काठमाडौं । इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) को आगामी पाँच सिजन (२०२३ देखि २०२७) को लागि मिडिया अधिकार लिलामी आइतबार बिहान ११ बजे सुरु भएको छ। कम्पनीहरूले पहिलो पटक इ–अक्सनमार्फत मिडिया अधिकारका लागि बोली लगाइरहेका छन् । बोलपत्र प्रक्रिया पहिलो दिन साँझ ६ बजेसम्म चल्नेछ ।

स्रोतका अनुसार हालसम्म बोलीको रकम ४०,००० करोड नाघेको छ । यो अझै बढ्न सक्छ । सबैभन्दा बढी बोली कसले लगायो भन्ने खुलाइएको छैन । भायाकम १८, स्टार र सोनी भारतीय उपमहाद्वीपको टिभी र डिजिटल अधिकारको लागि कडा संघर्षमा छन्। अधिकार जित्ने कम्पनीको नाम जून १३ मा घोषणा गर्न सकिनेछ ।

पहिलो प्याकेजमा भारतीय उपमहाद्वीपमा टिभी अधिकारहरू समावेश छन्। अर्थात् अधिग्रहण गर्ने कम्पनीले भारतलगायत दक्षिण एसियाका देशमा टिभीमा लिग प्रसारण गर्नेछ । यो प्याकेजमा एक खेलको आधार मूल्य ४९ करोड रुपैयाँ छ। दोस्रो प्याकेज भारतीय उपमहाद्वीपमा डिजिटल अधिकारको हो। अधिग्रहण गर्ने कम्पनीले लिगलाई दक्षिण एसियामा डिजिटल प्लेटफर्ममा प्रसारण गर्नेछ। एक खेलको आधार मूल्य ३३ करोड रुपैयाँ छ ।

तेस्रो प्याकेजमा १८ चयन गरिएका खेलहरूको लागि डिजिटल अधिकारहरू समावेश छन्। यसमा सिजनको पहिलो खेल, साँझको खेल र सप्ताहन्तमा हुने प्रत्येक डबल हेडर र चार प्लेअफ खेलहरू समावेश छन्। एक खेलको आधार मूल्य ११ करोड रुपैयाँ छ । चौथो प्याकेजमा भारतीय उपमहाद्वीप बाहिरका टिभी र डिजिटल प्रसारण अधिकारहरू समावेश छन्। एक खेलको आधार मूल्य ३ करोड रुपैयाँ छ ।

यदि सबै चार प्याकेजको आधार मूल्य जोड्ने हो भने ५ वर्षमा खेलिने ३७० खेलको संयुक्त आधार मूल्य ३२,८९० करोड रुपैयाँ हुन्छ। पछिल्लो पटक (२०१८ देखि २०२२) मिडिया अधिकार १६,३४७ करोडमा बेचिएको थियो। यस पटक भने बीसीसीआईले ४५ देखि ५० हजार करोड रुपैयाँ पाउने अपेक्षा गरेको छ । कतिपय विज्ञहरुले ६० हजार करोड रुपैयाँको कुरा पनि गरिरहेका छन् ।

लिलामीमा ८ कम्पनीले प्रतिस्पर्धा गरे पनि भारतीय उपमहाद्वीपमा टिभी र डिजिटल अधिकार (पहिलो र दोस्रो प्याकेज) का लागि स्टार र मुकेश अम्बानीको कम्पनी भायाकम १८ बीच कडा प्रतिस्पर्धा छ । सोनी पनि लिलामीमा प्रवेश गर्दैछ, तर कम्पनीले उच्च आधार मूल्यमा आपत्ति जनाएको छ, यसैले आक्रामक बोली गर्ने सम्भावना कम छ। टाइम्स इन्टरनेट, फन एशिया र ड्रीम ११ ले भारतीय उपमहाद्वीपको डिजिटल अधिकार (दोस्रो प्याकेज) को लागि मात्र बिड गर्न सक्छ।

स्काई स्पोर्ट्स र सुपर स्पोर्ट्सले विदेशी बजारका लागि राइट्स (चौथो प्याकेज) खरिदमा ध्यान दिनेछन्। २०१७ मा टिभि अधिकारहरू बेच्दा कम्पनीहरूले कम्पोजिट दाबी पेश गर्ने विकल्प थियो। अर्थात्, कम्पनीहरूले एकैसाथ टिभी र डिजिटलको लागि बोली लगाउन सक्थे।

त्यतिबेला फेसबुकले डिजिटल अधिकारका लागि ३९०० करोड रुपैयाँ प्रस्ताव गर्‍यो। स्टारले डिजिटलका लागि कम रकम प्रस्ताव गरेको थियो तर अधिकार प्राप्त गरेको थियो । यो किनभने स्टारले टिभी र डिजिटलको लागि कम्पोजिट दाबी अन्तर्गत बढी रकम प्रस्ताव गरेको थियो।

यसपटक कम्पोजिट दाबी पेश गर्ने विकल्प छैन। कुनै कम्पनीले एकभन्दा बढी प्याकेज लिन चाहेमा फरक–फरक प्याकेजका लागि बोली लगाउनुपर्नेछ ।