काठमाडौं । भारतको केरलाकी एक १० महिनाकी बालिकाले आफ्नो अंग दान गरेर पाँच जनाको ज्यान बचाएकी छिन्। तर, उनको बुबाको निर्णय बिना यो सम्भव हुने थिएन।

बुबा अरुण अब्राहमले आफ्नो कलेजको समयमा पाएको शिक्षा बिर्सन सकेनन् र यही शिक्डाले उनलाई प्रेरित गर्यो।

डाक्टरहरूले बालिकालाई ‘ब्रेन डेड’ घोषित गरेपछि उनका बुबा अरुण अब्राहमले यो निर्णय लिएका हुन् ।

यससँगै, आलिन शेरिन अब्राहम केरलाकी सबैभन्दा कान्छी अंग दाता बनिन्। अलिन कार दुर्घटनामा एलिन गम्भीर घाइते भएकी थिइन्।

उनको कलेजो र एउटा मिर्गौला पहिले नै दुई गम्भीर बिरामी बच्चाहरूमा प्रत्यारोपण गरिएको छ, जबकि उनको मुटुको भल्भ, दोस्रो मिर्गौला र आँखा तिरुवनन्तपुरम र कोच्चिका तीन अस्पतालहरूमा खाँचोमा परेकाहरूसँग मिलाइनेछ।

“डाक्टरहरूले हामीलाई उनको ब्रेन डेड भएको बताएपछि हामी निराश भयौं,” ३३ वर्षीय अब्राहमले बीबीसी हिन्दीलाई भने “यो एउटा गाह्रो निर्णय थियो, तर मैले मेरी श्रीमती शेरिन एन. जोनलाई सोधें र उनी तुरुन्तै सहमत भइन्। मेरी श्रीमतीले अरूको जीवन बचाउन हामीले उनको अंग दान गर्नुपर्छ भनिन्।”

उनले भने, “सन् २०१३ मा, किड्नी फाउन्डेसनका फादर डेभिसले कलेजमा अंग दानको बारेमा व्याख्यान दिनुभयो। त्यसले मलाई प्रेरणा दियो। म त्यतिबेला बी.कम पढिरहेको थिएँ। त्यो दिन मैले प्रतिज्ञा गरें कि यदि मलाई केही भयो भने, म मेरा सबै अंगहरू दान गर्नेछु।”

तिरुवनन्तपुरमस्थित श्री चित्र तिरुनल इन्स्टिच्युट अफ मेडिकल साइन्सेज एण्ड टेक्नोलोजीका न्यूरोसर्जरीका प्राध्यापक डा. ईश्वर एच.भी.ले बीबीसी हिन्दीलाई भने, “मृतक दाताहरूबाट अंग दान र प्रत्यारोपणको लागि यो ठूलो प्रोत्साहन हो। आलिनले देशमा अंग प्रत्यारोपणको धारणा परिवर्तन गरेकी छिन्।”

दुर्घटनामा आलिनलाई गम्भीर आन्तरिक चोटपटक लागेको थियो, तर उनको शरीरको बाहिरी भागमा एउटा पनि घाउ थिएन।

फेब्रुअरी ५ मा, आलिन आफ्नी आमा र हजुरबा हजुरआमासँग कोट्टायम-तिरुवल्ला रोडमा कारमा यात्रा गरिरहेकी थिइन्, जब उनीहरूलाई आउँदै गरेको कारले ठक्कर दियो। अन्य यात्रुहरूलाई सामान्य चोटपटक लाग्यो।

गम्भीर अवस्थामा, आलिनलाई पहिले चाङ्गनासेरी र तिरुवल्लाका अस्पतालहरूमा लगिएको थियो र त्यसपछि कोच्चिको अमृता इन्स्टिच्युट अफ मेडिकल साइन्सेज लगिएको थियो।

डाक्टरहरूको प्रयासका बाबजुद पनि उनको ज्यान बचाउन सकिएन र फेब्रुअरी ६ मा उनलाई ब्रेन डेड घोषित गरियो। त्यही दिन उनका आमाबाबुले अंग दानको लागि सहमति फाराममा हस्ताक्षर गरे।

उनका दुवै मिर्गौला तिरुवनन्तपुरम मेडिकल कलेज अस्पताल पठाइएको थियो।

मुटुको भल्भ र कलेजो तिरुवनन्तपुरमका विभिन्न अस्पतालहरूमा पठाइएको थियो। आँखाहरू कोच्चिस्थित अमृता इन्स्टिच्युट अफ मेडिकल साइन्सेजमा रहेको आँखा बैंकलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो।

पहिलो लाभार्थी छ महिनाकी ध्रिया थिइन्, जसको कलेजो फेल भएको थियो। किम्स हेल्थका अनुसार, उनले तीन महिनाको उमेरमा उपचार गराएकी थिइन् तर त्यो असफल भयो। यसले कलेजो फेल भयो र उनको जीवन बचाउन कलेजो प्रत्यारोपण सिफारिस गरिएको थियो।

फेब्रुअरी १३ मा राति १०:३० बजे सुरु भएको प्रत्यारोपण शल्यक्रिया भोलिपल्ट बिहान ६ बजे सम्पन्न भयो। ध्रियाको अवस्था स्थिर रहेको रिपोर्ट गरिएको छ। यद्यपि, डाक्टरहरूले नयाँ अंगलाई शरीरमा पूर्ण रूपमा अनुकूल हुन समय लाग्ने बताएका छन्।

ध्रियाका काका विनोद एक मजदुर हुन्। उनले भने, “जन्मेको एक महिना भित्रै उनको आँखा पहेँलो भयो। स्क्यान गर्दा कलेजो फेल भएको देखियो। ध्रियाका बुबा ढुङ्गा खानीमा काम गर्छन्।”

आलिनको एउटा मिर्गौला तिरुवनन्तपुरम सरकारी मेडिकल कलेज अस्पतालमा १० वर्षीय बालकमा प्रत्यारोपण गरिएको थियो।

डा. ईश्वरका अनुसार बालबालिकालाई ब्रेन डेड घोषणा गर्नु वयस्कहरूको भन्दा बढी जटिल छ। वयस्कहरूको हकमा, छ घण्टा भित्र निर्णय गर्न सकिन्छ।

डा. ईश्वरले व्याख्या गरे, “एक वर्ष मुनिको बच्चालाई ब्रेन डेड घोषणा गर्न लगभग १२ घण्टा लाग्छ। यदि बच्चा एक महिनाको छ भने, लगभग २४ घण्टा लाग्छ।”

डा. ईश्वरले आफ्नी ९१ वर्षीया आमाको उदाहरण पनि दिए, जसको घरमै मृत्यु भयो। उनले पहिले नै आफ्नो छाला र कोर्निया दान गर्ने प्रतिज्ञा गरिसकेकी थिइन्।

“उनको मृत्यु भएको छ घण्टा भित्र, छाला बैंकका प्लास्टिक सर्जनहरू घर आए र दुवै तिघ्राबाट १ मिमी बाक्लो २० सेन्टिमिटर छाला सुरक्षित रूपमा निकाले। यो छाला गम्भीर रूपमा पोलेका बिरामीहरूको उपचार गर्न प्रयोग गरिन्छ,” उनले भने।

डा. ईश्वरले भने, “यो छालालाई छाला बैंकमा माइनस छ डिग्री तापक्रममा तरल नाइट्रोजनमा संरक्षित गरिन्छ। जब बिरामीलाई गम्भीर रूपमा पोलेको हुन्छ, प्रशोधित छालालाई जलेको ठाउँमा प्रत्यारोपण गरिन्छ। यो केही महिनासम्म प्रभावकारी रहन्छ र त्यसपछि प्राकृतिक छाला बढेपछि स्वतः खस्छ।”

उनले यो पनि भने कि दाताको उमेर महत्त्वपूर्ण छैन, यदि व्यक्ति डिहाइड्रेसन वा छालाको संक्रमणबाट पीडित छैन भने।

समाजका विभिन्न वर्गबाट ​​आलिनप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरिएपछि, केरला सरकारले उनको राजकीय अन्त्येष्टिको आदेश दियो।

आइतबार उनको गृहनगर पठानमथिट्टास्थित सीएसआई चिहानमा उनको अन्त्येष्टि गरिएको थियो। धेरै मन्त्रीहरूले श्रद्धाञ्जली अर्पण गरे। मन्त्री वी.एस. वासवनले परिवारले आफ्नो निर्णयले मानवताको उदाहरण प्रस्तुत गरेको बताए।