अर्लिन्टन। विश्वकप फुटबलमा खेलको रोमाञ्चकतासँगै जापानी समर्थकहरूको अनुशासित व्यवहारले फेरि एकपटक अन्तर्राष्ट्रिय जगत्को ध्यान तानेको छ। टेक्सासमा नेदरल्यान्ड्ससँग २-२ को बराबरी खेल सकिएपछि जापानका प्रशंसकहरूले स्टेडियमलाई आफैँ सफा गर्दै बेदाग अवस्थामा छोडेका थिए।

जापानीहरूको यो रैथाने ‘सफाइ संस्कृति’ र तस्बिरहरू सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएसँगै उनीहरूको विश्वभर चर्चा भइरहेको छ। खेल सकिएपछि रंगशालाका अन्य दर्शकहरू बाहिरिँदै गर्दा जापानी प्रशंसकहरू भने केही समय स्टेडियममै बसेर आफ्ना सिट वरिपरिका फोहोरहरू सावधानीपूर्वक सङ्कलन गर्न जुटेका थिए। उनीहरूले हरेक फोहोरलाई नीलो प्लास्टिकको झोलामा जम्मा गर्दै सम्पूर्ण राष्ट्रलाई नै उदाहरणीय बनाएका हुन्।

यो लोभलाग्दो व्यवहार जापानमा सानै उमेरदेखि सिकाइने संस्कारको एउटा अभिन्न हिस्सा भएको समर्थकहरू बताउँछन्।

जापानी प्रशंसक इटा तनाकाका अनुसार उनीहरूलाई विद्यालय तहदेखि नै आफूले प्रयोग गरेको स्थान सधैँ सफा राख्न सिकाइन्छ। जापानी समाजमा कुनै पनि सार्वजनिक वा निजी स्थान प्रयोग गरेपछि त्यसलाई आफूले सुरुमा जस्तो पाएको हो, त्योभन्दा अझ बढी सफा र व्यवस्थित बनाएर छोड्ने अभ्यासलाई सामान्य मानिन्छ।

विद्यालयहरूमा शिक्षकको कुनै निर्देशन वा दबाबबिना नै विद्यार्थीहरूले स्वतःस्फूर्त रूपमा कक्षाकोठा सफा गर्ने परम्परा रहेको र त्यही बाल्यकालको जगले गर्दा नै अहिले खेलमैदानमा यस्तो अनुशासन देखिएको तनाकाको भनाइ छ।

जापानले अहिले लगातार आठौँ पटक विश्वकपमा सहभागिता जनाइरहेको छ र हरेक संस्करणमा समर्थकहरूको यो अनुशासित शैली विश्वभर एउटा परिचायक विशेषता बनिसकेको छ।

यसपटकको खेलपछि एनएफएल क्वार्टरब्याक जेमिस विन्स्टन समेत जापानी समर्थकहरूसँगै स्टेडियम सफा गर्ने अभियानमा जोडिएपछि यो विषय झनै चर्चाको केन्द्रमा आएको छ। अर्का जापानी समर्थक फुटो हागिवाराले आफ्ना देशवासीहरूको संस्कारले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा सकारात्मक पहिचान पाएकोमा गर्व व्यक्त गरे।

उनका अनुसार यो केवल देखाउने व्यवहार मात्र नभएर सांस्कृतिक र मानसिक अनुशासनको बलियो प्रतिबिम्ब हो, जसले जहाँ गए पनि आफ्नो वरिपरि सफा राख्ने व्यक्तिगत र सामाजिक जिम्मेवारीबोध गराउँछ।

समाजशास्त्री तथा दार्शनिक मसाची ओसावाका अनुसार यस्तो उदाहरणीय व्यवहार सामाजिक जिम्मेवारी र समूहभित्रको सकारात्मक दबाबको सुन्दर संयोजनबाट उत्पन्न हुने गर्दछ। जापानी समाजमा व्यक्तिगत स्वतन्त्रताभन्दा सामूहिक अनुशासन र मर्यादालाई बढी महत्त्व दिइने हुनाले सानो स्तरका नैतिक व्यवहारप्रति पनि नागरिकहरू अत्यन्त संवेदनशील हुन्छन्।

जापानमा बाल्यकालदेखि नै सरसफाइ शिक्षालाई अनिवार्य जस्तै बनाइन्छ, जहाँ विद्यार्थीहरूले दैनिक रूपमा कक्षाकोठा र विद्यालय परिसर आफैँ सफा गर्छन्। त्यस्तै, त्यहाँका सार्वजनिक ठाउँहरूमा फोहोर फाल्ने भाँडाहरू (डस्टबिन) निकै कम हुने भएकाले मानिसहरूले आफ्नो फोहोर आफैँ झोलामा बोकेर घर फर्काउने र व्यवस्थापन गर्ने अनौठो परम्परा स्थापित छ।

ओसाका विश्वविद्यालयका समाजशास्त्रका एमेरिटस प्राध्यापक स्कट नर्थले पनि जापानी समुदायहरूमा समूहगत कार्यशैली निकै बलियो हुने र त्यसैको प्रभाव खेलमैदानमा देखिने समर्थकहरूको व्यवहारमा प्रतिबिम्बित भएको उल्लेख गरे।

त्यहाँ नेतृत्व र अनुयायीबीचको समन्वय उच्च स्तरमा रहने भएकाले समूहको सामूहिक निर्णय र भावनालाई सबैले सहजै स्वीकार गर्छन्। समाजशास्त्री ओसावाका अनुसार कुनै एक व्यक्तिले फोहोर उठाउन थालेपछि अरूले पनि सहजै सहभागिता जनाउने सामाजिक मनोवृत्ति त्यहाँ छ। यस्तो व्यवहारमा मुख्य प्रेरणा व्यक्तिगत प्रशंसा पाउनु भन्दा पनि समूहभित्र आफ्नो कारणले नकारात्मक छाप नपरोस् भन्ने सामाजिक चेतना र दबाब मुख्य कडी बन्ने गर्दछ।

जापानी समर्थकहरूका अनुसार यो व्यवहार उनीहरूको दैनिकी संस्कारकै एउटा पाटो मात्र हो र आगामी दिनका खेलहरूमा पनि यो अभ्यास निरन्तर कायम रहनेछ।

जापानले अब शनिबार मेक्सिकोमा ट्युनिसियासँग खेल्ने तयारी गरिरहँदा समर्थकहरूले आफ्ना खेलाडीको जितसँगै उदाहरणीय व्यवहारमार्फत विश्वलाई पुनः एउटा सकारात्मक सन्देश दिने लक्ष्य राखेका छन्। आफूहरूले अरूलाई उपदेश दिनुभन्दा पनि आफ्नै कर्म र व्यवहारबाट देखाउने र अरूले त्यसलाई बिस्तारै पछ्याउने समर्थक हागिवाराको भनाइ छ।