काठमाडौं । भर्खरैसम्म ट्विटर र एलन मस्क बीचको सम्बन्ध एकतर्फी प्रेममा कुनै प्रेमीको जस्तै देखिन्थ्यो। एलन मस्कलाई ट्विटर मनपर्छ, यस प्लेटफर्ममा उनका ८३.८ मिलियन फलोअर्स छन्। उनी यहाँ निकै सक्रिय छन् र कहिलेकाहीँ विवादास्पद ट्वीट गर्छन् ।

युएस सेक्युरिटीज एण्ड एक्सचेन्ज कमिसनले उनलाई टेस्लाको मामिलासँग सम्बन्धित ट्वीट गर्न प्रतिबन्ध लगाएको थियो किनभने उनको एउटा ट्वीटले टेस्लाको स्टकमा १४ बिलियन डलर नोक्सान गरेको थियो । मस्कले एक गुफा गोताखोरको बारेमा ट्विटरमा आपत्तिजनक टिप्पणी पनि गरेका थिए त्यसपछि गोताखोरले उनीमाथि मानहानीको मुद्दा दायर गरेका थिए । तर, मस्कले यो मुद्दा जिते ।

अब ट्विटर र एलोन मस्कमा फर्कौं । १६ वर्ष पुरानो व्यवसाय जसले प्रतियोगीहरूको तुलनामा धेरै नाफा र बृद्धि गरेको छैन उसलाई ४४ बिलियन डलर दिनु त्यसलाई मद्दत गर्नु जस्तै हो र ट्विटरका शेयरधारकहरूले यो सम्झौतामा सहमत हुनुपर्ने नै थियो । मस्कले भने आफुले ट्विटरको “असाधारण क्षमता” लाई पूर्ण रूपमा प्रयोग गर्न चाहेको बताएका छन् ।

उनी ट्विटरबाट कमाउनमा खासै रुचि राख्दैनन्, उनीसँग पहिले नै धेरै पैसा छ र उनी विभिन्न प्रकारका सम्पत्तिहरू राख्न सक्षम छन्। ट्विटरले कम्पनीलाई जबरजस्ती अधिग्रहणहरूबाट जोगाउन “प्वाइजन पिल” रणनीति प्रयोग गर्‍यो जसले कसैलाई कम्पनीको १५ प्रतिशत भन्दा बढी हिस्सेदारी खरीद गर्नबाट रोक्छ। तर, अब ट्विटर र एलोन मस्कबीच सम्झौता भएको छ ।

सायद ट्विटरको बोर्ड मस्कको घोषणासँग असहज थियो कि उनी ट्विटरमा थप “वाक स्वतन्त्रता” र कम नियन्त्रण हेर्न चाहन्छन्। धेरै रिपब्लिकनहरू, जसले लामो समयदेखि महसुस गरेका छन् कि ट्विटरको मध्यस्थता नीतिहरूले वामपन्थी विचारहरूको अभिव्यक्तिको स्वतन्त्रतालाई समर्थन गर्दछ उनीहरू यो सम्झौता र मस्कको तर्कसँग खुसी छन्।

तर विश्वभरका नियामकहरूले सामाजिक सञ्जालहरूमा क्र्याक डाउनको बारेमा कुरा गरिरहेका छन् र सोशल मिडिया प्लेटफर्महरूलाई उनीहरूको सामग्रीको लागि थप जिम्मेवारी लिन बाध्य पारिएको छ। विशेष गरी हिंसा भड्काउने सामग्रीको लागि, नियामकहरूले यस्तो अवस्थामा प्लेटफर्महरूमा भारी जरिवाना लगाइरहेका छन्। यसका साथै घृणित भाषण, घृणा फैलाउने विषयमा सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्मको जिम्मेवारी पनि तोकिएको छ ।

तर हामीले यसको आर्थिक पक्षलाई बिर्सनु हुँदैन। ट्विटरको मुख्य व्यापार मोडेल विज्ञापनमा आधारित छ र मस्कले यसलाई परिवर्तन गर्न चाहन्छन्। मस्क दाबी गर्छन् कि उनी सदस्यता मोडेलमा बढी चासो राख्छन्।

एउटा वातावरणमा जहाँ सबै सामाजिक मिडिया प्लेटफर्महरू निःशुल्क छन्, यहाँ सदस्यता मोडेल अगाडि बढाउन अलि गाह्रो देखिन्छ। ट्विटर प्रयोगकर्ताहरूले निर्णय गर्न सक्छन् कि तिनीहरू आफ्नो डेटा ट्विटरलाई मनिटाइज गर्न प्रयोग गर्न चाहँदैनन् र यसको लागि शुल्क तिर्न इच्छुक छन् – तर यो कदम पनि जुवा साबित हुन सक्छ।

क्रिप्टोकरेन्सीको लागि एलोन मस्कको प्राथमिकता लुकेको छैन। के उसले बिटकोइन जस्ता अस्थिर, असुरक्षित मुद्राहरूमा भुक्तानी प्रवर्द्धन गर्न यो प्लेटफर्म प्रयोग गर्न सक्छन् ? मस्क, संसारको सबैभन्दा धनी व्यक्ति, एक सीरियल उद्यमी हुन् जसको सफलताहरूमा पेपाल र टेस्ला जस्ता कम्पनीहरू सामेल छन्। उनी चमत्कारिक र अनफिल्टर्ड छन् जसले हरेक सीमाको परीक्षण गर्छ र नियमहरू तोड्न मन पराउँछ।

जनवरीमा ९.२% सेयर किनेर पनि उनले ट्विटरको बोर्डमा सामेल हुन अस्वीकार गर्नुको एउटा कारण यो हो कि उनी जिम्मेवारीमा बाँधिन चाहँदैनन्। उनीसँग वफादार प्रशंसकहरूको सेना छ जसले उनलाई मन पराउँछन् । मैले एक पटक ट्वीट गरें कि जस्तो उनको वित्तीय संरचना छ (उनको सम्पत्ति नगद आय भन्दा स्टकमा आधारित छ र उनीसँग भौतिक सम्पत्ति छैन) उनले आयकर तिर्दैनन्।

यो ट्विटमा मैले जवाफ पाएँ– यस्तो कुरा लेख्ने हिम्मत कसरी भयो । उनी एक धेरै बुद्धिमान व्यक्ति हुनुहुन्छ र म उनको लागि आभारी हुनुपर्छ। यो मस्क र ट्विटर बीचको एक आक्रामक व्यापार सम्झौता हो, जसमा कुनै वार्ता वा सम्झौता थिएन। यो निजी कम्पनीको निजी बिक्री हो। दुई ठूला कम्पनीको मर्जर नभएकोले यसमा नियामकबाट आउने अवरोध पनि नगण्य हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

एलन मस्कको ट्विटर ३० करोड प्रयोगकर्ताका लागि हालको ट्विटरभन्दा धेरै फरक हुनेछ। पहिलेको तुलनामा धेरै आक्रामक र सायद उदारवादीहरूप्रति कम झुकाव। यो पूरै सम्झौतामा ट्विटर प्रयोगकर्ताहरूको सामूहिक दृष्टिकोण के हो भनेर निश्चित गर्न गाह्रो छ। मेरो बुझाइ अनुसार मस्कलाई स्वागत गरिएको हरेक ट्विटको जवाफमा प्लेटफर्म छोड्ने धम्की दिने ट्विट पनि हुन्छ । तर कुरा त्यहाँ छ, जब अन्ततः कुनै पनि मुद्दामा ट्विटरमा एक राय देखिने भएको छ।