स्पेन। दुई युरोपेली युनियन  सदस्य राष्ट्रहरूबीच विवाद चर्किएपछि स्पेनले इटालीबाट हुने सम्पूर्ण हवाई र समुद्री यात्रामा सीमा नियन्त्रण लागू गरेको छ।

स्पेनको सेउता स्थित एन्क्लेवमा मोरक्कोबाट करिब ७८,००० आप्रवासी प्रवेश गरेपछि इटालीले सीमामा कडाइ गरेको थियो। त्यसको एक सातापछि मध्यरातदेखि लागू हुने गरी स्पेनले पनि यो नयाँ नियम ल्याएको हो, जुन एक महिनासम्म जारी रहनेछ।

शुक्रबार स्पेनले इटालीलाई आइतबारसम्ममा आफ्ना जाँचहरू हटाउन माग गरेको थियो। तर रोम (इटाली सरकार) ले कम्तीमा अगस्ट १५ सम्म ती नियन्त्रणहरू कायम रहने जनाएको छ। इटालीका अनुसार अगस्ट १५ सम्म स्पेनको सेउतामा “आप्रवासीहरूको नयाँ लहर” आउने अपेक्षा गरिएको छ।

यस संकटले स्पेनका समाजवादी नेता पेड्रो सान्चेज र इटालीकी रूढिवादी नेता जोर्जिया मेलोनीबीच प्रतिस्पर्धा बढाएको छ, जसले लामो समयदेखि EU को आप्रवासन नियमहरू अझ कडा बनाउनुपर्ने माग गर्दै आएकी छन्।

इटालीको स्पेनसँग भू-सीमा (जमिनको सीमा) जोडिएको छैन। सेउता प्रवेश गरेका कुनै पनि आप्रवासीहरू इटालीसम्म नपुगुन् भन्नका लागि अस्थायी रूपमा ‘सेन्गेन’ (Schengen) भिसा-मुक्त व्यवस्था निलम्बन गर्ने निर्णय गरिएको इटाली सरकारले गत साता बताएको थियो।

म्याड्रिड (स्पेन सरकार) ले यस अडानलाई अस्वीकार गर्दै यो तथ्यहीन र “गलत तर्क” मा आधारित रहेको बताएको छ, किनकि सेउता प्रवेश गरेका आप्रवासीहरूसँग सेन्गेन क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने कुनै माध्यम नै थिएन।

शुक्रबार स्पेनको धम्कीको जवाफ दिँदै इटाली सरकारले आफूले कुनै पनि “अन्तिम चेतावनी”  स्वीकार नगर्ने बताएको छ। इटालीले थप्दै भनेको छ, “कम्तीमा अगस्ट १५ सम्म र इटालीका लागि सुरक्षा तथा आतंकवादी जोखिम पूर्ण रूपमा अन्त्य नभएसम्म स्पेनबाट आउने तेस्रो देशका नागरिकहरूका लागि सेन्गेन सम्झौताको निलम्बन पुनर्विचार गर्ने हाम्रो कुनै मनसाय छैन।”

इटालीका अधिकारीहरूले सीमा जाँच गर्ने स्थानीय निकायहरूले स्पेनबाट इटाली आउने स्पेनिस र अन्य युरोपेली नागरिकहरूको सहजताका लागि “सम्भव भएसम्मका सबै प्रयास” गरिरहेको बताएका छन्।

रोमले स्पेनिस नागरिकहरूलाई इटाली आइपुग्दा थप जाँचबाट छुट दिइएको र यी थप प्रक्रियाहरू गैर-EU बासिन्दाहरूका लागि मात्र भएको कुरा पुनः दोहोर्याएको छ।

यद्यपि, ‘एल पाइस’ (El Pais) को रिपोर्ट अनुसार हालैका दिनहरूमा धेरै विमानस्थल टर्मिनलहरूमा लामो लाइन र पर्खाइको समय देखिएको छ, जहाँ स्पेनबाट आउने यात्रीहरूलाई जाँचका लागि छुट्टै लाइनमा पठाइएको छ।

अत्यधिक अव्यवस्थित आप्रवासी दबावको सामना गरिरहेको स्पेन सरकारले जारी गरेको विज्ञप्ति अनुसार, शुक्रबार म्याड्रिडले इटालीबाट आउने इटालियन यात्रु र अन्य देशका आगन्तुकहरूका लागि पासपोर्ट, राष्ट्रियता र भिसा जाँच समावेश गर्ने जवाफी कदम चाल्ने निर्णय गरेको हो।

“स्थितिमा परिवर्तन नआएसम्म” यी जाँचहरू सेप्टेम्बर ७ सम्म लागू रहनेछन्।

सेउताको स्थिति र अन्य विवरण

सेन्गेन सम्झौताको अस्थायी निलम्बन पहिले पनि हुने गरेको थियो। इटालीले स्लोभेनियासँगको आफ्नो सीमामा पनि नियन्त्रण कायम राख्दै आएको छ।

एक महिनाका लागि सेन्गेन निलम्बन गर्ने इटालीको निर्णयलाई फिनल्याण्ड र डेनमार्कले समर्थन गरेका थिए भने चेक गणतन्त्रले स्पेनको सदस्यता अस्थायी रूपमा निलम्बन गर्न माग गरेको थियो।

गत साता सेउता पुगेका अधिकांश आप्रवासीहरूलाई केही दिनभित्रै फिर्ता पठाइएको थियो।

तर अझै पनि करिब १,४०० नाबालिगहरू (जसमा केही एकदमै साना बालबालिकाहरू पनि छन्) त्यहीँ रहेका छन्।

स्पेनले मोरक्कोबाट आप्रवासीहरूको दोस्रो लहर आउने अधिकारिक घोषणा भने गरेको छैन। एल पाइसका अनुसार अर्को प्रयासको योजना बनाइरहेका मोरक्कन प्रयोगकर्ताहरूको सामाजिक सञ्जाल गतिविधिले यस्ता खबरहरूलाई प्रोत्साहन मिलेको हो।

स्पेनका प्रधानमन्त्रीको कार्यालयले सो पत्रिकासँग कुरा गर्दै आफूहरूले स्थितिको अनुगमन गरिरहेको तर गत साताको जस्तो दृश्य दोहोरिने अपेक्षा नगरेको बताएको छ।

दौडिएर र पौडिएर हजारौँ आप्रवासीहरूले किन सेउता प्रवेश गर्ने प्रयास गरे भन्ने स्पष्ट हुन सकेको छैन। तर EU का आप्रवासन आयुक्त म्याग्नुस ब्रुनरले भ्रम फैलाउने आपराधिक सञ्जालहरू यसका लागि दोषी रहेको सुझाव दिएका छन्—जसमा स्पेन सरकारले पनि सहमति जनाएको छ।

स्पेनको सर्वोच्च अदालतले सेउता वा मेलिला पुग्न खोज्दा समुन्द्रमा रोकिएका आप्रवासीहरूलाई तत्कालै मोरक्को फिर्ता पठाउन नमिल्ने फैसला गरेपछि यी घुसपैठहरू भएका थिए।

मोरक्कोका एक अज्ञात सरकारी स्रोतले स्थानीय सञ्चारमाध्यमलाई जानकारी दिँदै यो संकटको दोष अदालतमाथि लगाएको छ। उनले भनेका छन्, “अपराधीहरूको भारले नभई न्यायाधीशको निर्णयका कारण प्रणालीको रोकथाम संयन्त्र भत्कियो र बाँध फुट्यो।”

एकैपटक सेउतातर्फ पौडिने मानिसहरूको सङ्ख्याले मोरक्कोका सीमा सुरक्षाकर्मीहरूले उनीहरूलाई रोक्ने प्रयास किन गरेनन् भन्नेबारे पनि प्रश्न उठाएको छ।

यी दुई क्षेत्रहरू (सेउता र मेलिला) लामो समयदेखि स्पेन र मोरक्कोबीचको कूटनीतिक विवादको विषय बन्दै आएका छन्, किनकि मोरक्कोले ती क्षेत्रहरूमा स्पेनको सार्वभौमसत्तालाई स्वीकार गर्दैन।