काठमाडौं । टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोगानले अक्टोबर २०१८ मा इस्तानबुलको साउदी वाणिज्य दूतावासमा साउदी अरबका आलोचक पत्रकार जमाल खशोग्गीको हत्यापछि पहिलो पटक साउदी अरेबियाको भ्रमण गरे।

साउदी अरबबाट फर्किएपछि टर्कीका राष्ट्रपतिले साउदी अरेबिया र टर्कीको दुई देशबीच आर्थिक सम्भावनालाई पुनः सक्रिय गर्ने साझा चाहना रहेको बताएका छन् ।

उनका अनुसार दुई देशबीचको सम्बन्धलाई थप सुधार गर्ने विषयमा छलफल भएको थियो । साथै दुवै देशले साझा हित र क्षेत्रीय स्थायित्वका लागि प्रयासलाई तीव्रता दिन कटिबद्ध भएका छन् ।

तर, यस भ्रमणपछि सञ्चारमाध्यममा आएका खबर अनुसार टर्कीको आर्थिक तनावलाई कम गर्न सघाउन सक्ने गरी मुद्रा आदानप्रदान रेखा वा अन्य कुनै योजनाबद्ध लगानीका बारेमा केही उल्लेख गरिएको छैन ।

“हामीले साउदी अरेबियासँग हाम्रा लगानीकर्ताहरूलाई सँगै ल्याउने संस्थाहरू मार्फत आर्थिक क्षमता पुन: सक्रिय गर्न सहमत भएका छौं,” एर्दोगानले भने।

आफ्नो दुईदिने भ्रमणका क्रममा एर्डोगानले साउदी राजा सलमान बिन अब्दुलअजिज अल साउद र युवराज मोहम्मद बिन सलमानसँग भेटेर विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय, क्षेत्रीय र द्विपक्षीय विषयमा छलफल गरेका थिए।

“हामीले घोषणा गरेका छौं कि टर्कीले रियादमा एक्स्पो २०३० को आयोजना गर्ने साउदी अरेबियाको बोलीलाई समर्थन गर्नेछ,” एर्दोगानले भने।

एर्दोगानको दुईदिने भ्रमणले दुई देशबीचको सम्बन्ध सुधार गर्नुका साथै टर्कीको अर्थतन्त्रलाई ध्यानमा राखेर साउदीसँग लगानीका विषयमा पनि छलफल भएको विज्ञहरू बताउँछन्। साउदीको आर्थिक सहयोगले टर्कीलाई आर्थिक संकट कम गर्न मद्दत पुग्ने छ ।

सन् २०१८ मा पत्रकार जमाल खशोग्गीको हत्यापछि साउदी अरब र टर्कीबीचको सम्बन्धमा तनाव उत्कर्षमा पुगेको थियो। टर्कीका अधिकारीहरूले साउदी सरकारका “उच्च पदस्थ व्यक्तिहरू” को आदेशमा साउदी एजेन्टहरूले यो कारबाही गरेको बताएका छन्।

घटनाको अनुसन्धानको प्रगति देखेर साउदी अरेबिया आक्रोशित भएको छ । दुई सुन्नी बहुल देशहरू बीचको सम्बन्ध बिग्रन थाल्यो र साउदीले टर्कीको अर्थतन्त्रमा दबाब दिन थाल्यो।

साउदी अरबले अनौपचारिक रूपमा टर्कीबाट आयात हुने महत्त्वपूर्ण वस्तुहरूमा प्रतिबन्ध लगाएको छ। यसले टर्कीको अर्थतन्त्रमा ठूलो असर पार्नेछ । साउदीले पर्यटकलाई टर्कीमा जान प्रतिबन्ध पनि लगायो।

यस महिनाको सुरुमा, अदालतले खशोग्गीको हत्यामा संलग्न २६ साउदी संदिग्धहरू बेपत्ता भएपछि मुद्दाको सुनुवाइ रोकेको थियो। त्यसपछि अदालतले मुद्दा साउदी अरबमा सार्यो।