काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री (तथा नेता) गगनकुमार थापाले बाढी र पहिरो प्रभावित क्षेत्रको प्रत्यक्ष अवलोकनपछि सरकारलाई गल्ती ढाकछोप गर्नुभन्दा बाँकी रहेका नागरिकको उद्धार र राहतमा गम्भीर बन्न आग्रह गरेका छन्।

भोटेकोशी तथा त्रिशूली नदीको बाढीबाट प्रभावित धादिङ र नुवाकोटका विभिन्न गाउँहरूको स्थलगत निरीक्षण गरी फर्किएपछि उनले यस्तो बताएका हुन्।

विपद् व्यवस्थापन विज्ञ गोविन्द पोखरेल, मानबहादुर थापा, डा. लोचन कार्की तथा स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूसहितको टोलीसँग प्रभावित क्षेत्रमा पुगेका थापाले फिल्डको वस्तुस्थिति र नागरिकको पीडाबारे आफ्नो अनुभव सार्वजनिक गरेका छन्।

‘टनेलमा अड्किएकाको उद्धार र शव व्यवस्थापन प्राथमिक हुनुपर्छ’

नुवाकोट र रसुवाका टनेल (सुरङ) हरूमा अझै पनि थुप्रै मानिसहरू अड्किएको र उनीहरूका आफन्तहरूले रोएर उद्धारका लागि याचना गरिरहेको उनले बताए।

“समयमा बाह्य सहयोग नमाग्दा सरकारबाट ठूलो चुक भयो,” थापाले भने, “अहिले पनि एउटा मात्र जीवन बचाउन सकियो भने त्यो ठूलो कुरा हुन्छ। गल्तीलाई ढाक्न अर्को गल्ती नगरौँ।”

यसैगरी, विभिन्न स्थानमा अझै पनि शवहरू छरिएर रहेका र दुर्गन्ध फैलिरहेकाले स्थानीय नागरिकहरू थप मानसिक एवं स्वास्थ्य जोखिममा परेको भन्दै उनले शव व्यवस्थापनलाई तीव्रता दिन माग गरे।

स्थानीय सरकार र प्रदेशको कार्यशैलीको प्रशंसा

सङ्घीय सरकारको उपस्थिति सुस्त देखिए पनि स्थानीय र प्रदेश सरकारका प्रतिनिधिहरूले जोखिम मोलेर काम गरिरहेको थापाले उल्लेख गरे। गल्छी, विदुर, तारकेश्वर, रातमाटे, कोलोनी र ढुकुचेका वडाध्यक्ष तथा जनप्रतिनिधिहरू आफैँ बाढीपीडित भएर पनि दिनरात राहत र शव व्यवस्थापनमा खटिएको उनले बताए। साथै, बागमती प्रदेश सरकार र स्थानीय सांसदहरूले तुइन निर्माण, खानेपानी र अस्थायी आश्रयस्थल व्यवस्थापनमा देखाएको सक्रियताको उनले प्रशंसा गरे।

एकीकृत ‘डिजिटल पोर्टल’ र माग अनुसारको राहत दिन सुझाव

राहत सामग्रीको दोहोरोपन (डुप्लिकेसन) रोक्न र आवश्यकता अनुसारका सामग्री (जस्तै: दीर्घरोगीका लागि औषधि, गर्भवती तथा बालबालिकाका लागि आवश्यक सामान, अस्थायी शौचालय) पुर्‍याउन प्रविधिको प्रयोग गर्न उनले सरकारलाई सुझाव दिएका छन्।

स्थानीय सरकारको नेतृत्वमा कुन आश्रयस्थलमा के आवश्यक छ भन्ने तथ्याङ्क खुल्ने डिजिटल पोर्टल बनाएर राहत वितरण गर्दा सहयोग प्रभावकारी हुने उनको भनाइ छ।

भविष्यको सुरक्षा र सामाजिक उत्तरदायित्व

बाढीका कारण घरबारसँगै उठिबास भएका नागरिकहरूलाई पुनर्स्थापनाको पूर्ण भरोसा दिलाउनुपर्नेमा थापाले जोड दिए।

निरीक्षणका क्रममा आमाबाबु दुवै गुमाएका एक तोते बोली बोल्ने बालकको प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै थापा भावुक बनेका थिए। उनले यस्ता अनाथ बालबालिकाको संरक्षण र शिक्षाको जिम्मेवारी सिङ्गो समाज र राज्यले लिनुपर्ने बताए।

काठमाडौँ फर्किएपछि पार्टीको तर्फबाट जलवायु परिवर्तन, टनेल सुरक्षा, खोजी तथा उद्धार र पुनर्निर्माणका विषयहरू समेटेर सरकारलाई बुझाउने गरी विस्तृत रिपोर्ट तयार पारिरहेको समेत उनले जानकारी दिए।