काठमाडौं । आफूलाई इस्लामिक स्टेट भन्ने चरमपन्थी संगठनले आफ्ना प्रमुख अबु अल–हसन अल–हाशिमी अल–कुरेशीको मृत्यु भएको घोषणा गरेको छ । यससँगै अबु अल हुसेन अल हुसैन अल कुरेशीलाई नयाँ प्रमुख बनाउने घोषणा गरिएको छ ।

बीबीसी मनिटरिङ संवाददाता ड्रिस अल बेले रिपोर्ट गरे कि ३० नोभेम्बरमा इस्लामिक स्टेटका प्रवक्ता अबु ओमार अल-मुहाजिरले समूहको नयाँ नेता घोषणा गर्ने १० मिनेटको अनलाइन अडियो सन्देश पोस्ट गरेका थिए। इस्लामिक स्टेटको टेलिग्राम च्यानलमा यो अडियो जारी गरिएको छ।

इस्लामिक स्टेटका प्रवक्ताले आफ्नो सन्देशमा नयाँ प्रमुखको बारेमा थप विवरण दिएनन्। यद्यपि, प्रवक्ताले भनेका छन् कि नयाँ प्रमुख “पुरानो मुजाहिदीन र इस्लामिक स्टेटका छोरा” हुन् र उनको निर्णयको आधारमा उनलाई हेरिनुपर्छ।

इस्लामिक स्टेटका प्रवक्ताले समूहका सबै लडाकुहरूलाई नयाँ नेताप्रति आफ्नो वफादारीको कसम खान पनि आग्रह गरेका छन्।

यद्यपी अबु अल हसन अल हाशिमी अल कुरैशीको मृत्यु कसरी भयो भन्ने अहिलेसम्म खुलाइएको छैन । तर प्रसारित गरिएको सन्देशमा भनिएको छ कि उनी “अल्लाहका शत्रुहरूसँग लड्दै” मरे।

इस्लामिक स्टेटलाई दाएश, इस्लामिक स्टेट इन सिरिया एण्ड लेभान्ट, इस्लामिक स्टेट इन इराक एण्ड अल-शाम र अल-दौला अल-इस्लामिया फि अल-इराक वा अल-शाम नामले पनि चिनिन्छ। २७ अक्टोबर २०१९ सम्म यो समूह अबु बकर अल-बगदादीको नेतृत्वमा थियो।

३१ अक्टोबर २०१९ मा समूहले अबु बकर अल-बग्दादी र समूहका प्रवक्ता अबु अल-हसन अल-मुहाजिरको मृत्युको पुष्टि गर्‍यो, र अबु इब्राहिम अल-हाशिमी अल-कुराशीलाई समूहको नयाँ नेताको रूपमा नाम दियो।

इस्लामिक स्टेटको जरा इराकको अल-कायदासँग जोडिएको छ। २००३ मा इराकमा अमेरिकी नेतृत्वको आक्रमणको प्रतिक्रियामा, इस्लामिक स्टेट अल-कायदाबाट अलग भयो। त्यसपछि समूहले धेरै उतार चढावहरू पार गर्यो र धेरै पटक आफ्नो नाम परिवर्तन गर्यो।

सन् २००६ मा, यसले आफूलाई इस्लामिक स्टेट इन इराक भन्यो, त्यसपछि अप्रिल २०१३ मा यसले आफूलाई इस्लामिक स्टेट इन सिरिया एण्ड लेभान्ट भन्यो। पछि जुन २०१४ मा, यसले आफ्नो नाम इस्लामिक स्टेटमा परिवर्तन गर्यो।

अल-कायदा प्रमुखसँग वर्षौंको तनावपूर्ण सम्बन्धपछि अल-कायदाले सन् २०१४ को फेब्रुअरीमा इस्लामिक स्टेटसँग सम्बन्ध तोडेको थियो। सन् २०१४ मा यस समूहले इराक र सिरियामा ‘खिलाफत’ अर्थात् खलिफाको शासन घोषणा गरेपछि यसले विश्वभर आफ्नो प्रभाव बढाउन थाल्यो ।

नौ महिनामा इस्लामिक स्टेटले आफ्नो प्रमुख परिवर्तन गरेको यो तेस्रो पटक हो। यस वर्षको मार्चमा इस्लामिक स्टेटका प्रमुख अबु इब्राहिम अल कुरेशीको मृत्युपछि अबु अल हसनलाई सिरियामा (इडलिब प्रान्तको एटमेमा) अमेरिकी नेतृत्वको सैन्य कारबाहीको प्रमुख बनाइएको थियो।

अबु अल-हसनलाई समूहको नेताको रूपमा नाम दिएर कुनै बयान जारी गरिएको छैन र उनको बारेमा थोरै पुष्ट जानकारी उपलब्ध छ। ह्वाइट हाउसका प्रवक्ता करेन जीन पियरेले इस्लामिक स्टेटका प्रमुखको मृत्युको खबरलाई बाइडेन प्रशासनले स्वागत गरेको बताएकी छन्। यद्यपि उनले उनको मृत्युमा अमेरिकी सेनाको कुनै भूमिका नभएको बताइन् ।

“इस्लामिक स्टेटको शीर्ष नेतृत्वबाट एकपछि अर्को नेताको विदाई भएको देखेर हामी खुसी छौं,” करिन जीन पियरेले भनिन्, “इस्लामिक स्टेटले विश्वलाई निम्त्याएको खतरासँग लड्न र यस विषयमा अन्य देशहरूसँग मिलेर काम गर्न अमेरिका प्रतिबद्ध छ। हामी आतंकवाद विरोधी अभियानमा काम गरिरहनेछौं र उनीहरूमाथि दबाब राख्नेछौं।”

“अबु अल-हसन अल-हाशिमी अल-कुरशीको मृत्युको सन्दर्भमा, म यो पुष्टि गर्न सक्छु कि अमेरिकी अपरेशनसँग यसको कुनै सरोकार छैन।” अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय पेन्टागनका अनुसार अबु अल हसन फ्री सिरियन आर्मी नामक विद्रोही समूहको कारबाहीमा मारिएका हुन् ।

अखबार गार्डियनका अनुसार फ्रि सिरियन आर्मीले यस वर्षको अक्टोबरको मध्यदेखि दक्षिणी सिरियाको दाराह प्रान्तमा इस्लामिक स्टेटविरुद्धको अभियान सुरु गरेको थियो। दाराह सिरियाली सरकारी सेना र केही विद्रोही समूहहरूले कब्जा गरेको छ जुन सरकारसँग सम्झौतामा पुगेका छन्।

यस वर्ष अक्टोबरमा, सिरियाली सरकारले अन्य समूहहरूसँग इस्लामिक स्टेट विरुद्ध संयुक्त अभियानको घोषणा गरेको थियो। अल जजीराका अनुसार छोटो समयमा एकपछि अर्को नेताको मृत्यु समूहका लागि ठूलो धक्का हो।

अमेरिकी नेतृत्वको गठबन्धन सेनाले २०१७ मा इराकमा इस्लामिक स्टेटको अन्त्यको घोषणा गर्‍यो, जबकि सिरियामा यो दुई वर्ष पछि घोषणा गरियो। यद्यपि, समूहका स्लीपर सेलहरूले यी दुई देशहरूमा आक्रमण जारी राख्छन्।