काठमाडौं । युक्रेनी सेनाले रुसको कब्जाबाट करिब तीन हजार वर्ग किलोमिटर भूभाग मुक्त गरेको दाबी गरेको छ । युक्रेनले देशको पूर्वी भागमा तीव्र गतिमा जवाफी आक्रमण सुरु गरेको छ। यदि युक्रेनको दाबी पुष्टि भयो भने, यसको अर्थ युक्रेनले पछिल्लो ४८ घण्टामा आफ्नो नियन्त्रण तीन गुणा बढाएको छ।

बिहीबार साँझ युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले युक्रेनी सेनाले करिब १,००० वर्ग किलोमिटर क्षेत्र मुक्त गरेको बताए। शनिबार साँझ युक्रेनले दुई हजार वर्ग किलोमिटर भूभाग मुक्त गरेको घोषणा गरेको थियो । युक्रेनको दाबी पुष्टि गर्न गाह्रो छ किनभने पत्रकारहरूलाई युद्धको मोर्चामा पहुँच गर्न अनुमति छैन।

शनिबार पूर्वी युक्रेनमा जवाफी हमलाको क्रममा, युक्रेनी सेनाहरू आपूर्ति मार्गका लागि महत्त्वपूर्ण इजियम र कुपियान्स्क शहरहरूमा प्रवेश गरे।

तर बेलायतका रक्षा अधिकारीहरूले यी सहरबाहिर अझै लडाइँ भइरहेको चेतावनी दिएका छन्। युक्रेनी अधिकारीहरूले भने कि युक्रेनी सेनाले इजियमको धेरै बाहिरी भागहरू नियन्त्रण गर्न लडिरहेको छ।

रुसको सेनाले इजियम र कुपियान्स्कबाट आफ्ना सेना फिर्ता गरेको पुष्टि गरेको छ र यसले रुस समर्थक लडाकुहरूद्वारा नियन्त्रित क्षेत्रमा आफ्ना सेनाहरूलाई पुन: संगठित गर्न अनुमति दिने बताएको छ।

रुसको सेनाले अर्को प्रमुख सहर बालाक्लियाबाट आफ्नो सेना फिर्ता गरेको पुष्टि गर्दै डोनेट्स्क मोर्चालाई बलियो बनाउन यस्तो गरिएको बताएको छ । युक्रेनी सेना शुक्रबार सहरमा प्रवेश गरेको थियो।

युक्रेनी सेनाले यति गतिमा जवाफी कारबाही गरेको छ कि रुसी सैनिकहरु स्तब्ध बनेका छन् । पुटिन समर्थक चेचेन नेता रमजान कादिरोभले पनि पुटिनको सैन्य रणनीतिमाथि प्रश्न उठाएका छन् ।

टेलिग्राममा पोष्ट गरिएको सन्देशमा, कादिरोभले भने कि यदि रुसको अडान परिवर्तन भएन भने, उनी स्थितिको बारेमा रसियाको नेतृत्वलाई प्रश्न गर्न बाध्य हुनेछन्।

शनिबार खार्किभ क्षेत्रमा तैनाथ रुसी प्रशासकले यहाँका जनता आफ्नो ज्यान बचाउन रुस जानुपर्ने बताएका थिए ।

सामाजिक सञ्जालमा पोष्ट गरिएका भिडियोहरूले रुस-युक्रेन सीमा पार गर्न खोजिरहेका सवारीसाधनहरूको लामो लाइन देखाइएको छ। यद्यपि, यी भिडियोहरू स्वतन्त्र रूपमा प्रमाणित गर्न सकिएन।

रुसको सीमा क्षेत्र बेल्गोरोडका गभर्नर व्याचेस्लाभ ग्लाडकोभले आफ्नो क्षेत्रमा हजारौं मानिसले सीमा पार गरेको बताएका छन्।

यसैबीच युक्रेनी सेनाका कमाण्डर जनरल भ्यालेरी जालुजानीले आफ्नो सेना रुसी सीमाबाट ५० किलोमिटर मात्र टाढा रहेको बताएका छन् ।

यद्यपि, रुसले अझै युक्रेनको पाँचौं भाग ओगटेको छ र केही मानिसहरूले युद्ध चाँडै समाप्त हुने आशा गर्छन्।

फाइनान्सियल टाइम्सलाई दिएको अन्तर्वार्तामा युक्रेनका रक्षामन्त्री ओलेक्सी रेज्निकोभले आफ्ना सेनाको प्रशंसा गर्दै रुसमाथि जवाफी हमला गर्ने चेतावनी दिए।

उनले भने, “प्रतिशोधात्मक हमला गरेर हामीले क्षेत्रलाई मुक्त गराएका छौं, तर त्यस पछि तपाईले यसलाई नियन्त्रण गर्न र यसको रक्षा गर्न तयार हुनुपर्छ। हामी चिन्तित छौं, यो युद्धले हामीलाई वर्षौंदेखि चिन्ता बढाइरहेको छ।”

यदि युक्रेनले आफ्नो अग्रता कायम राख्न सफल भयो भने, अप्रिलमा रुसी सेना राजधानी किभबाट पछि हटेपछि यो युक्रेनको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण सफलता हुनेछ।

कुपियान्स्क रूसी सेना को लागि एक महत्वपूर्ण आपूर्ति मार्गमा पर्छ। रूसी सेनाले इजियम कब्जा गर्न एक महिना लड्यो। यदि यो युक्रेनको नियन्त्रणमा रह्यो भने, यसलाई रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको लागि अपमानजनक मान्न सकिन्छ।

एक सैन्य विश्लेषकका अनुसार युक्रेनको प्रगतिको अर्थ दोस्रो विश्वयुद्धपछि रुसको सम्पूर्ण सैन्य शक्ति ध्वस्त भएको यो पहिलो पटक हो ।

युक्रेनी सेनाको यो प्रगतिलाई यसरी पनि देख्न सकिन्छ कि उसको गुमाएको क्षेत्र फिर्ता गर्ने क्षमता छ। यो पनि महत्त्वपूर्ण छ किनभने युक्रेनले लगातार पश्चिमी देशहरूबाट हतियारको मद्दत मागिरहेको छ र यदि उसले मद्दत पाउन जारी राख्यो भने उसले रसियालाई पराजित गर्ने दाबी गरिरहेको छ।

युक्रेनका विदेशमन्त्री दिमित्री कुलेबाले पछिल्लो घटनाक्रमले युक्रेनी सेनाले पश्चिमी सहायता पाएमा युद्धको छिट्टै अन्त्य गर्न सक्ने पुष्टि गरेको बताएका छन्।

युक्रेनले यस हप्ता देशको पूर्वी क्षेत्रहरूमा यसको जवाफी आक्रमण सुरु गर्यो। यद्यपि, यस समयमा अन्तर्राष्ट्रिय पर्यवेक्षकहरूको नजर युक्रेनको दक्षिणी क्षेत्रमा केन्द्रित थियो। यहाँ युक्रेन खेरसन मुक्त गर्न अगाडि बढ्न सक्छ भन्ने विश्वास थियो।

विश्लेषकहरू विश्वास गर्छन् कि रसियाले यस शहरको सुरक्षामा आफ्नो सबैभन्दा बलियो सैन्य बल तैनाथ गरेको छ।

युक्रेनी अधिकारीका अनुसार पूर्वी क्षेत्रमा प्रगतिसँगै युक्रेन दक्षिणतर्फ पनि अघि बढिरहेको छ ।

युक्रेनी सेनाको दक्षिणी कमाण्डका प्रवक्ता नतालिया गुमेन्युकले युक्रेनी सेनाले दक्षिणी मोर्चामा दुई किलोमिटरदेखि धेरै किलोमिटरसम्म अगाडि बढेको बताएकी छन्।

तर यो पनि मानिन्छ कि दक्षिणी मोर्चामा, रूसी सेनाले सुरक्षा घेरा हालेको छ र आफ्नो रक्षा लाइन बलियो बनाएको छ। यहाँ युक्रेनी सेनाले कडा संघर्ष गरिरहेको छ।

स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार खार्किभमा रुसी रकेट आक्रमणमा एक व्यक्तिको मृत्यु भएको छ र धेरै घाइते भएका छन्।

युक्रेनको ऊर्जा नियामक इनर्गुआटुमले रुसी नियन्त्रित जापोरिजिया आणविक प्लान्टको अन्तिम रिएक्टर पनि बन्द भएको र प्लान्टले अब बिजुली उत्पादन नगरेको बताएको छ।

यो रिएक्टरले प्लान्टको आफ्नै आवश्यकता अनुसार बिजुली उत्पादन गरिरहेको थियो। बाहिरबाट विद्युत् आपूर्ति सुरु गरेपछि अहिले बन्द गरिएको छ ।

युक्रेनको अपरेटर भन्छन् कि आपतकालिनबाट बच्न, यो सुनिश्चित गर्नुपर्दछ कि प्लान्टमा आउने बिजुली लाइनहरूमा बम विष्फोटन रोकिएको छ।