काठमाडौं । फिफा विश्वकप २०२८ को ऐतिहासिक फाइनलको ऐतिहासिक पल आइसकेको छ। स्पेनिस टोली आफ्नो इतिहासको दोस्रो विश्वकप उपाधि चुम्नबाट अब मात्र एक कदम टाढा छ।

यो कठिन लक्ष्य हासिल गर्न स्पेनले मैदानमा कुनै असाधारण प्रयोग गरिरहनु पर्दैन, केवल आफ्नो परम्परागत धैर्यता कायम राख्दै हालसम्म प्रदर्शन गर्दै आएको स्वाभाविक र उच्च स्तरको खेललाई निरन्तरता दिए पुग्छ।

बीबीसीका लागि यस विश्वकपको सम्पूर्ण प्रतियोगिताभरि स्थलगत कभरेज र विश्लेषण पूरा गरी म्याड्रिड फर्किएका खेल विज्ञहरूको साझा निष्कर्ष छ – यस पटक स्पेनले आइतबार हुने फाइनल महाभिडन्तमा साविक विजेता अर्जेन्टिनालाई पराजित गर्दै सन् २०१० को ऐतिहासिक गौरव पुनरावृत्ति गर्नेछ।

स्पेनिस टोली र समर्थकहरूमा रहेको यो उच्च आत्मविश्वासका पछाडि ठोस प्राविधिक कारणहरू छन्: जसमा टोलीले हालै जितेको यूरो २०२४ को उपाधि, लगातार ३७ खेलसम्म अजेय रहेको कीर्तिमानी यात्रा र सबैभन्दा महत्वपूर्ण पक्ष सेमिफाइनलमा बलियो दाबेदार फ्रान्समाथि हासिल गरेको सानदार जित हो।

यो स्पेनिस टोलीको सबैभन्दा ठूलो शक्ति भनेको यसको ‘सामूहिक खेल’ र ‘मानसिक दृढता’ हो। मैदानमा खेलाडीहरू व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर एउटा सङ्गठित एकाइका रूपमा प्रस्तुत हुन्छन्। उनीहरूको खेलको एउटा स्पष्ट पहिचान र दर्शन छ, जसमा उनीहरू पूर्ण रूपमा विश्वास गर्छन्।

विश्वकपको पहिलो खेलमा केप भर्डेसँग बराबरीमा रोकिनु परेपछि टोलीले अनेकौँ आलोचना खेप्नुपर्‍यो, तर टोलीले आफ्नो रणनीति र शैली परिवर्तन गरेन। नकटआउट चरणमा पोर्चुगल र बेल्जियमविरुद्ध अन्तिम मिनेटसम्म सङ्घर्ष गर्नुपरे तापनि टोलीले कहिल्यै धैर्यता गुमाएन। सेमिफाइनलमा फ्रान्सले सुरुवाती दबाब सिर्जना गरे पनि स्पेनले केवल रक्षात्मक बन्नका लागि आफ्नो आक्रामक पहिचान त्यागेन, बरु सकारात्मक ढङ्गले खेल नियन्त्रणमा राख्यो।

स्पेनको रणनीति जहिले पनि बलमाथि आफ्नो नियन्त्रण (पजेसन) राख्ने र विपक्षीलाई दबाबमा राख्ने हुन्छ। जारी विश्वकपका सातवटै खेलहरूमा स्पेनिस टोली कहिल्यै पनि गोलको अन्तरमा पछि पर्नु परेको छैन, जुन आफैमा एक अद्वितीय कीर्तिमान हो। यदि फाइनलमा अर्जेन्टिना विरुद्ध टोली पछि परेको खण्डमा पनि स्पेनले आफ्नो धैर्य र दर्शन नबदली खेलमा फर्कने क्षमता राख्दछ।

प्रतिरक्षाको दृष्टिकोणबाट हेर्दा, स्पेनले यस विश्वकपभरि हालसम्म केवल एक गोल मात्र खाएको छ। मिडफिल्डमा रोड्री र फाबियान रुइजले डिफेन्स लाइन (ब्याक-फोर) को अगाडि अभेद्य सुरक्षा कवचको भूमिका निभाउँदै आएका छन्। आक्रामक विङ्गरहरू लामिने यामाल र एलेक्स बाएना तथा नम्बर-९ मिकेल ओयारजाबालले बल गुम्नासाथ तुरुन्तै पछाडि फर्केर रक्षापङ्क्तिलाई सघाउने गरेका छन्।

लामिने यामालले समूह चरणमा साउदी अरबविरुद्ध ४-० को जितमा केवल एक गोल गरे तापनि, उनको बल बिनाको दौड र डिफेन्डरहरूलाई अल्झाउने कलाले टोलीका अन्य खेलाडीहरूका लागि मैदानमा पर्याप्त ठाउँ (स्पेस) सिर्जना गरिदिएको छ।

त्यसैगरी, आक्रामक फुल-ब्याकद्वय पेड्रो पोरो र मार्क कुकुरेलाले मैदानको दुवैतर्फ सन्तुलित प्रदर्शन गर्दै विपक्षीका विङ्गरहरूलाई पूर्ण रूपमा निस्क्रिय पार्न सफल भएका छन्।

अर्कोतर्फ, साविक विश्वविजेता अर्जेन्टिना पनि लगातार दोस्रो पटक उपाधि रक्षा गर्ने उच्च मनोबलका साथ मैदान उत्रनेछ। विशेष गरी कप्तान लियोनेल मेस्सी यस प्रतियोगितामा उत्कृष्ट लय (फर्म) मा देखिएका छन्।

इङ्गल्याण्ड विरुद्धको सेमिफाइनल खेलमा मेस्सीले आफ्नो परम्परागत स्थान परिवर्तन गर्दै दायाँ विङतर्फ बढी सक्रिय भई खेलको दिशा बदलिदिएका थिए। स्पेनिस डिफेन्सका लागि मेस्सीको यो नयाँ रणनीतिक भूमिका मुख्य टाउकोदुखाइ बन्न सक्छ।

मेस्सीबाहेक स्पेनका लागि सबैभन्दा ठूलो खतराका रूपमा स्ट्राइकर जुलियन अल्भारेज रहनेछन्। सन् २०२३ देखि २०२५ सम्म एथ्लेटिको मड्रिडमा अल्भारेजसँगै ड्रेसिङ रुम सेयर गरेका स्पेनिस खेलाडीहरूको अनुभव अनुसार, अल्भारेज एक ‘पूर्ण फुटबलर’ हुन्। उनी परम्परागत नम्बर-९ वा नम्बर-१० मात्र नभई मैदानको जुनसुकै भागबाट पनि आक्रमण बुन्न सक्ने बहुमुखी खेलाडी हुन्।

अल्भारेजलाई मैदानको कुनै एक निश्चित स्थानमा रोकेर राख्न असम्भव जस्तै हुन्छ, किनभने उनी लगातार कुदिरहन्छन् र डिफेन्सलाई व्यस्त राख्छन्। त्यसैले, फाइनलमा स्पेनिस रक्षापङ्क्तिले मेस्सीका साथै अल्भारेजको चालमाथि पनि विशेष निगरानी राख्नुपर्ने हुन्छ।

मुख्य प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्टेले प्रतियोगिताको सुरुवाती चरणमा खेलाडीहरूको चोट र फिटनेसलाई ध्यानमा राख्दै बनाएको दीर्घकालीन योजनाकै कारण आज स्पेनिस टोली आफ्ना सबै प्रमुख खेलाडीहरूको उच्च फिटनेस र मनोबलका साथ फाइनलमा उत्रँदैछ।

यो महाभिडन्त रणनीतिक र प्राविधिक रूपमा निकै कडा हुने निश्चित छ, तर सामूहिक भावना र बलियो रक्षात्मक संरचनाका कारण स्पेन यस पटक विश्वकपको नयाँ राजा बन्ने बलियो स्थितिमा छ।