काठमाडौं । पुरातत्वविद्को टोलीले ओमानमा पाँच हजार वर्ष पुरानो बस्तीको अवशेष फेला पारेको छ । यो बस्ती ओमानको प्राचीन इतिहासको लागि धेरै विशेष मानिन्छ। ओमान समाचार एजेन्सीले यो बस्ती पत्ता लगाएको घोषणा गरेको छ। पुरातत्वविद्हरूले ओमानको अल मुदाहबी क्षेत्रमा यो बस्ती फेला पारेका छन्।

ओमानको सुल्तान काबूस विश्वविद्यालय र सम्पदा तथा पर्यटन मन्त्रालयका विज्ञहरूको टोलीले यो प्राचीन बस्ती पत्ता लगाएको हो। पुरातत्वविद्को टोलीले यस प्राचीन बस्तीबाट हाफेट र उम्म अल-नार सभ्यताको संस्कृति फेला पारेकाले यो बस्ती प्रारम्भिक कांस्य युगसँग सम्बन्धित हुन सक्ने बताइएको छ।

उम्म अल-नर (आगोको आमा) एक कांस्य युग संस्कृति हो जसले धेरै क्षेत्रमा प्रभाव पारेको थियो। हाल यी क्षेत्रहरू यूएई र उत्तरी ओमानमा छन्। अम अल नार नामको टापु पनि यूएईको राजधानी अबु धाबीको छेउमा छ, जसले यस कांस्य युगमा पनि यस संस्कृतिको अस्तित्वको प्रमाण दिन्छ।

२५०० र २००० ईसा पूर्वको बीचमा, यस सानो टापुमा ठूलो जनसंख्या थियो, जसले क्षेत्रीय व्यापारमा पनि महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍यायो। टापुमा बसोबास गर्ने मानिसहरूको पनि पुरातन समयमा सिन्धु घाटी सभ्यता (वर्तमान भारत र पाकिस्तान) सँग व्यापारिक लेनदेन थियो।

ओमानको प्राचीन बस्तीमा उत्खनन कार्य गर्ने टोलीको नेतृत्व डा. नासेर सैद अल जहवारीले गरिरहेका छन्। डा. नासेर सुल्तान काबूस विश्वविद्यालयको पुरातत्व विभागमा प्राध्यापकको रूपमा कार्यरत छन्। डा. नासेरको नेतृत्वमा रहेको टोलीमा डा. खालिद र डा. मुहम्मद हुसेन पनि सामेल छन्।

ओमानमा पाइने यो पुरानो बस्तीमा टावरको संरचना, धेरै कोठा भएको घर, चिहान र अन्य धेरै प्रकारका भवनहरु पनि भेटिएका छन् । कतिपय भवनहरू ६०० वर्गमिटरसम्मका पनि छन्। यसका साथै यस बस्तीमा कृषि तथा व्यवसायिक गतिविधिको प्रमाण पनि भेटिएको छ ।