पेरिस। फ्रान्सका राष्ट्रपति एमानुएल म्याक्रोनले शनिबार ठूलो सङ्ख्यामा भएको विरोध प्रदर्शन हिंसात्मक दङ्गा र लुटपाटमा परिणत भएपछि तथा आइतबार पनि पेरिसमा केही उपद्रव जारी रहेपछि ‘शान्ति र व्यवस्था’ कायम गर्न आह्वान गरेका छन्।

एलिसी प्यालेसबाट राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै उनले हिंसामा संलग्नहरूलाई ‘उत्तेजित नहुन’ चेतावनी दिँदै भने, “हामी सबैले आक्रोश र लज्जा महसुस गरिरहेका छौँ।”

इन्धनको बढ्दो मूल्य, जीवनयापनको खर्च र विद्यालयहरूलगायत सार्वजनिक सेवाको खस्कँदो अवस्थाको विरोधमा करिब ५ लाख ५० हजार प्रदर्शनकारीहरू शान्तिपूर्ण रूपमा सडकमा उत्रिएका थिए।

म्याक्रोनले प्रदर्शनकारीका ‘वैध मागहरू’ र ‘तोडफोड, विनाश तथा लुटपाट गर्नेहरू’ बीच स्पष्ट भिन्नता छुट्याउनुपर्ने बताए।

फ्रान्सको गृह मन्त्रालयका अनुसार प्रहरीले करिब २,४०० जनालाई पक्राउ गरेको छ।

फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले यो ‘अनियन्त्रित’ हिंसालाई कुनै पनि बहानामा सही ठहराउन नसकिने बताउँदै संलग्नहरूले कानुनबमोजिम कारबाहीको सामना गर्नुपर्ने बताए।

कालो पोसाक, मास्क र बालाक्लाभा (मुख ढाक्ने टोपी) लगाएका दङ्गाकारी समूहहरू पेरिस, मार्सेली तथा अन्य सहरहरूमा उत्रिएर गाडी र भवनहरूमा आगजनी गरेका थिए।

‘अत्यन्तै दुःखी’: ऐतिहासिक टाउन हलमा आगजनी भएपछि स्तब्ध स्थानीय

आइतबार राजधानीका केही भाग र लियोनमा साना क्षेत्रहरूमा लुटपाट र प्रहरीसँगको झडप जारी रह्यो।

एएफपी समाचार एजेन्सीका अनुसार पेरिसमा सयौँ मानिसहरूमाथि अश्रुग्यास र स्टन ग्रेनेड प्रहार गरिएको थियो भने प्रहरीमाथि पुनः बोतल र ढुङ्गा प्रहार गरिएको थियो।

आधुनिक फ्रान्सेली इतिहासकै सबैभन्दा खराब उपद्रवमध्येको एक बनेको यस घटनाको असर आइतबार देशभरका सहरहरूमा देखियो।

लिमोजमा १९ औँ शताब्दीको भव्य सहरको हल (टाउन हल) मा शनिबार दङ्गाकारीहरूले लगाएको आगोले भवन ध्वस्त पारेको छ; यसको घडी स्तम्भ र छत ढलेको छ।

ध्वस्त भवन नजिकै बोल्दै आनेसले भनिन्, “यो अत्यन्तै दुःखी कुरा हो। सरकारसँग रिसाएकै भरमा ऐतिहासिक धरोहरहरूलाई क्षति पुर्‍याउनु स्वार्थीपन हो, मलाई लाग्छ यसले सबैलाई घाटा पुर्‍याउँछ।”

“यो भयानक र अविश्वसनीय छ,” जेरार्ड नामका अर्का व्यक्तिले भने, “हामी धेरै दुःखी छौँ र यसलाई पहिलेकै अवस्थामा ल्याउन धेरै समय लाग्नेछ।”

पेरिसका मुख्य सडकहरूमा फोहोर संकलन गर्ने गाडीहरूले भग्नावशेष हटाइरहँदा आइतबार बिहानै व्यापारीहरू फुटेका सिसाका ठूला टुक्राहरू पन्छाइरहेका देखिएका थिए।

पेरिस, मार्सेली र लिलगायतका सहरहरू र अन्य क्षेत्रहरूमा व्यापक लुटपाट भएको थियो।

म्याक्रोनले स्थानीय प्रिफेक्ट र मेयरहरूले पसल तथा सार्वजनिक भवनहरूको सुरक्षाका लागि उपायहरू तयार पार्ने बताए।

राष्ट्रपतिले प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीले गरेको कारबाहीबारे “पूर्ण पारदर्शिता” रहने पनि बताएका छन्।

वीकइन्डमा भीडलाई नियन्त्रणमा लिन अश्रुग्यास र वाटर क्यानन प्रयोग गरिएको थियो भने धेरै ठाउँमा दङ्गा नियन्त्रण प्रहरीले मानिसहरूलाई लाठीचार्ज गरिरहेको देखिएको थियो।

फ्रान्सको गृह मन्त्रालयले शनिबार करिब १,००० प्रहरी अधिकारी घाइते भएको र तीमध्ये सात जना गम्भीर रहेको जनाएको छ।

गत महिना सुरु भएको विद्यार्थी विरोध प्रदर्शनमा ट्रेड युनियनका सदस्य र अन्य सरकारविरोधी समूहहरू जोडिएपछि शनिबार थप उग्र बनेको थियो।

आगामी अप्रिलमा हुने चुनावको तयारी गरिरहेको फ्रान्समा राजनीतिक प्रतिक्रियाहरूले गहिरो राजनीतिक विभाजनलाई सङ्केत गरेका छन्, जसले कडा-दक्षिणपन्थी र कडा-वामपन्थीहरूलाई आमनेसामने गराउन सक्छ।

फ्रान्सका गृहमन्त्री लरेन्ट नुनेजले प्रदर्शन गर्नु मौलिक अधिकार भए पनि सार्वजनिक भवनहरूलाई निशाना बनाउन र प्रहरीसँग भिड्न उद्धत ‘कई हजार अति-वामपन्थी व्यक्तिहरू’ ले ‘अपराध’ गरेको बताए।

पछि, तिनीहरूसँग ‘अपराधीहरू जोडिए जसले फ्रान्सका धेरै सहरहरूमा व्यापार-व्यवसायहरूमा लुटपाट र तोडफोड गरे,’ उनले भने।

कडा-वामपन्थी पार्टी ‘ला फ्रान्स इन्सुमिज’ का नेता जाँ-लुक मेलेन्चोनले सोसल मिडियामा नुनेज र प्रहरी प्रमुखहरूको तीव्र आलोचना गरे।

उनले प्रदर्शन नियन्त्रणमा उनीहरूले “पूर्ण अक्षमता देखाएको” भन्दै उनीहरूलाई “संगठित अराजकताका विशेषज्ञ” को संज्ञा दिए।

यसैबीच, कडा-दक्षिणपन्थी ‘नेशनल र्याली’ पार्टीकी नेता म्यारिन ले पेनले “हिंसालाई प्रोत्साहन गर्ने राजनीतिक शक्तिहरूद्वारा” आक्रोशको “दुरुपयोग” गरिएको भन्दै भर्त्सना गरिन्।