काठमाडौं । खाडी राष्ट्र कतारमा जारी फिफा विश्वकपका क्रममा नयाँ महामारी फैलिने खतरा देखिएको छ । यो नयाँ महामारी क्यामल फ्लु हुन सक्छ। विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ)का विज्ञहरूले पनि यसबारे चेतावनी दिएका छन्। क्यामल फ्लूलाई मिडल इस्ट रेस्पिरेटरी सिन्ड्रोम (मर्स) पनि भनिन्छ। यसबाट १२ लाख मानिस प्रभावित हुन सक्छन् ।

न्यु माइक्रोब्स एण्ड न्युज इन्फेक्सन जर्नलमा प्रकाशित एक अध्ययनले चार हप्तासम्म चल्ने विश्वकपलाई खतरामा पार्ने आठ सम्भावित संक्रमण जोखिममध्ये क्यामल फ्लु रहेको बताएको छ। यो सूचीमा कोरोना र मन्कीपक्स पनि पर्छन् ।

मर्सको पहिलो केस सन् २०१२ मा साउदी अरबमा देखिएको थियो। यो एक श्वासप्रश्वास भाइरस हो। यो भाइरस मानिस र जनावर दुवैमा पाइन्छ। यो रोग ऊँटबाट ठूलो मात्रामा सर्छ ।

डब्ल्यूएचओले हालै क्यामल फ्लुलाई महामारीमा परिणत हुने सम्भावना भएका भाइरसहरूको सूचीमा राखेको छ। संस्थाका अनुसार क्यामल फ्लुबाट संक्रमित हुनेमध्ये एक तिहाइ अर्थात् करिब ३५ प्रतिशतको मृत्यु हुन्छ ।

क्यामल फ्लुका लक्षणहरू लगभग कोरोनासँग मिल्दोजुल्दो छन्। यसको लक्षणमा ज्वरो, खोकी र सास फेर्न गाह्रो हुन्छ। डब्लुएचओका अनुसार पखाला पनि प्रमुख लक्षण हो।

जसका कारण ६० वर्षभन्दा माथिका वृद्धवृद्धा, कमजोर रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता भएका र गम्भीर रोगबाट ग्रसित व्यक्तिहरू बढी जोखिममा छन् । क्यान्सर, दीर्घकालीन फोक्सोको रोग, उच्च रक्तचाप, हृदय रोग र मधुमेह जस्ता रोगबाट पीडित व्यक्तिहरू पनि ठूलो जोखिममा छन्।

क्यामल फ्लू जनावरबाट मानिसमा सर्छ। अध्ययनहरूले देखाएको छ कि संक्रमित ऊँटहरूले प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा मानिसहरूलाई संक्रमित गर्न सक्छन्। यो मानिसबाट मानिसमा पनि छिटो फैलिन सक्छ। अहिलेसम्म कुनै खोप वा उपचार उपलब्ध छैन।

डब्लुएचओका अनुसार काँचो वा नपाकेको मासु वा ऊँटको दूध जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। यसबाट मानिसमा संक्रमण हुने खतरा छ । तर, ऊँटको मासु र दूध पौष्टिक हुन्छ । तर तिनीहरूलाई उपभोग गर्नु अघि राम्रोसँग पकाउन आवश्यक छ।

डब्लुएचओका विज्ञहरूले कतार जाने यात्रुहरूलाई ऊँटबाट टाढा बस्न, विशेष गरी तिनीहरूलाई नछुन सल्लाह दिएका छन्। सातवटा खाद्यवस्तुको सुरक्षित प्रयोग सहित खोप र आवश्यक प्रोटोकल पालना गर्न भनिएको छ ।