काठमाडौं । जर्जिया एउटा यस्तो देश थियो जहाँ घूसखोरी अर्थतन्त्र बनेको थियो। भ्रष्टाचार आम जीवनको अभिन्न अंग थियो । अहिले ३८ लाख जनसङ्ख्या भएको पूर्वी युरोपको यो देशले भ्रष्टाचार नियन्त्रणमा विश्वसामु उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ ।

वास्तवमा सन् २००३ मा जनता भ्रष्टाचार विरुद्ध सडकमा उत्रिएर सरकारलाई बर्खास्त गरेका थिए । त्यसपछि यहाँ चुनाव भयो र नयाँ सरकार बन्यो । नयाँ सरकारले सबैभन्दा पहिले १६ हजार कर्मचारीसहितको ट्राफिक प्रहरीलाई बर्खास्त गरिएको थियो । युवा भर्ती गरियो, जसमा धेरै जसो महिलाहरू थिए । कर्मचारीको संख्या कम राखियो, पर्याप्त पारिश्रमिक दिइयो।

पहिले कम पारिश्रमिक दिइने र कम ज्यालामा कामदारले घूस लिएर क्षतिपूर्ति लिने विश्वास थियो । अब कुनै कर्मचारी घुस लिएको अवस्थामा पक्राउ परे तुरुन्तै बर्खास्त हुन्छ । अनलाइन भुक्तानी को सुरुवात भएपछि बिजुलीको बिल, ट्राफिक चलान वा स्कूल-कलेजको शुल्क सबै अनलाइन भुक्तानी सुरु भयो। फलस्वरूप नयाँ सरकारको पहिलो कार्यकालमा देशको बजेट १२ गुणा बढ्यो ।

भ्रष्टाचारको अनुसन्धान गर्ने योहान इनवालले विश्वविद्यालयमा चन्दामा भर्ना भएको बताउँछन् । त्यसपछि रुचाइएको व्यापारको लागि छुट्टै घुस दिनुपर्थ्यो। जर्जियामा भ्रष्टाचार यति हदसम्म बढेको थियो कि कृषि मन्त्रीले देशको गहुँ बेचेपछि रोटीको अभाव भयो र जनता भोकै बस्न थाले । सरकारी सहायता रकम जनतासम्म पुगेन र सयौं बालबालिका चिसोले मरे । धेरै प्रहरी अधिकारी माफिया बने ।