काठमाडौं । अफगान सेनाका एक पूर्व जनरलले आफूसहित धेरै पूर्व सैनिक र नेताहरूले तालिवानविरुद्ध नयाँ युद्ध लड्ने तयारी गरिरहेको बताएका छन् । लेफ्टिनेन्ट जनरल सामी सादतले तालिवानको आठ महिनाको शासनकालमा अफगानिस्तानका धेरै मानिसहरूले सैन्य कारबाही नै अगाडि बढ्ने एकमात्र उपाय हो भन्ने विश्वास लिएको बताएका छन्।

आगामी महिना इदपछि अपरेशन सुरु हुनसक्ने उनले बताए । त्यतिबेलै आफू पनि अफगानिस्तान फर्कने उनको योजना छ । तालिबानले गत वर्ष अगस्टमा अफगानिस्तानलाई आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको थियो। झण्डै २० वर्षपछि अमेरिकी नेतृत्वको सेना यस देशबाट बाहिरिएसँगै तालिवानले १० दिनमै आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको थियो ।

‘लडाइ जारी रहनेछ’

आफ्नो योजनाको बारेमा पहिलो पटक बोल्दै, लेफ्टिनेन्ट जनरल सदातले बीबीसीलाई भने – उनी र अरूले “अफगानिस्तानलाई तालिबानबाट मुक्त गर्न र लोकतान्त्रिक व्यवस्था पुनर्स्थापित गर्न सक्दो प्रयास गर्नेछन्।” उनले अगाडि भने, “जबसम्म हामी स्वतन्त्रता प्राप्त गर्दैनौं, हाम्रो उद्देशय सफल नभएसम्म हामी लडिरहनेछौं।”

अफगानिस्तानको सेनाका पूर्व जनरलले तालिबानले कसरी कडा नियम र नियमहरू पुन: लागू गरेका छन् भन्ने पनि औंल्याए। यसमा महिला र बालिकाहरूमाथि कडा प्रतिबन्ध लगाउने समेत समावेश छ। अब उनीहरुको मनोमानी बन्द गरेर नयाँ अध्याय सुरु गर्ने बेला आएको उनले बताए ।

उनले भने, “हामीले अफगानिस्तानमा तालिबान शासनको आठ महिनामा धार्मिक आधारमा थप प्रतिबन्धहरू लगाइएको देख्यौं। पवित्र कुरानका कुराहरू गलत रूपमा उद्धृत गरियो, गलत व्याख्या गरियो र राजनीतिक उद्देश्यका लागि गलत प्रयोग गरियो। ”

उनका अनुसार तालिबान परिवर्तन भए नभएको हेर्न उनीहरूलाई १२ महिनाको समय दिने उनको सोच थियो। “दुर्भाग्यवश, तपाईं हरेक बिहान उठ्नुहुन्छ र तालिबानले मानिसहरूको दमन, हत्या, खानाको अभाव र कुपोषित बालबालिकाहरू देख्नुहुन्छ,” उनले भने।

लेफ्टिनेन्ट जनरल सादतले अफगानिस्तानका जनताबाट हरेक दिन हजारौं सन्देशहरू प्राप्त गर्ने गरेका छन् जसमा मानिसहरू उनले यसबारे के गर्न लागेका छन् भनी जान्न चाहन्छन्। तर, ४० वर्षभन्दा बढी समयदेखि सङ्घर्षको सामना गर्दै आएका देशका धेरै जनता द्वन्द्वले थकित छन् । तिनीहरू देश छोड्न हताश छन् वा गहिरो आर्थिक संकटको बीचमा बाँच्नको लागि लडिरहेका छन्।

संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार अफगानिस्तान “थकानले ग्रसित” देश हो र यहाँका लाखौं मानिसहरू भोकमरीको संघारमा छन्। तालिबान विरुद्ध नेटो युद्धको मारमा परेका धेरै ग्रामीण क्षेत्रहरूमा अपेक्षाकृत शान्त वातावरणलाई स्वागत गरिएको छ। आज, अमेरिकी र अफगान लडाकु विमान आकाशमा देखिँदैन र तालिबान आक्रमण रोकिएको छ।

तालिवानको आक्रमणको अन्तिम महिनामा, लेफ्टिनेन्ट जनरल सदात दक्षिणी राज्य हेलमन्डमा अफगान सेनाको कमाण्डर थिए। उनको आदेशमा भएको आक्रमणमा सर्वसाधारण मारिएको आरोप लगाइएको छ । यसबारे सोध्दा उनले आरोप अस्वीकार गरे ।

गत वर्ष अगस्टमा उनी अफगान विशेष बलको प्रमुखमा नियुक्त भएका थिए। तालिबान प्रवेश गरेकै दिन उनी काबुल आए र उनीहरूका कमाण्डर-इन-चीफ राष्ट्रपति असरफ गनीले देश छोडे।

अर्को युद्ध सुरु गर्नुको विकल्प छ कि छैन भनेर सोध्दा, लेफ्टिनेन्ट जनरल सदातले भने कि उनले नयाँ सरकारको हिस्सा बन्ने नरम तालिबानको अपेक्षा गरे।

“हामी तालिवानको विरुद्धमा छैनौं,” उनले भने ‘हामी उनीहरूको वर्तमान ‘पाठ्यपुस्तक’को विरुद्धमा छौं ।’ लेफ्टिनेन्ट जनरल सदातको नजरमा, अफगानिस्तान एउटा यस्तो ठाउँ हो जुन “सबैका लागि हो। यो तालिबानको मात्र देश होइन।”

हालैका हप्ताहरूमा मिडियामा एउटा अडियो सन्देश लीक भएको थियो। त्यसमा लेफ्टिनेन्ट जनरल सादातले अफगानिस्तानलाई ‘पुनःमुक्त’ गर्ने लक्ष्यका साथ सशस्त्र सङ्घर्षको कुरा गरिरहेका थिए।

विगतमा तालिबानलगायत सशस्त्र समूहले छिमेकी मुलुकको सहयोग र विदेशी लगानीमा अफगानिस्तानमा युद्ध जितेका छन् । लेफ्टिनेन्ट जनरल सादातका सहयोगीहरू र अस्तित्वमा रहेका अन्य सबै सशस्त्र समूहहरूसँग त्यस्ता स्रोतहरू छन् कि छैनन् भन्ने कुरा अझै स्पष्ट छैन।

धेरै समूहहरू तालिबानलाई हटाउन एकजुट भइरहेका छन्, तर तिनीहरू जातीय आधारमा विभाजित छन् र द्वन्द्ववादी कमाण्डरहरूसँग निष्ठा राख्छन्।

लेफ्टिनेन्ट जनरल सादातले आफू प्रमुख समूह राष्ट्रिय प्रतिरोध मोर्चा (एनआरएफ) सँग सम्पर्कमा रहेको बताए। जसको नेतृत्व अहमद मसूदले गरेका छन् । उनी कुनै समय चर्चित दिवंगत कमाण्डर अहमद शाह मसूदका छोरा हुन्।

लीक भएको सन्देशमा उनले भनेका छन्, “म मेरो भाइ अहमद मसूदसँग सम्पर्कमा छु र हामी उनको कदमलाई हर हालतमा समर्थन गर्छौं। म अन्य प्रतिरोधी समूहहरूसँग पनि सम्पर्कमा छु।”

उनले बीबीसीलाई भने – उनको युद्ध अफगानिस्तानका देशभक्तहरूद्वारा वित्त पोषित विद्रोह थियो। लेफ्टिनेन्ट जनरल सादातले विदेशमा आफ्नो कोही सहयोगी नभएको र त्यस्तो सहयोगको खोजी पनि नगरेको बताए । उनी ३७ वर्षका छन् र सबैभन्दा कान्छो जनरल हुन्। उनले लन्डन र धेरै पश्चिमी देशहरूको सैन्य एकेडेमीहरूमा अध्ययन गरेका छन् ।

उनी भन्छन् उनको पुस्ताले आफू पहिलेको प्रशासनको एक हिस्सा भएको र त्यो प्रशासनले गल्ती गरेको महसुस गरेको छ । तर अफगानिस्तानका भ्रष्ट नेता र अमेरिकी नीतिका कारण आफुहरू अपमानित हुनुपरेको उनको भनाइ छ ।

लेफ्टिनेन्ट जनरल सादातले अफगानिस्तानबाट अमेरिकी सेना फिर्ता गर्ने अस्त व्यस्त तरिकाले अमेरिकाको कमजोरीलाई उजागर गरेको र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले युक्रेनमाथि आक्रमण गरेको धारणा राखेका छन् ।

अफगानिस्तानबाट अमेरिकी नेतृत्वमा सेना फिर्ता गर्ने तरिकाको चौतर्फी आलोचना भएको थियो। तालिबानले यति गतिमा देश कसरी कब्जा गर्न सफल भयो भन्ने प्रश्न पनि सोधिएको थियो ।

लेफ्टिनेन्ट जनरल सादातले यो अफगानिस्तानको लागि नराम्रो अवस्था भएको बताए। उनले यसका लागि नेटो देशका नेताहरूलाई दोष दिए। उनका अनुसार सबैभन्दा ठूलो दोषी अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेन हुन्। उनले सैन्य कमाण्डरहरूका लागि पश्चिमी देशहरूलाई दोष दिएनन्। धेरै सैनिक कमाण्डरहरु अझै पनि आफ्नो सम्पर्कमा रहेको उनको भनाइ छ ।

“यो यस्तो अन्त्य थिएन जसमा हामीले गर्व गर्नुपर्छ वा हामी खुशी हुनुपर्छ,” उनले भने। उनले युक्रेनले प्रतिरोध गर्ने क्षमता देखाएको तरिकाको प्रशंसा गर्दै नेटोले एक दिन उनीहरूलाई पनि निराश पार्न सक्ने बताए।

उनले भने, “मलाई लाग्छ कि उनीहरूले आफ्नो किल्लाको धेरै राम्रोसँग रक्षा गरिरहेका छन् तर म उनीहरूलाई आफूमा अझ बढी विश्वास गर्नुपर्छ भनेर भन्न चाहन्छु किनभने नेटो र अन्य देशहरूको समर्थन एक दिन बन्द हुन सक्छ।”

“मलाई आशा छ कि उनीहरूलाई आवश्यक भएसम्म उनीहरूले सहयोग प्राप्त गरिरहनेछन्,” उनले भने।