काठमाडौं । रुस–युक्रेन युद्ध र चीन–ताइवान तनावलगायतका धेरै घटनाक्रमका कारण विश्व राजनीति तीव्र गतिमा परिवर्तन हुँदैछ । यसैबीच, विश्वको जनसङ्ख्याको दुई तिहाइको नेतृत्व गर्ने जी-२० समूहको अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण बैठक आगामी नोभेम्बर १५-१६ मा इन्डोनेसियाको बालीमा हुँदैछ।

यस कार्यक्रममा अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेन र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङलगायत विश्वका धेरै नेताहरु सहभागी हुनेछन् । शिखर सम्मेलनअघि धेरै देशले द्विपक्षीय बैठक पनि गर्ने भएका छन् । अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले शिखर सम्मेलनको ठीक एक दिन अगाडि सोमबार चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङसँग भेट गर्ने कार्यक्रम तय गरेका छन् ।

एकातिर जहाँ विश्वका २ ठूला देशका राष्ट्रपतिहरु भेट्न गइरहेका छन् । भेटअघि जो बाइडेनले अमेरिका र चीनको सम्बन्धको बारेमा धेरै महत्त्वपूर्ण कुरा भनेका छन्। ह्वाइट हाउस (अमेरिकी राष्ट्रपतिको कार्यालय)ले सोमबार एक विज्ञप्ति जारी गर्दै जो बाइडेनले चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङसँग फेरि वार्ता सुरु गर्न चाहेको बताएको छ।

जो बाइडेनले सी जिनपिङसँग वार्ताको प्रस्ताव गरेको यो पहिलो पटक होइन। यसअघि पनि ५ पटक यस्तो भएको थियो । हालै, जुलाई २८ मा, बाइडेन र जिनपिङ बीच भर्चुअल (अनलाइन) बैठक भएको थियो। उक्त भेटमा पनि बाइडेनले चीनसँग मिलेर काम गर्ने इच्छा व्यक्त गरेका थिए ।

वास्तवमा, विश्व राजनीतिमा चीनको बढ्दो कदलाई लिएर अमेरिका लामो समयदेखि चिन्तित छ। चीनमाथि दबाब कायम राख्न अमेरिकाले बीचमा ताइवानलाई समर्थन गर्दै आएको छ । यो यस्तो मुद्दा हो जसमा वार्ता सुरु हुनासाथ चीन निकै रिसाउँछ। यसबाहेक रुस र युक्रेनबीच युद्ध सुरु भएपछि चीन धेरै मोर्चामा रुससँग काँधमा काँध मिलाएर उभिएको देखिएको छ ।

कुनै पनि देशले रुससँग आफ्नो व्यापार जारी राखेको अमेरिका चाहँदैन । तर भारतसँगै चीन पनि यस विषयमा अमेरिकासँग सहमत छैन । यी दुई मुद्दाबाहेक इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रको ‘साउथ चाइना सी’ मा वर्चस्वलाई लिएर पनि दुई देशबीच तनाव छ । चीन यस क्षेत्रमा एकाधिकार चाहन्छ। अमेरिका, भारतलगायत अधिकांश देश यस क्षेत्रमा स्वतन्त्र व्यापारको पक्षमा छन् । जिनपिङले जी-२० शिखर सम्मेलनमा अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनसँग भेटघाट गर्ने क्रममा यी राष्ट्र प्रमुखहरूसँग पनि भेटघाट गरेका थिए।

जी-२० अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक सहयोगको लागि अग्रणी फोरम हो, जसले विश्वव्यापी कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) को लगभग ८५ प्रतिशत, विश्वव्यापी व्यापारको ७५ प्रतिशत भन्दा बढी, र विश्वको जनसंख्याको लगभग दुई तिहाई प्रतिनिधित्व गर्दछ।

जी-२० वा २० देशहरूको समूह विश्वका प्रमुख विकसित र विकासशील अर्थतन्त्रहरूको अन्तरसरकारी मञ्च हो। यो समूहमा अर्जेन्टिना, अष्ट्रेलिया, ब्राजिल, क्यानडा, चीन, फ्रान्स, जर्मनी, भारत, इन्डोनेसिया, इटाली, जापान, कोरिया गणतन्त्र, मेक्सिको, रुस, साउदी अरेबिया, दक्षिण अफ्रिका, टर्की, युनाइटेड किंगडम, संयुक्त राज्य अमेरिका र युरोपेली संघ पर्छन्।