काठमाडौं । इरानले होर्मुज स्ट्रेटबाट हुने जलपरीवहन (सिपिङ) व्यवस्थापनका लागि खाडी अरब मुलुक ओमानसँग मिलेर काम गरिरहेको जनाइरहँदा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ओमानमाथि पुनः कडा धम्की दिएका छन्। यो जलमार्गलाई पूर्ण रूपमा पुनः खोल्नु अमेरिकाको मुख्य माग रहँदै आएको छ।

ट्रम्पले ‘फक्स न्युज’का पत्रकार त्रे यिङ्स्टसँग कुरा गर्दै यदि ओमान ‘बाटोमा बाधक बनेमा’ अमेरिकाले उसमाथि बमबारी गर्ने चेतावनी दिएका हुन्। ट्रम्पले आफ्नो भनाइमा जोड दिन आपत्तिजनक शब्द (अपशब्द) को प्रयोगसमेत गरेका थिए। फक्स न्युजले उक्त अन्तर्वार्ताको अडियो भने प्रसारण गरेको छैन।

ट्रम्पले ओमानलाई धम्की दिएको यो पहिलो पटक भने होइन। यसअघि गत मे महिनामा पनि मन्त्रिपरिषद् बैठकका क्रममा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले ‘ओमानले अरू सबैजस्तै व्यवहार गर्नुपर्छ, अन्यथा हामीले उसलाई उडाइदिनुपर्ने हुन्छ’ भनेका थिए।

यसैबिच, इरानले संयुक्त वक्तव्य जारी गर्नुअघि ओमानसँग सम्झौताका अन्तिम विवरणहरू टुङ्गो लगाउने काम भइरहेको जनाएको छ।

इरानी परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बगाईले राजधानी तेहरानमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ‘पारगमन मार्ग (ट्रान्सिट रुट) को नक्साबारे एक समझदारी कायम भएको’ बताएका छन्।

उनले त्यसबारे विस्तृत विवरण नदिए तापनि यसअघि बाहिर आएका जानकारीअनुसार यो सम्झौताले होर्मुज स्ट्रेटलाई पुनः खोल्नेछ। जसअन्तर्गत जहाजहरू इराननजिकैको मार्गबाट भित्रिनेछन् भने ओमाननजिकैको मार्गबाट बाहिरिनेछन्। अन्तरिम अवधिमा जहाजहरूले कुनै पनि शुल्क वा महसुल नतिरी आउजाउ गर्न पाउनेछन्।

अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमाथिको आफ्नो नाकाबन्दी अन्त्य गर्नुअघि होर्मुज स्ट्रेट खोल्ने विषयमा एउटा सर्वस्वीकार्य सम्झौता होस् भन्ने चाहिरहेको छ।

युद्ध सुरु हुनुअघि विश्वको कुल तेल आपूर्तिको करिब पाँचौँ भाग ओसारपसार हुने यो स्ट्रेटलाई गत फेब्रुअरी २८ मा इजरायल र अमेरिकाले इरानमाथि आक्रमण गरेपछि इरानले प्रभावकारी रूपमा बन्द गरिदिएको थियो।

यसैबिच, ट्रम्पले युद्ध अन्त्यका लागि तोकिएको ६० दिने समयसीमा समाप्त हुनुको कुनै औचित्य नरहेको र यसका लागि कुनै निश्चित समयसीमा नभएको बताएको पत्रकार यिङ्स्टले जनाएका छन्। ट्रम्पका अनुसार अमेरिकाको इरानको ‘इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स’ सँग वार्ताका लागि अनौपचारिक वा भित्री माध्यम (ब्याक च्यानल) कायम रहेको छ।

अर्कातिर, संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनिओ गुटेरेसले इरान र अमेरिकालाई पुनः शान्ति वार्ता सुरु गर्न आग्रह गरेका छन्। राष्ट्रसङ्घका प्रवक्ता स्टेफान दुजारिकका अनुसार महासचिवले यो द्वन्द्वको कुनै सैन्य समाधान नरहेको बताएका छन्।

प्रवक्ता दुजारिकले राष्ट्रसङ्घ प्रमुखले दुवै देशहरूलाई ‘हालैका दिनहरूमा सुनिएका उत्तेजक अभिव्यक्तिहरूलाई कम गर्न’ आवश्यक रहेको महसुस गरेको समेत जानकारी दिए।