परेको छ ।

जापान टाइम्स नामक अखबारका अनुसार सन् १९८० मा देशको राजस्वको ५ प्रतिशत रक्सीबाट आयो । तर २०२० मा यो १.७ प्रतिशतमा झरेको छ। विश्व बैंकको अनुमान अनुसार जापानको जनसंख्याको २९ प्रतिशत ६५ वर्षभन्दा माथिका छन् । यो विश्वकै उच्च अनुपात हो ।

तर जापानको समस्या राजस्व घट्नु मात्र होइन। यो भन्दा यो धेरै गम्भीर समस्या हो।

सबैभन्दा ठूलो समस्या बुढ्यौली जनसंख्या हो। जापानी कम्पनीहरूलेकामका लागि युवा पाइरहेका छैनन् । कर्मचारी अभावका कारण धेरै रेस्टुरेन्ट र किराना पसल समयअघि नै बन्द भइरहेका छन् । चाँडो बन्द हुनुको कारण पनि वृद्धवृद्धाहरूले राति अबेरसम्म किनमेल नगर्नु नै हो ।

त्यसैले भविष्यमा जापानको अर्थतन्त्रका लागि बुढ्यौली जनसङ्ख्या ठूलो चुनौती हुनेछ। यो कुरा बुझ्न बीबीसीले जापानी कम्पनी क्रिमसन फिनिक्सका प्रबन्ध निर्देशक युचिरो नाकाजिकासँग कुरा गरेको छ।

नाकाजिमाले बीबीसीका रसेल प्याडमोरलाई भने: “केही क्षेत्र र केही व्यवसायहरूले आफ्नो काम गर्ने तरिका परिवर्तन गर्नुपर्छ। तिनीहरूको पुरानो दृष्टिकोण अहिले कम प्रभावकारी साबित भइरहेको छ। पहिले पेट्रोल पम्प, किराना पसल र अन्य धेरै व्यवसायहरू २४ घण्टा खुला थिए। तर अब तिनीहरूले मानिसहरूलाई काममा लगाउँदैनन्।”

जापानका धेरै व्यवसायहरूले अब पुराना ग्राहकहरूलाई लक्षित गरिरहेका छन्। यसलाई जापानमा चाँदी उद्योग भनिन्छ। यसमा नर्सिङ केयर होम र ओल्ड एज होमजस्ता व्यवसायहरू समावेश छन्।

जापानको अर्थतन्त्र अहिले युवा जनशक्तिको अभावमा संघर्ष गरिरहेको छ ।