काठमाडौं । फिनल्याण्ड मंगलबार उत्तर एट्लान्टिक सन्धि संगठन अर्थात नेटोको ३१ औं सदस्य बनेको छ । कुनै समय यो अकल्पनीय जस्तो देखिन्थ्यो तर अहिले युरोपमा सुरक्षा समीकरण द्रुत रूपमा परिवर्तन हुँदैछ।

फिनल्याण्ड नेटोमा सामेल हुनु यसकारण मात्र महत्त्वपूर्ण होइन किनभने यो रूसको सिमानासँग जोडिएको छ, तर यो पनि महत्त्वपूर्ण छ किनभने फिनल्याण्डले कुनै पनि गुटमा सामेल नहुने वकालत गरेको थियो।

फिनल्याण्डको नेटोमा सामेल हुनुलाई रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनका लागि पनि झट्काको रूपमा हेरिएको छ। गत वर्ष फेब्रुअरीमा पुटिनले युक्रेनमा आक्रमण गर्दा पूर्वतर्फ नेटो विस्तार गर्न नदिने एउटा कारण पनि दिइएको थियो ।

फिनल्याण्डसँगै स्वीडेनले पनि नेटो सदस्यताका लागि आवेदन दिएको थियो । युक्रेनमा रुसले आक्रमण गरेपछि मात्रै दुवै देशले यो आवेदन दिएका थिए ।

फिनल्याण्ड र स्वीडेन दुवै एकैसाथ नेटोमा सामेल हुने विश्वास गरिएको थियो तर हंगेरी र टर्कीले स्वीडेनलाई रोकेका छन्। स्वीडेनको नेटोमा सामेल हुने बाटो कहिले स्पष्ट हुन्छ भन्ने अझै स्पष्ट छैन। नेटोका सबै सदस्यहरू नयाँ सदस्य सामेल हुने कुरामा सहमत हुनुपर्छ।

रुसले फिनल्याण्ड र स्वीडेनलाई नेटोमा सामेल नहुन चेतावनी दिँदै यो दुवै देशका लागि गलत कदम हुने बताएको थियो । मंगलबार, रुसी राष्ट्रपति पुटिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले फिनल्याण्ड नेटोमा सामेल हुनु रुसी सुरक्षामा अतिक्रमण भएको बताए।

पुटिनले यसअघि भनेका थिए, ‘फिनल्यान्ड र स्वीडेनसँग रुसको कुनै सीमा विवाद छैन, त्यसैले नेटोमा सामेल हुने वा नहुने उनीहरुमा भर पर्छ । तर यदि नेटो सैन्य एकाइहरू वा यसको कुनै पूर्वाधार यी देशहरूमा तैनाथ गरियो भने, रूस चुप रहनेछैन।

गत हप्ता, स्वीडेनमा रूसी दूतावासले भनेको छ कि शत्रु समूहका नयाँ सदस्यहरू तार्किक लक्ष्य हुनेछन्। दोस्रो विश्वयुद्धपछि सन् १९४९ मा नेटोको गठन भएको थियो ।

अमेरिका, क्यानडा र अन्य पश्चिमी देशहरू यसका संस्थापक थिए। उनीहरूले सोभियत संघबाट सुरक्षाको लागि यो संगठन बनाएका थिए। त्यतिबेला संसार द्विध्रुवी थियो। एउटा महाशक्ति अमेरिका र अर्को सोभियत संघ थियो ।

सुरुमा नेटोका १२ सदस्य राष्ट्र थिए । नेटोको गठनपछि उत्तर अमेरिका वा युरोपका यी मध्ये कुनै एक देशमा आक्रमण भएमा संगठनमा संलग्न सबै देशले त्यसलाई आफूमाथिको आक्रमण मान्ने घोषणा गरेको थियो । नेटोमा संलग्न सबै देशले एक अर्कालाई सहयोग गर्नेछन्।

पुटिन नेटोको विस्तारलाई लिएर आक्रोशित छन्। मध्य र पूर्वी युरोपमा, रोमानिया, बुल्गेरिया, स्लोभाकिया, स्लोभेनिया, लाटभिया, इस्टोनिया र लिथुआनिया पनि २००४ मा नेटोमा सामेल भए। क्रोएसिया र अल्बानिया पनि सन् २००९ मा सामेल भएका थिए । जर्जिया र युक्रेनले पनि २००८ मा सदस्यता लिनुपर्ने थियो तर दुवै अझै बाहिर छन्।