काठमाडौं। मध्यपूर्व क्षेत्रमा सैन्य तनाव र भू-राजनीतिक अस्थिरता तीव्र बनेसँगै विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति प्रभावित हुने जोखिम बढेको छ। यसैका कारण अन्तर्राष्ट्रिय कच्चा तेल बजारमा इन्धनको मूल्यमा उच्च वृद्धि दर्ता भएको छ।

बुधबार अन्तर्राष्ट्रिय बेन्चमार्क मानिने ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल ९५ अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुगेको छ, जुन करिब छ सातायताकै उच्च विन्दु हो।

कारोबारका क्रममा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य ९५ डलर नाघे पनि पछि केही मात्रामा समायोजन भई स्थिर रहने प्रयास गरेको थियो। ब्रेन्ट क्रुडसँगै अमेरिकी बजारको मानक मानिने ‘वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडियट’ (डब्लुटीआई) को मूल्यमा समेत उल्लेख्य वृद्धि देखिएको छ।

बजार विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिका र इरानबीच पछिल्ला दिनहरूमा बढेको सैन्य भिडन्त र तनावले गर्दा विश्वका दुई प्रमुख ऊर्जा जलमार्ग-होर्मुज र बाब अल-मान्देब जलसन्धिका मार्गहरूमा जलपोत परिवहनको जोखिम अत्यधिक बढेको छ।

विश्वको कूल कच्चा तेलको करिब पाँचौँ भाग ओसारपसार हुने रणनीतिक जलमार्गहरू नै जोखिममा परेपछि लगानीकर्ता तथा तेल व्यापारीहरूमाझ अल्पकालीन आपूर्तिको अभाव हुने चिन्ता चुलिएको छ।

यसका साथै भू-राजनीतिक जोखिमसँगै तेलको तत्कालीन मागमा भएको वृद्धि र सुरक्षित मौज्दात राख्ने होडबाजीका कारण बजारमा इन्धनको मूल्य लगातार बढिरहेको छ। विश्लेषकहरूले चेतावनी दिए अनुसार यदि मध्यपूर्वको स्थितिमा तुरुन्तै सुधार नआए र सैन्य कारबाही थप लम्बिएमा तेलको मूल्य अझै बढ्नेछ।

यसले विश्वभर इन्धनको मूल्य बढाएर पुनः महँगी (मुद्रास्फीति) को दबाब सिर्जना गर्न सक्ने र तेल आयातमा निर्भर रहेका विकासोन्मुख राष्ट्रहरूको अर्थतन्त्रमा थप नोक्सानी पुर्‍याउन सक्ने जोखिम बढाएको छ।