काठमाडौं । रुस र युक्रेनबीच विगत ७ महिनादेखि युद्ध चलिरहेको छ । यसैबीच रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले दुई दिनमा यस्ता दुईवटा घोषणा गरेका छन् विश्वभर हलचल मच्चिएको छ ।

पुटिनले युक्रेनको चार क्षेत्र वा करिब २० प्रतिशत भूभाग रुसमा गाभ्ने तयारी गरिसकेका बेला उनले ३ लाख रिजर्भ सेनालाई आंशिक तैनाथ गर्ने आदेश पनि दिएका छन्। यति मात्र होइन, उनले रुसको क्षेत्रीय अखण्डता खतरामा परे रुससँग उपलब्ध सबै स्रोतसाधन प्रयोग गर्ने पनि पश्चिमा राष्ट्रहरूलाई स्पष्ट चेतावनी दिएका छन् ।

पुटिनको यो घोषणा युक्रेनका लागि मात्र नभई पोल्याण्ड, रोमानिया, मोल्डोभा, स्वीडेन, फिनल्याण्ड जस्ता देशका लागि पनि चिन्ताको विषय मानिएको छ । वास्तवमा, यी देशहरू युद्धको समयमा युक्रेनको समर्थनमा खुलेर आएका छन्। रुसको चेतावनीपछि स्विडेन, फिनल्याण्डले पनि नेटो सदस्यताका लागि कदम चालेका छन् । अर्कोतर्फ पुटिनको धम्कीप्रति अमेरिकादेखि बेलायत र क्यानडाले प्रतिक्रिया दिएको छ ।

पुटिनको धम्कीपछि अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले पनि प्रतिक्रिया दिएका छन् । जो बाइडेनले रुसले संयुक्त राष्ट्र संघको बडापत्रका आधारभूत सिद्धान्तहरूको निर्लज्जतापूर्वक उल्लंघन गरेको बताए। संयुक्त राष्ट्र संघको बैठकमा आफ्नो सम्बोधनमा बाइडेनले राष्ट्रपति पुटिनको नयाँ धम्कीले आणविक हतियार सन्धिप्रति उनको अवहेलना देखाएको बताए। उनले आणविक युद्ध कहिल्यै जित्न नसकिने, यो कहिल्यै लड्नु नहुने बताए ।

बाइडेनले युद्ध युक्रेनको अस्तित्वको अधिकारलाई समाप्त गर्ने विषयमा भएको र अमेरिका रुसको आक्रमणको विरुद्धमा ऐक्यबद्धतामा उभिने बताए। अर्कोतर्फ, पुटिनको भनाइमा युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रुसी राष्ट्रपतिलाई यी हतियारहरू प्रयोग गर्न विश्वले अनुमति नदिने र रूसले आणविक हतियार प्रयोग गर्छ भन्ने आफूलाई नलागेको बताए ।

क्यानडाका प्रधानमन्त्री जस्टिन ट्रुडोले रुसले सेना तैनाथ गर्ने आदेशले युक्रेनमा उसको आक्रमण असफल भएको देखाएको बताए । दोस्रो विश्वयुद्धपछि पहिलो पटक रुसले यति धेरै सैनिक तैनाथ गर्न आदेश दिएको छ । अर्कोतर्फ, बेलायती रक्षा सचिव बेन वालेसले सेना परिचालन गर्ने पुटिनको निर्णयले उनको आक्रमण असफल भएको देखाएको बताए।

राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले बुधबार रुसमा ३ लाख रिजर्भ सैनिक तैनाथ गर्न आदेश दिएका छन् । पुटिनको घोषणा यस्तो समयमा आएको हो जब रुसले युक्रेनको चार भागलाई गाभ्ने तयारी गरिरहेको छ । यसका लागि रुसले शुक्रबारदेखि यी क्षेत्रमा जनमत संग्रह सुरु गर्न लागेको छ । यी क्षेत्रहरूमा बसोबास गर्ने मानिसहरूले सेप्टेम्बर २३-२७ बीचमा आफ्नो मतदान गर्न सक्षम हुनेछन्।

रुसले युक्रेनको डोनेस्क, लुहान्स्क, खोरासान र जापोरिज्ज्यालाई गाभ्ने प्रयास गरिरहेको छ। पुटिनले यी क्षेत्रमा जनमत संग्रह गराउन आदेश दिएका छन् । पुटिनले युक्रेनको लुहान्स्क पिपुल्स रिपब्लिक (एलपीआर) र डोनेट्स्क पिपुल्स रिपब्लिक (डीपीआर) पनि आंशिक रूपमा मुक्त भएको बताए। यसैबीच, रुसका रक्षामन्त्रीले देशमा ३ लाख रिजर्भ सैनिक तैनाथ गरिने बताएका छन् ।

भ्लादिमिर पुटिनले पश्चिमा देशहरुले रुसलाई नष्ट र कमजोर बनाउने षड्यन्त्र गरिरहेको बताएका छन् । यी देशले सीमा नाघिसकेका छन् । यति मात्र होइन, पुटिनले रुसको क्षेत्रीय अखण्डतालाई खतरामा परेमा रुससँग उपलब्ध सबै स्रोतसाधन प्रयोग गर्ने पश्चिमी देशहरूलाई चेतावनी दिएका छन् । पुटिनले यो चेतावनीलाई हल्का रुपमा लिने गल्ती गर्न नहुने बताए ।

पुटिनले भने, “रूसको बारेमा यस्तो बयान दिनेहरूलाई म सम्झाउन चाहन्छु कि हाम्रो देशमा विनाशका विभिन्न माध्यमहरू छन्, तिनीहरू नेटो देशहरू भन्दा धेरै आधुनिक छन्। जब हाम्रो देशको क्षेत्रीय अखण्डतालाई खतरामा पर्छ, रूस र हाम्रा जनताले पक्कै पनि रक्षाको लागि यी स्रोतहरू प्रयोग गर्नेछन्।”