काठमाडौं । विज्ञहरूले शताब्दीयौं पुरानो मोज़ेक पत्ता लगाएका छन्। यो मोज़ेक रोमन कालको भनिएको छ। विशेष कुरा यो हो कि मोजेक (फ्लोर) अझै क्षतिग्रस्त भएको छैन। ११ वर्षअघि सुरु भएको युद्धपछि सिरियामा भएको यो सबैभन्दा विशेष खोज भएको बताइएको छ । मोज़ेकमा रोमन देवताहरूको चित्रण पनि छन्।

यो मोज़ेक सिरियाको तेस्रो ठूलो सहर होम्स नजिकै रस्तानमा फेला परेको छ। यो मोज़ेकले प्राचीन अमेजन लडाकुहरूलाई चित्रण गर्छ। यो १२० वर्ग मिटर (लगभग १३०० वर्ग फिट) मा फैलिएको छ। मोजेक पुरानो भवन भित्र गाडिएको थियो। यो सिरिया को पुरातात्विक र संग्रहालय को महानिर्देशनालयद्वारा उत्खनन भइरहेको थियो।

छिमेकी देशको नाबू म्युजियमका लेबनानी र सिरियाली व्यापारीले यो सम्पत्ति किनेर सिरियाली सरकारलाई दान गरेका थिए । यो सम्पत्ति चौथो शताब्दीको भनिएको छ। मोज़ेकको प्रत्येक प्यानल वर्ग आकारको आकारमा साना रंगीन ढुङ्गाहरूले भरिएको छ। प्रत्येक ढुङ्गाको एउटा किनार आधा इन्चको हुन्छ।

निर्देशालयको उत्खनन तथा पुरातात्विक अनुसन्धानका सहायक निर्देशक डा मानव सादले मोज़ेकले रोमन पौराणिक कथामा उल्लेख गरिएका प्राचीन अमेजन योद्धाहरूलाई देखाएको बताए। एसोसिएटेड प्रेससँगको कुराकानीमा डा सादले भने- हामीसँग एउटा यस्तो आविष्कार छ जुन विश्वका लागि निकै दुर्लभ छ। उनले मोज़ेकमा ग्रीक र ट्रोजनबीचको युद्धका धेरै दृश्य पनि देखाइएको बताए ।

मोज़ेकले नेप्च्यून, समुद्रको पुरातन रोमन देवता र उनका ४० प्रेमिकाहरूलाई पनि चित्रण गर्दछ। डा. सादले भने– यो मोज़ेक कस्तो बिल्डिङमा बनेको हो भन्ने अहिलेसम्म हामीले पत्ता लगाउन सकेका छैनौं । यो सार्वजनिक बाथहाउस हो वा केहि हो ? किनभने अहिलेसम्म उत्खनन कार्य पूरा हुन सकेको छैन ।

गत दशकमा भएको द्वन्द्वका क्रममा धेरै सिरियाली सम्पदाहरू लुटिएर नष्ट भएका थिए । यद्यपि, २०१६ मा देशबाट शत्रु सेनालाई बाहिर निकालेपछि, सिरियाली सरकारले एलेप्पोको शताब्दी पुरानो बजारलाई पुनर्स्थापना गर्ने प्रयास गरिरहेको छ।