काठमाडौं । स्टेटिस्टा रिसर्च डिपार्टमेन्टका अनुसार उत्तर कोरियामाथि दुई हजारभन्दा बढी प्रतिबन्धहरू छन्। यसअघि रुस, इरान र सिरियाको नम्बर आउँछ । यति धेरै प्रतिबन्धको बीचमा पनि यो देशले आफ्नो सैन्य शक्ति देखाउन जारी राखेको छ । शासक किम जोङ उनले समेत पश्चिमा राष्ट्रहरुलाई बारम्बार धम्की दिने गरेका छन् । यो शक्ति यत्तिकै आएको होइन, रुस र चीन जस्ता ठूला देशहरू यसको पछाडि छन् ।

विश्व बैंक र ट्रेडिङ इकोनोमिक्सले सन् २०२० मा उत्तर कोरियाको तथ्यांक सार्वजनिक गरेको छ । यस अनुसार देशको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन करिब १८ अर्ब डलर थियो । छिमेकी मुलुक दक्षिण कोरियाको तुलनामा यो कम भए पनि वृद्धिदर भने निरन्तर देखिएको छ । यसमा लगाइएको विशेष गरी व्यापारको लागि प्रतिबन्धलाई ध्यानमा राख्दै यो जीडीपी कम छैन।

यो देश सैन्य रुपमा पनि बलियो बन्दै गएको छ । यसमा एकपछि अर्को मिसाइल परीक्षणहरू पनि समावेश छन्। गत वर्ष फेब्रुअरीमा आएको संयुक्त राष्ट्रसंघको प्रतिवेदनमा उत्तर कोरियाको तर्फबाट आणविक कार्यक्रमलाई अगाडि बढाउने आशंका व्यक्त गरिएको थियो । प्रतिवेदनमा भनिएको छ कि उत्तर कोरिया क्षेप्यास्त्र बनाउने, तिब्र गतिमा तैनाथ गर्ने, समुन्द्री मार्गबाट ​​ढुवानी गर्ने र क्षेप्यास्त्र शक्ति तीव्र गतिमा बढाउने दिशामा रहेको छ ।

समाचार एजेन्सी रोयटर्सका अनुसार संयुक्त राष्ट्रसंघको प्रतिवेदनले आफ्नो आणविक कार्यक्रम र मिसाइलका लागि पैसा जुटाउन क्रिप्टोकरेन्सी एक्सचेन्जमा हुने साइबर आक्रमण यस देशको आम्दानीको मुख्य स्रोत भएको बताएको छ । यो प्रतिवेदन यसै हप्ता सुरक्षा परिषद प्रतिबन्ध समितिमा पेश गरिएको थियो। यसमा उत्तर कोरियाको गोप्य हतियार कार्यक्रमको बारेमा धेरै दावी गरिएको छ।

प्रतिवेदनमा भनिएको छ कि क्रिप्टो मुद्रा एक्सचेन्ज र वित्तीय संस्थाहरूमा साइबर आक्रमणबाट पैसा उठाउनु उत्तर कोरियाको आम्दानीको सबैभन्दा ठूलो स्रोत हो। उत्तर कोरियाली साइबर आक्रमणकारीहरूले सन् २०२० र २०२१ को मध्यसम्ममा साइबर हमलामार्फत उत्तरी अमेरिका, युरोप र एसियाका तीनवटा क्रिप्टोकरेन्सी एक्सचेन्जबाट ५ करोड डलरभन्दा बढी चोरेका थिए।

कोइला तस्करी उत्तर कोरियाको आम्दानीको अर्को प्रमुख स्रोत हो। संयुक्त राष्ट्रसंघको एक प्रतिवेदनमा यो देशले एक वर्षमा कोइलाको अवैध व्यापारबाट ३७० मिलियन डलर कमाउने दाबी गरिएको छ । सन् २०१७ मा संयुक्त राष्ट्र संघलाई सहयोग गर्ने नाममा चीनले आफूसँगको कोइला सम्झौता एक वर्षका लागि रोकेको थियो तर पनि कोइला उद्योग फस्टाउँदै गयो ।

उत्तर कोरिया यसको पाइन च्याउका लागि पनि परिचित छ। सन् २०१८ मा किम जोङ उनले दक्षिण कोरियाली सरकारलाई दुई टन च्याउ उपहार स्वरुप पठाएका थिए । कतिपय देशमा यो कानुनी छ भने कतिपयमा गोप्य रुपमा च्याउको व्यापार चल्छ । यो देश आफैले दावी गर्छ कि यहाँ संसारको कुनै पनि ठाउँमा भन्दा धेरै प्रकारका च्याउ छ। यहाँ च्याउबाट स्पोर्ट्स ड्रिंक्स बनाइन्छ, जसलाई जहाजबाटै तस्करी गरिन्छ भन्ने तथ्यबाट पनि यो देशको च्याउप्रतिको माया बुझ्न सकिन्छ।

२०१७ मा मात्रै, उत्तर कोरियाबाट रुस र चीनमा १३७ मिलियन डलरको शंखेकिरा निर्यात गरिएको थियो। सोही वर्ष करिब ३ मिलियन डलरको प्रशोधित माछा चीनलाई आपूर्ति गरिएको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार डेटा अनुगमन गर्ने संस्था द अब्जर्भेटरी अफ इकोनोमिक कम्प्लेक्सिटी (ओईसी) ले यो तथ्यांक निकालेको हो ।

उत्तर कोरियामा कपडाको व्यापारको खास चर्चा नभए पनि पछिल्ला केही वर्षयता मेड–इन–चाइनाको लेबल लगाएका कपडा र सामानहरू वास्तवमा चीनमा नभई उत्तर कोरियाली कारखानामा उत्पादन हुने गरेको विवाद छ । चीन र रुससँग बढी व्यापार भए पनि अन्य धेरै देशले पनि उत्तर कोरियाको व्यापार चलाउँदै आएको ओईसीले जनाएको छ । त्यहाँ बन्ने उत्पादनको ३.५ प्रतिशत हिस्सा भारतले लिन्छ भने किम जोङ सरकारले १.५ प्रतिशत उत्पादन पाकिस्तानमा निर्यात गर्छ । बुर्किना फासो र साउदी अरेबियाको नाम यस सूचीमा छ।

यो देश एक्लो भए पनि ह्याकिङमा चीनबाट सहयोग आइरहेको छ । पश्चिमासँग यसको सम्पर्क निकै कम थियो तर साइबर ह्याकिङको मामिलामा यसले विश्वका अधिकांश देशलाई पछाडि छोडेको छ । दक्षिण कोरियाको नेशनल इन्टेलिजेन्स सर्भिसले लगातार यो देशबाट साइबर आक्रमण भइरहेको आरोप लगाउँदै आएको छ। राष्ट्रिय सभामा यो मुद्दा उठाउदै संगठनले ह्याकिङ गर्न सक्ने उत्तर कोरियाली ७ संस्थाको नाम राखेको छ । यो नेटवर्क चीनबाट चलिरहेको छ। तर, चीनले यसलाई अस्वीकार गर्दै आफूलाई ह्याकिङको शिकार भएको बताएको छ ।