काठमाडौं। मिर्गौलाको पत्थरी दैनिक खानपानमा गडबडीका कारण हुने समस्या हो। सन् २०१९ को तथ्यांकअनुसार यो वर्ष करिब ११ करोड ५० लाख मानिसमा यो समस्या देखिएको छ ।

मिर्गौलाको पत्थरी मिर्गौलामा खनिज र लवण जम्मा भएर हुने समस्या हो, जुन निकै पीडादायी र असहज अवस्था हुन सक्छ। मिर्गौलामा पत्थरी हुनुका धेरै कारण हुन सक्ने स्वास्थ्य विज्ञहरू बताउँछन्। जसमा खानपानमा गडबड, शरीरको तौल बढ्नु, केही स्वास्थ्य अवस्था र कम पानी पिउनुलाई प्रमुख कारण मानिएको छ ।

स्वास्थ्य विज्ञहरू भन्छन्, मृगौलाको पत्थरीले तपाईंको पिसाब नलीको जुनसुकै भागलाई असर गर्न सक्छ। हाम्रो मृगौलाले प्राकृतिक रूपमा तरल पदार्थ फिल्टर गर्छ, तर केही तत्वहरू बढी भएकाले क्रिस्टल बन्न थाल्छ, जसका कारण तपाईंलाई मृगौलामा पत्थरीको समस्या हुन सक्छ।

पानी कम पिउदा हुने खतराः

मृगौलामा पत्थरी हुनुको प्रत्यक्ष सम्बन्ध शरीरमा तरल पदार्थ वा पानीको कमीसँग सम्बन्धीत हुने स्वास्थ्य विज्ञहरू बताउँछन् । यो मिर्गौलाको पत्थरी बन्ने सबैभन्दा सामान्य कारण हो। कम तरल पदार्थ सेवन गर्दा पिसाब उत्पादन कम हुन्छ। जसको कारण पिसाब एकाग्र हुन्छ। यसले मृगौलामा ढुङ्गा बनाउने तत्वको मात्रा बढी हुन सक्छ।

यदि तपाईंको मूत्रमार्गमा मृगौलाको पत्थरी अड्कियो भने, यसले पिसाबको प्रवाहलाई रोक्न सक्छ। जसले मृगौलाको समस्या र अन्य गम्भीर समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ। जानौं पानीको कमी बाहेक अरु के के कारणले मृगौलामा पत्थरीको समस्या हुन सक्छ?

यी चिजको सेवन गर्दा होसियार हुनुहोस्ः

खानेकुरामा केही प्रकारका खानेकुरा वा प्रोटिन, सोडियम (नून) र चिनीयुक्त खानेकुराको उच्च सेवनले पनि मृगौलामा पत्थरी हुने जोखिम बढाउन सक्छ। सोडियम उच्च भएको खानाले जोखिम बढाउन सक्छ। पालक, बैंगन जस्ता अक्सालेटमा भरपूर खानेकुराहरू बाहेक, केही प्रकारका सप्लिमेन्टहरूले पनि मृगौलामा पत्थरी हुने जोखिम बढाउन सक्छ।

मोटोपन– धेरै तौल हुनु विगतमा हृदय रोग, मधुमेह र अन्य पुरानो रोगहरु जस्तै धेरै समस्याहरु संग सम्बन्धित छ। यो पनि एक अवस्था हुन सक्छ कि मृगौलामा पत्थरको समस्यालाई बढाउँछ। शोधकर्ताहरूका अनुसार कम्मरमा बढी बोसोको समस्याले पनि मृगौलामा पत्थरी बन्नुको कारण हुन सक्ने पत्ता लगाएका छन् । तौल नियन्त्रण गर्नाले तपाईलाई धेरै रोगबाट बचाउन मद्दत गर्न सक्छ।

पाचन रोग र शल्यक्रिया– ग्यास्ट्रिक बाइपास सर्जरी, आन्द्रा रोग वा पुरानो रोगहरूले पनि सामान्यतय मृगौलाको कार्यलाई असर गर्ने गर्दछ। यस्तो अवस्थामा मिर्गौलाले फोहोरलाई राम्रोसँग फिल्टर गर्न सक्दैन । यस्ता रोगको सिकार हुनुहुन्छ भने मिर्गौलाको स्वास्थ्यमा ध्यान दिन जरुरी हुन्छ ।