काठमाडौं । भारतीय कांग्रेस नेता राहुल गान्धीलाई चार वर्ष पुरानो आपराधिक मानहानि मुद्दामा सुरतको एक अदालतले दुई वर्षको जेल सजाय सुनाएको छ। तर, उनले तत्काल जमानत पनि पाएका छन् ।

अदालतले राहुल गान्धीलाई सजायको विरुद्ध उच्च अदालतमा अपील गर्न ३० दिनको समय दिएको छ । याचिकाकर्ताका वकिलले अदालतमा राहुल गान्धीलाई अधिकतम सजायको माग गरेका थिए ।

सन् २०१९ को यो मामिला उनले ‘मोदी थर’ को बारेमा गरेको टिप्पणीसँग सम्बन्धित छ। मुद्दाको सुनुवाइका क्रममा राहुल गान्धी बिहीबार सुरत अदालतमा उपस्थित थिए।

राहुल गान्धीका वकिलहरूको टोलीले सुनुवाइको क्रममा राहुल गान्धीले आफ्नो बयानबाट कुनै समुदायलाई चोट पुर्याउन नचाहेको बताए। त्यतिबेला राहुल गान्धीले कथित रूपमा बयान दिएका थिए, “सबै चोरहरूको थर मोदी कसरी हुन्छ?”

सजायको घोषणापछि राहुल गान्धीले महात्मा गान्धीको बयान ट्वीट गरेका थिए । उनले लेखेका छन्, “मेरो धर्म सत्य र अहिंसामा आधारित छ। सत्य मेरो ईश्वर हो, अहिंसा यसलाई प्राप्त गर्ने माध्यम हो।”

के हो पुरा मामिला ?

वायनाडका सांसद राहुल गान्धीले कथित रूपमा यो बयान २०१९ को लोकसभा चुनावमा कर्नाटकको कोलारमा दिएका थिए। उनले कथित रूपमा भनेका थिए, “किन सबै चोरहरूको थर मोदी छ?”

राहुल गान्धीविरुद्ध भारतीय दण्ड संहिताको धारा ४९९ र ५०० अन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरिएको थियो। भारतीय दण्ड संहिताको धारा ४९९ ले आपराधिक मानहानिको मुद्दामा अधिकतम दुई वर्षको सजायको व्यवस्था गरेको छ।

सजायको घोषणापछि निवेदक पूर्णेश मोदीले सञ्चारमाध्यमसँग भने, “हामी यो निर्णयलाई हृदयदेखि स्वागत गर्छौं। दुई वर्षको सजायको घोषणामा तपाई सन्तुष्ट हुनुहुन्छ कि हुनुहुन्न भन्ने प्रश्न होइन, यो सामाजिक आन्दोलनको कुरा हो। समाज, जाति विरुद्ध यस्ता भनाइ दिनु हुँदैन, अरु केही छैन, बाँकी हामी समाजमा बसेर छलफल गर्छौं ।”

हिन्दुस्तान टाइम्सको रिपोर्टका अनुसार राहुल गान्धीले १० हजार रुपैयाँ धरौटीमा जमानत पाएका छन् । वर्तमान सांसद भएकाले राहुल गान्धीको सांसद पद अहिले खतरामा छैन। निर्णयलाई चुनौती दिन उनीहरूसँग ३० दिनको समय छ।

राहुल गान्धीका वकिलहरूको टोलीले मिडियासँग कुरा गर्दै सुनुवाइको क्रममा राहुल गान्धीले आफ्नो बयानबाट कुनै समुदायलाई चोट पुर्याउन नचाहेको बताएको बताए।

के भन्छन् कांग्रेस र भाजपा ?

राहुललाई दिइएको सजायको प्रतिक्रिया दिँदै कांग्रेस नेता दिग्विजय सिंहले भने, “अब मोदीको नाम लिँदा मात्रै सजाय हुन्छ। राहुल गान्धी त्यस्तो व्यक्ति हुन् जो पछि हट्ने छैनन्। उनले कुन सन्दर्भमा त्यसो भनेका हुन् भन्ने पनि हेर्नुहोस्। नीरव मोदी, ललित मोदी.. देशको पैसा लिएर भाग्ने अरू पनि मोदीहरू छन्, तिनीहरूको बारेमा कुरा गरेका हुन्।

गुजरात बीजेपी अध्यक्ष सीआर पाटिलले भने, “राहुल गान्धीको आफ्नो भाषामा कुनै नियन्त्रण छैन। उनले जसलाई जे पनि भन्न सक्छन्। फलस्वरूप, आज उनीमाथि मुद्दा दर्ता भयो र सजाय भयो।”

यस सम्पूर्ण घटनाक्रममा केन्द्रीय मन्त्री किरेन रिजिजुले भने, “राहुल गान्धी जे पनि बोल्छन्, त्यसबाट केवल हानि मात्र हुन्छ। उनको पार्टीलाई दुख हुन्छ तर यो देशको लागि पनि राम्रो छैन। कांग्रेसका केही नेताहरूले मलाई भनेका थिए कि राहुल गान्धीको मनोवृत्ति सबै बिग्रिएको छ, उनको पार्टी डुब्दैछ।”

राहुल गान्धीले अदालतमा के भने ?

याचिकाकर्ताका वकिलले सुनुवाइपछि सञ्चारमाध्यमलाई राहुल गान्धीले अदालतमा के-कस्ता तर्क दिए भनी बताए ।

न्यायाधीशले राहुल गान्धीलाई आफ्नो गल्ती स्वीकार गर्नुहुन्छ ? भनेर सोधे । तर, यसबारे राहुलले आफूले जानाजानी केही नबोलेको र उनको भनाइले याचिकाकर्तालाई कुनै हानि नपुगेको बताए ।

यसमा याचिकाकर्ताका वकिलले राहुल गान्धी संसदका सदस्य भएको तर्क गरे, जहाँ सम्पूर्ण देशका लागि कानुन बनाइन्छ। यस्तो अवस्थामा राहुल गान्धीलाई कम सजाय दिइयो भने समाजमा गलत सन्देश जान्छ कि कानून बनाउनेलाई कम सजाय हुन्छ ।

राहुल गान्धीका वकिल किरीट पानवालालाई उद्धृत गर्दै समाचार एजेन्सी पीटीआईले भनेको छ कि मुख्य न्यायिक मजिस्ट्रेट (सीजेएम) एचएच वर्माको अदालतले गत हप्ता यस मामिलामा दुबै पक्षको तर्क सुनेको थियो र फैसला सुनाउनका लागि २३ मार्चको मिति दिएको थियो।

राहुल गान्धी आफ्नो बयान रेकर्ड गर्न अक्टोबर २०२१ मा सूरत अदालतमा हाजिर भएका थिए।