सुर्खेत। सुर्खेतको वीरेन्द्रनगरमा रहेको ऐतिहासिक तथा पुरातात्त्विक महत्त्वको काँक्रेविहारलाई कर्णाली प्रदेश सरकारले प्रदेश राजधानीकै प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा विकास गर्ने तयारी थालेको छ।

घना वनभित्र रहेको यस ऐतिहासिक मन्दिरमा बौद्ध र हिन्दु धार्मिक परम्परा झल्किने ढुंगाका मूर्ति, स्तम्भ र तोरणहरू रहेका छन्, जसले काँक्रेविहारलाई धार्मिक सहअस्तित्वको प्रतीक र प्राचीन कलाको जीवित दस्ताबेजका रूपमा स्थापित गरेका छन्।

सुलभ अवस्थिति र पर्यटकीय सम्भावना

रारा, फोक्सुन्डो वा सिञ्जाजस्ता भौगोलिक रूपमा दूरदराजमा रहेका गन्तव्यको तुलनामा काँक्रेविहार प्रदेश राजधानी वीरेन्द्रनगरसँगै जोडिएकाले पर्यटकका लागि पुग्न निकै सहज छ।

वीरेन्द्रनगर आउने पर्यटकलाई काँक्रेविहारसँग जोडेर ‘पर्यटन सर्किट’का रूपमा विकास गर्न सके मन्दिर अवलोकन, वन क्षेत्रमा पदयात्रा, र स्थानीय कला-संस्कृतिको प्रवर्द्धनसँगै पर्यटकको बसाइ लम्ब्याउन सकिने देखिन्छ। यसले स्थानीय लेभलमा होटेल, होमस्टे, हस्तकला र यातायातको व्यापार बढाएर रोजगारी सिर्जनामा समेत ठूलो योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

पूर्वाधार सुधार र बजेट व्यवस्थापन

हाल काँक्रेविहार पुग्ने सडक जीर्ण रहेकाले आवागमनमा केही समस्या छ। ऐतिहासिक मौलिकता जोगाउँदै यहाँ सूचना केन्द्र, पैदल मार्ग, विश्राम स्थल र सरसफाइजस्ता आधारभूत पूर्वाधार थप गर्नुपर्ने चुनौती छ।

कर्णाली प्रदेश सरकारका उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री कल्याणी खड्काले प्रदेशको पर्यटनलाई आर्थिक समृद्धिको आधार मान्दै धार्मिक र सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणलाई प्राथमिकता दिइएको बताएकी छन्।

प्रदेश सरकारले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा काँक्रेविहारसहित रारा ताल, कुपिण्डे दह र स्यार्पुतालको संरक्षणका लागि २१ करोड ३५ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ भने अन्य पर्यटकीय पूर्वाधारका लागि थप ५३ करोड ८६ लाख रुपैयाँ छुट्याएको छ।

१० वर्षे योजना र डिजिटल प्रचार

काँक्रेविहारको दीर्घकालीन विकासका लागि हालै १० वर्षे विशेष कार्ययोजना अघि बढाइएको छ। टुक्रे योजनाभन्दा माथि उठेर ऐतिहासिक सम्पदाको संरक्षण, अभिलेखीकरण र पूर्वाधार विकास गर्ने यस योजनाको लक्ष्य छ।

यसका साथै, नयाँ पुस्ता र अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकलाई आकर्षित गर्न भर्चुअल भ्रमण, छोटा भिडियो र डिजिटल अभिलेखमार्फत डिजिटल प्रचारप्रसार बढाउनुपर्नेमा जोड दिइएको छ। नागरिक अगुवा राजेन्द्र शाहका अनुसार सरकारी प्रयासका साथै स्थानीय समुदाय र सरोकारवालाको साझा सहभागिताले मात्र काँक्रेविहारलाई स्थानीय आयआर्जनको बलियो माध्यम र भविष्यको मुख्य पर्यटन गन्तव्य बनाउन सकिनेछ।