तेहरान। इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच विगत पाँच महिनादेखि निरन्तर जारी रहेको तनावपूर्ण सैन्य टकरावमा केही राहत र सकारात्मक संकेतहरू देखिएका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले कूटनीतिक प्रयासलाई अवसर दिने संकेत गरेपछि इरानले पनि आफ्ना तर्फबाट हुने प्रतिशोधात्मक आक्रमणहरू तत्कालका लागि स्थगित गरेको जनाएको छ।

दुवै पक्षबीच आक्रमण थामिएसँगै गल्फ क्षेत्रमा तेल ढुवानी तथा ऊर्जा पूर्वाधारहरूमाथि मडारिएको तत्कालको जोखिम घटेको छ भने अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा उल्लेख्य गिरावट आएको छ।

संयुक्त राष्ट्रसंघका लागि अमेरिकी राजदूत माइक वाल्ट्जले राष्ट्रपति ट्रम्पले कूटनीतिक वार्ताका लागि ‘केही ठाउँ’ दिन चाहेको जानकारी दिएका छन्। अमेरिकी सेना पूर्ण तयारी अवस्थामा रहेता पनि तत्काल थप आक्रमण नगर्ने नीति अपनाइएको उनको भनाइ छ।

उता इरानले पनि अमेरिकाका तर्फबाट लगातार दुई रातसम्म कुनै हवाई आक्रमण नभएकाले आफ्नो तर्फको प्रतिशोधात्मक कारबाही रोकेको पुष्टि गरेको छ।

इरानी सेनाका प्रवक्ता मोहम्मद अक्रामिनियाले अमेरिकी आक्रमण दुई रातअघि नै रोकिएको र इरानको रणनीति प्रतिशोधमा मात्र आधारित भएकाले आफूहरूले पनि सैन्य प्रतिक्रिया स्थगित गरेको स्पष्ट पारेका छन्।

यसअघि अमेरिकी सेनाले लगातार १३ रातसम्म इरानका विभिन्न क्षेत्रमा तीव्र आक्रमण जारी राखेको थियो, जसलाई गत अप्रिलमा भएको युद्धविरामपछिको सबैभन्दा भयानक र तीव्र चरण मानिएको थियो।

पछिल्ला दुई रात भने दुवै पक्षबाट कुनै पनि प्रत्यक्ष सैन्य आक्रमण नभएपछि क्षेत्रमा व्याप्त तनाव केही कम भएको महसुस गरिएको छ। तनाव घटेकै कारण सोमबार एसियाली बजारमा कच्चा तेलको मूल्य ओरालो लागेको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड मानिने ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य करिब ५.९ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ९१.०८ अमेरिकी डलरमा झरेको छ भने वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडियेट (डब्लुटीआई) ५.७३ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ८४.१९ अमेरिकी डलरमा कारोबार भएको छ।

हर्मुज जलघाँटीबाट सुरु भएको यो द्वन्द्व विस्तारै अमेरिकी सैन्य अड्डा, क्षेत्रीय जलमार्ग र खाडी राष्ट्रहरूसम्म फैलिएको थियो। यसैबीच, आइतबार एउटा तेल ट्यांकर समुद्री सुरुङ विस्फोटका कारण क्षतिग्रस्त भएको भनी अपुष्ट इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

अर्कातर्फ, इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले यसै साता ह्वाइट हाउसको भ्रमण गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ। भ्रमणका क्रममा उनले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई इरानको आणविक कार्यक्रमविरुद्ध कडा नीति कायम राख्न आग्रह गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

नेतान्याहुले इरानको आणविक कार्यक्रम जुनसुकै माध्यमबाट भए पनि पूर्ण रूपमा अन्त्य हुनुपर्ने अडान राख्दै आएका छन् भने इरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रम विशुद्ध शान्तिपूर्ण नागरिक प्रयोजनका लागि मात्रै रहेको दाबी दोहोर्‍याउँदै आएको छ।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले केही रक्षात्मक हतियारको मौज्दातमा परेको दबाबका कारण सैन्य अभियान विस्तार गर्ने योजना प्रभावित भएको खबर सार्वजनिक गरे पनि राजदूत वाल्ट्जले त्यसलाई अस्वीकार गरेका छन्।

उनले अमेरिकी सेनासँग अभियान सञ्चालनका लागि आवश्यक पर्ने सम्पूर्ण क्षमता सुरक्षित रहेको स्पष्ट पारेका छन्। राष्ट्रपति ट्रम्पले पनि इरानसँग कूटनीतिक वार्ता जारी रहेको र तेहरान पहिलेको तुलनामा अझ गम्भीर रूपमा संवादमा सहभागी हुन खोजिरहेको दाबी गरेका छन्। यद्यपि, पूर्ण सैन्य अभियान पुनः सुरु गर्ने वा नगर्ने विषयमा आफूले अन्तिम निर्णय लिन बाँकी रहेको संकेत पनि ट्रम्पले गरेका छन्।

यस द्वन्द्वको असर अन्य क्षेत्रीय क्षेत्रहरूमा पनि परेको देखिएको छ। इरान समर्थित हुथी विद्रोहीहरूले उत्तरपश्चिमी यमनमा साउदी अरेबियाको एउटा ड्रोन खसालेको दाबी गरेका छन्।

यसअघि हुथीहरूले साउदी अरामकोका तेल पूर्वाधारमा आक्रमण गरेको दाबी गरेपछि त्यसको प्रत्युत्तरमा साउदी अरेबिया (रियाद) ले हुथीका लक्ष्यहरूमाथि जवाफी हवाई आक्रमण गरेको जनाएको थियो। यी सब तनावका बीच इरानको राजधानी तेहरानमा भने आइतबार जनजीवन सामान्य देखिएको एएफपीका संवाददाताले जनाएका छन्।

अत्यधिक गर्मीका बाबजुद सडकमा देखिएको सवारी चाप तथा पसल र रेस्टुरेन्टहरूको नियमित सञ्चालनले राजधानीमा तत्कालका लागि युद्धको प्रत्यक्ष त्रास कम भएको देखाएको छ।